Institutiones

Cassian, John

John Cassian. Johannis Cassiani Opera, Pars I (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Volume 17). Petschenig, Michael, editor. Vienna: Gerold, 1888.

His igitur uisis cum imitationis eorum nos ardor accenderet praedictusque Archebius probatissimus inter eos humanitatis nos gratia ad suam cellulam pertraxisset, explorato desiderio nostro confinxit se de eodem loco uelle discedere ac nobis cellulam suam uelut exinde migraturus offerre, sese id facturum, etiamsi minime adfuissemus, adfirmans. quam rem nos et desiderio commorationis accensi et adsertionibus tanti uiri indubitatam commodantes fidem libenter amplexi cellam cum omni supellectili utensilibusque suscepimus. itaque religiosa potitus circumuentione paucis diebus, quibus construendae cellae pararet inpendia, de loco discedens, reuersus post haec aliam sibi summo labore construxit quam rursum non longo post tempore superuenientibus fratribus eodemque desiderio cupientibus ibidem commorari simili caritatis mendacio circumuentis cum uniuerso tradidit instrumento. ipse uero erga opus caritatis infatigabilis perseuerans tertiam sibi cellam, in qua commaneret, extruxit.

Operae pretium mihi uidetur aliud quoque eiusdem uiri caritatis opus memoriae tradere, quo nostrarum partium [*]( 1 salis H solis L 2 sterelitas G1H1 inquam] etiam L 5 tantae H1 7 conseruet H parcat H2 8 uel] et A 9 iter uallum L* diuisis H 11 XXXVI H uiris uisis H Imitationes L1 13 suum H1 14 confixit H1 15 cellam AL offerret Å 16 si etiam L adfuisemus H quamobrem AH 17 prius et om. Å 18 adcommodantes A (v) 19 auppaUectili G \' supelectili H suppellectile L suscipimus H relegiosa Gl 20 potitus Sev : potius AGSIHLT circumuentionem G* 22 rursus L1 24 meudatio GIL 27 cο̄moraret∗∗ (ur eras.) L instruxit AHT 28 XXXVI (sic) H aliut Å eius Å 29 nutrarum A1 ) [*]( IIII. Cam. i. ) [*]( 15 )

110
monachi non solum continentiae rigorem, uerum etiam sincerissimum retinere dilectionis affectum unius eiusdemque uiri instituantur exemplo. hic namque non ignobili oriundus familia \' ad monasterium, quod a praedicto oppido ferme quattuor milibus distat, mundi huius ac parentum affectione contempta a puerilibus annis aufugit. ubi ita uitae suae omnem exegit aetatem, ut numquam prorsus per totos quinquaginta annos non solum uicum, ex quo egressus est, nec fuerit ingressus nec uiderit, sed ne cuiusquam quidem feminae uel ipsius matris suae conspexerit uultum. interea pater morte praeuentus centum solidorum debitum dereliquit. cumque hic esset omni inquietudine penitus alienus, utpote qui uniuersis facultatibus paternis esset extorris, a creditoribus tamen inquietari uehementer conperit matrem.

tum hic ab euangelico illo rigore, quo antehac in statu prospero parentibus constitutis nec patrem se in terra norat habuisse nec matrem, pietatis consideratione mollitus ita se habere credidit matrem eique subuenire festinauit oppressae, ut nihil a proposita districtione laxaret. intra monasterii namque claustra perdurans soliti operis pensum sibimet triplicari poposcit, et ibi per totum anni spatium diebus pariter noctibusque desudans debiti modum operis sudore partum creditoribus soluens matrem omni inquietudinis iniuria liberauit, ita eruens eam debiti sarcina, ut nihil de propositi rigore piae necessitatis obtentu pateretur inminui: ita districtionem solitam custodiuit-; diuit, ut nequaquam pietatis opus maternis uisceribus denegaret, quam pro Christi caritate prius despexerat, pro eius rursum pietate cognoscens.

Cum frater nobis optime carus nomine Symeon, penitus Graeci sermonis ignarus, e partibus Italiae commeasset, [*](1 rigore L 4 IIII G 5 a om. H 6 ibi H ezigit H 7 -L- G 9 nec L conspexit A uultum conspexerit L 11 dereliquid ÅL derelinquit H1 12 utpute G1H1L1 paternis facultatibus Av 18 conperit GHLT: ubi conspeiit A 14 hic om. A antehaec H ante Lx in om. H 16 nouerat HL2r 17 eique ita A 18 deatrictione L 19 solitum Å 21 partum AG: paratum HJLT 23 sarcinam LI piae om. H necessita∗∗s (ti eras.) pietatis H 24 destrictionem Gl 25 ut om. L\' pietatis om. L 26 et quam A dlspezerat Hx 28 XXXVIII (sic) H obtime H simeon H 29 grecis L1 ex L commiasset H1 )

111
quidam seniorum, erga eum utpote peregrinum caritatis opus quodam redhibitionis colore cupiens exhibere, inquirit ab eo cur otiosus sederet in cella, per hoc coniciens eum tam otii peruagatione quam penuria necessariarum rerum diutius in ea durare non posse, certus neminem posse inpugnationes solitudinis tolerare nisi eum, qui propriis manibus uictum sibimet fuerit parare contentus.

quo respondente nihil se nec nosse nec praeualere ei his quae illic exercebantur a fratribus operari praeter librariam manum, si tamen ullus in Aegypti regione Latinum codicem usui esset habiturus, tum ille tandem nanctus occasionem, qua posset desideratum pietatis opus uelut debiti colore mercari, ex deo haec inuenta est, inquit, occasio: nam olim quaerebam qui apostolum Latinum hac mihi manu perscriberet. etenim habeo fratrem militiae laqueis obligatum et adprime Latinis instructum, cui de scripturis sanctis aliquid ad legendum aedificationis eius obtentu transmittere cupio.

itaque Symeone hanc occasionem uelut ex deo oblatam sibi gratanter suscipiente senex quoque colorem, cuius praetextu pietatis opus libere posset inplere, libentius amplexatus confestim non solum uniuersas ei necessitates sub obtentu mercedum totius anni conuexit, uerum etiam membranas et utensilia quae ad scribendum necessaria erant conportans recepit post codicem scriptum, nullis usibus uel commodis profuturum (quippe uniuersis in illa regione notitia linguae huius penitus ignaris) praeter id quod hac subtilitate sumptuque prolixiore mercatus est, quemadmodum et ille sine confusionis uerecundia merito laboris et operis sui necessaria uictus [*]( 1 utpute H1L1 2 reddibitionis G redibitionis IPL 8 conitiens G1 5 cetus] certas enim L inpugnationis G1 6 tollerare G1L 7 praepaare H nil L posse BLI 8 praeualere] scire H 9 nullus AH1L1 10 nactus G1H2L 11 occasione A qua LI possit AHL 12 inquid AW 13 latinum hac codd : Latina v transscriberet L 15 scribturis A 16 optentu G1 17 symeonem A simeone H 18 sub cuius Ãr huius H 19 pietatis opus caritatis H possit AH1L inplere d: implere rell libenter AL amplexatus AGL : amplerus HTv 20 necessitatis H1 21 mercedem H1L1 mercedia H2 22 recipit Hx 23 Bcribtum Å 24 huius linguae G 25 ignarus LI suptilitate H 26 proliiiori H quemammodum L confusione L 27 opersui Å ) [*]( 16*. )

112
alimenta perciperet, et ipse suae munificentiae pietatem tamquam debiti necessitate conpleret: eo abundantius mercedem sibi conquirens, quo ambitu maiore peregrino fratri non solum uictus necessaria, uerum etiam operis instrumenta et operandi occasionem pariter contulisset.