Conlationes Patrum (Collationibus)

fieri etenim potest, ut, quod alterius gentis homini arduum atque inpossibile est, hoc aliis insita consuetudo quodammodo uerterit in naturam: sicut nationes quaedam ingenti plagarum diuersitate disiunctae magnam uim frigoris uel ardorem solis absque ullo corporis perferunt tegumento, quae utique alii illam caeli inclementiam non experti, quantiuis roboris fuerint, sustentare non possunt.

ita etiam uos, qui summo animi et corporis nisu in hac regione dumtaxat quasi naturam patriae uestrae in multis inpugnare conamini, diligenter expendite, utrum in illis torpidis ut fama est regionibus et uelut frigore nimiae infidelitatis obstrictis hanc ut ita dixerim nuditatem eustentare possitis. nostris enim istam propositi fortitudinem naturaliter quodammodo indidit sanctae conuersationis antiquitas: quorum si constantiae atque uirtutis pares esse uos cernitis, uiciniam parentum fratrumque uestrorum similiter fugere non debetis. [*]( 2 adque Bl 3 modulom K1 qui BF qua K1 4 sunt 0 apta.. cuncta BF: apte.. cancta 0 aptae.. oanctae Kv 7 pernitiosa B 8 adque BXF 10 zenodocii B1FOK1 12 adque B* inter} in BFOi 18 vel post iugi om. 0 15 adqae B\' 19 tegumento perferunt B alii] aut 0 30 rnboris Kl 23 expedite BF 24 tarpidinis K 26 nostri 0_ propositam F\' 28 adque B1 uirtuti F\'Kb )

Yt uero ad certum districtionis examen uestrarum uirium quantitatem metiri congrua aestimatione possitis, cuiusdam uobis senis, id est abbatis Apollo factum breuiter indicabo, ut, si uos intimum uestri cordis examen huius proposito atque uirtuti haud inferiores esse censuerit, absque iactura propositi uestri professionisque periculo patriae inhabitationem ac parentum uiciniam praesumatis, certi quod districtionem humilitatis huius, quam uobis in hac prouincia non solum uoluntas, sed etiam necessitas peregrinationis extorquet, propinquitatis adfectus aut locorum oblectatio non possit euincere.

ad hunc igitur quem praediximus senem cum germanus suus intempesta nocte uenisset, inplorans ut de monasterio suo paulisper egressus ad euellendum bouem, quem caeno palustri eminus inhaerere flebiliter querebatur, ei esset auxilio, quia eum solus nequaquam posset eruere, abbas Apollo pertinaciter obsecranti: cur, ait, iuniorem fratrem nostrum, quem praeteriens propiorem quam me habueras, non rogasti? cumque ille eum mortem olim sepulti fratris oblitum et ex nimia continentiae ac solitudinis iugitate uelut inpotem mentis existimans respondisset: quemadmodum poteram de sepulchro eum qui ante annos quindecim obiit inuocare?

abbas Apollo: ignoras ergo, ait, me quoque ante annos uiginti huic mundo esse defunctum nullaque iam posse de huius cellae sepulchro quae ad praesentis uitae pertin.eant statum tibi conferre solacia ? quem in tantum Christus ab intentione mortificationis adreptae uel modicum ad extrahendum bouem tuum non patitur relaxari, ut ne breuissimi quidem momenti indutias [*]( 1 uero ad] uerum et BF deBtrictionis B1F1O 2 quantitate BF 3 appollo B & adque B\' aut FO haat Kl 6 propositi J5: profeetns relh 7 destrictionem BlFO 9 extorquit K1 14 coeno B 15 possit K appollo F 16 quur BFO frm (i. e. fratrum) B\'0\' 18 ille om. BF 19 nimiae BFO vel 0 inpotQ B 20 sepulcro OK 21 appollo B 22 ante om. B 23 esse] fuisse Kv posse de] possidere K1 sepnlcro OK 26 abreptae BlF arreptae B* OK 27 inducias β )

rimamini itaque nunc arcana pectoris uestri prudenterque conicite, an talem etiam uos iuxta parentes uestros districtionem mentis iugiter retentare possitis, cumque uos in hac animi mortificatione consimiles eidem senseritis, tunc demum scitote parentum fratrumque uiciniam uobis quoque similiter noxiam non futuram, ut scilicet eis quamuis in proximo constitutis uelut mortuos nos esse credatis, ita ut nec illos uestris foueri solaciis nec uos illorum sinatis obsequiis relaxari.

GERJlANVS: Super hoc plane iam nullum ambiguitati locum ulterius reliquisti. certi etenim sumus tam praesentis huius habitus uilitatem quam cotidiana haec nudipedalia in illorum uicinia nullatenus exercere nos posse, sed ne labore quidem illic simili ea quae sunt ad uictum necessaria prouisuros, sicut hic etiam ipsam cotidie aquam ceruicibus nostris ex tribus milibus exhibere conpellimur. nec nostra enim nec illorum uerecundia haec nos coram illis agere omnino patietur. sane quid proposito nostro oberit, si illis subministrantibus uniuersa nos sollicitudine parandi uictus penitus absoluti lectioni tantum et orationi operam dederimus, ut isto quo nunc distrahimur labore sublato spiritalibus tantum studiis intentius incubemus?

ABRAHAM : Non meam contra hoc uobis, sed beati Antonii sententiam proferam, qua ita ille cuiusdam fratris hoc quo dicitis tepore torpentis segnitiam confutauit, ut etiam nodum uestrae propositionis abscideret. nam cum ad praedictum [*]( 1 cf. Mt. 8, 21-22. Luc. 9, 59-60 ) [*]( 1 clerias Fl celeriae et 0 2 onestius B\'O et om. β relegioeius F1K1 3 archana BKl areana F conecite Kl 4 deetrictionem B1F1O 5 retentari B qnmquo 0 6 tum βν: cf. cap. 1, 3 9 UOB om. BF • 14 nos] non OK\' labore βν: illos BF illorQ 0\' laborS 0\' 15 similiter BF 19 quid] quia B\'F 23 excubemua pc 25 quia B1 ita ille 0: ille BF ille ita βν fratrem 0 26 quo] quod BZ1 tempore Ol signitiam K1 27 modum 0 abscidere B\' absciderit B\'FO )

cumque ille se iuxta parentes suos habitare dixisset, et eorum praebitione ab omni cura et sollicitudine diurni operis absolutum lectioni tantum et orationi absque ulla distentione spiritus indesinenter gloriaretur insistere, rursum beatus Antonius: dic, inquit, sodalis, utrum in eorum damnis uel aduersis casibus contristeris parique etiam modo super eorum prosperitate congaudeas. ille utriusque rei participem se esse confessus est. cui senex: noueris te, inquit, etiam in futuro saeculo eorum sorte censendum, cum quibus in hac uita in lucri detrimentiue consortio uel gaudio uel maerore concuteris.

nec hac contentus sententia beatus Antonius maiorem insuper campum disputationis ingressus est, haec, inquiens, conuersatio atque hic tepidissimus status non hoc solo quo dixi te feriunt detrimento (licet id nunc ipse non sentias dicens quodammodo secundum illam Prouerbiorum parabolam: feriunt me, sed non dolui: et deluserunt me, ego autem nesciui, uel illud quod dicitur in propheta: et comederunt alieni robur eius, et ipse nesciuit),

quod scilicet diebus singulis mentem tuam pro casuum uarietate mutantes indesinenter ad terrena demergant, uerum etiam quod fructu manuum tuarum et iusta laboris proprii mercede defraudent, non permittentes te horum praebitione suffaltum [*]( 20 Prov. 23, 35 (LXX) 21 Osee 7, 9 ) [*]( 1 senem] uirum pv: cf. §. 2 anachoriticam BlFOl 2 pronuntiens Bl 4 eremo 0 5 percunctatur Zl qumque 0 7 absoluto p 8 glorieretur Bl 9 inquid BxFKlZ sodalis] scdalis i. e. secundalis 0 (supra script. a m. 2 fili) fili px 11 se rei (rei om, K\') participem /9 rei se part. v 12 senis p inquid BFOKlZ 15 ac B 17 adque B\' 18 te Οβν: efoebum BF 20 ferierunt BFO 22 robor β1 robor (robur man. 2) eius alieni B 24 dimergant B\'Fl demergunt βν 25 fructum B fructuum 0 iustam ... mercedem 0 26 defradent K defraudant Z\' te fraudant r - )

quod tamen ut se fecisse pro forma nostrae utilitatis ostenderet, alibi ait: non otiosi fuimus inter uos, neque gratis panem ab aliquo manducauimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus. non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum nos.

Et ideo cum etiam nobis parentum praesidia non deessent, tamen hanc cunctis opibus praetulimus nuditatem et cotidiana corporis alimenta nostris maluimus sudoribus praeparare quam secura parentum praebitione fulciri, laboriosissimae huic penuriae illam quam praedicas otiosam scripturarum meditationem atque infructuosam lectionis instantiam postponentes. quam procul dubio libentissime sectaremur, si hoc esse utilius uel exemplis suis apostolica tradidisset auctoritas uel instituta seniorum salubriter definissent.

nouens autem te etiam ex hoc non leuius quam illo quo supra diximus adfici detrimento, quia cum sis sani corporis ac robusti, stipe sustentaris aliena, quae iuste solis est debilibus adtributa. nam utique omne hominum genus absque illo [*]( 1 ef. Act 20, 34. I Cor. 4, 12 6 Act. 20, 34 9 II Thess. 3, 7-9-) [*]( 1 quotid. 0 cottid. Z 2 efesiorum BKl effesiorom F 6 se delendum? cf. XLIII, 7, 3 7 ad om. Οβc 11 mandncabimns BF\'O 12 graueremus F\' 13 quasi] quia βν 14 imitandos fJ 18 cottid. β 19 fnlgiri F\' 21 adque Bl 24 praefinisseDt (praefen. K1) Οβν (cf. §. 3 maiorom definitio) 25 quo] quod 0 26 quum 0 )

hoc denique maiorum nostrorum definitio habet, qui quidquid ad necessitatem cotidiani uictus insumitur, quod opere manuum nostrarum effectum partumque non fuerit, ad agapem referri debere sanzerunt secundum apostolum, qui otiosis penitus interdicens opem largitatis alienae qui non, inquit, operatur, nec manducet.