XXII. DE LIBRO SAPIENTIAE.
Diligite iustitiam, qui iudicatis terram. sentite de domino in bonitate et in simplicitate cordis quaerite illum. quoniam inuenitur ab his qui non temptant illum, apparet autem eis qui fidem habent in eum. peruersae enim cogitationes separant a deo: probata autem uirtus corripit insipientes. quoniam in maliuolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis. sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu, et corripietur a superueniente iniquitate. benignus est enim spiritus sapientiae et non liberabit maledictum a labiis suis: quoniam renum illius testis est deus et cordis eius scrutator est uerus et linguae illius auditor. quoniam spiritus [*]( 6 Retract. 2, 4, 2 cf. Doctr. chr. 2, 8, 18 13 Sap. 1, 1-11 ) [*]( 1 Tamen eos R eiusdem] eofdem Pl ecclesie C in his] hn MPCR 2 a pluribus appellantur a 4 folomomf M 7 quem] quae Pl quod] qu0 R 8 seripsieτ P2CR cognominanτur Pl tyrach S, strac R confTanT MPC 9 legennr P1 10 opere M 12 DB SAPIENTIA. (-cia M) MCS LIBRO∗ P .18 mdica*Tif P 14 et] om. Pl 15 muenrur (le add. al. m.) P 16 abenx M eum] illū Sv 18 mahuola amma M, mahuolo ammā C\' introũ C, intrauιτ MP1, inτrabιτ PIRS habιτauιτ MP\'C, inhabιτabιτ Pl 19 fclf P\' 20 a] om. S 22 liberauir MC, hber au.. P 24 scruτarus P1 illius] eiuf Sv ) [*]( xn, Aug. 8, t. ) [*]( 8 )
114
domini repleuit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet uocis. propter hoc qui loquitur iniqua non potest latere, sed nec praeteriet illum corripiens iudicium. in cogitationibus enim impii interrogatio erit: sermonum autem illius auditio ad dominum ueniet ad correptionem iniquitatum. illius. quoniam auris zeli audit omnia, et tumultus murmurationum non absconditur. custodite ergo uos a murmuratione, quae nihil prodest, et a detractione parcite linguae: quoniam responsum obscurum in uacuum non ibit. os autem, quod mentitur, occidit animam. Et paulo post: Qui confidunt in illum, intellegunt ueritatem, et fideles in dilectione adquiescent illi: quia donum et pax est electis illius. impii autem secundum quae cogitauerunt correptionem habebunt, qui neglexerunt- iustitiam et a domino recesserunt sapientiam enim et disciplinam qui abicit, infelix est. Et post VI uersus: Quoniam felix sterilis et incoinquinata, quae nesciuit thorum in delicto: habebit fructum in respectione animarum: et spado, qui non operatus est per manus suas iniquitatem, nec cogitauit aduersus dominum nequissima. Et aliquanto post: Audite ergo, reges, et intellegite: discite, iudices, finium terrae iustitiam. praebete aures, uos qui continetis multitudinem et placetis uobis in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitur. quoniam cum essetis ministri regni ipsius, non recte iudicastis, neque
[*]( 10 Sap. 3, 9-11 16 ib. 13 et 14 20 Sap. 6, 2-22 ) [*]( 1 replebiT PS 2 fcienna MC uocef MPlC 8 nec] om. P\' prerenbir (bιτ in ras.) P m radiciuam P 4 fermonS C 5 ad alt.) eT CR imquιτaτem Pl 6 murmuraτιο∗ne M 7 abfcondeTur MPCRv 8 nihil] om. Pl prodem P1 a] ad M Tracnone S 9 abibiT R 10 occideT P (cod. Am.) p\' paul P 11 mτellegenτ Ca (cf. v) adquiescunτ P 12 quia] qm P1 15 VI] in MPCR 16 coinquinaτa MPlCS 17 animarum] alar\' fcãr\' R (non C) v 19 dominum] dm P2v ahqf p; MO, ahquanτũ pofr R, om. post P1, pofr ahquanTQ Sa 21 *uof P 22 molτιτudine M, mulτιτudidnes Pav 24 inτerrogauιτ MPlC cogιτaτιοnibuɾ (cogιτac. M) MP - ) 115
custodistis legem iustitiae, neque secundum uoluntatem dei ambulastis. horrende et cito apparebit uobis: quoniam iudicium durissimum in his qui praesunt fiet. exiguo enim conceditur misericordia, potentes autem potenter tormenta patientur. non enim subtrahet personam cuiusquam dominus, nec reuerebitur magnitudinem cuiusquam: quoniam pusillum et magnum ipse fecit et aequaliter illi cura est pro omnibus. fortioribus autem fortior instat cruciatus. ad uos autem, mali reges, sunt hi sermones mei, ut discatis sapientiam et non excidatis. qui custodierint iustitiam iuste, iustificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant. concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis disciplinam. clara est enim et quae numquam marcescat sapientia et facile uidetur ab his qui diligunt eam et inuenietur ad his qui quaerunt illam. praeoccupat qui se concupiscunt, ut illis se priorem ostendat. qui de luce uigilauerit ad illam, non laborabit: adsidentem enim illam inueniet foribus suis. cogitare enim de illa sensus est consummatus, et qui uigilauerit pro illa, cito erit securus. quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in uiis ostendit se illis hilariter et in omni prouidentia occurrit illis. initium enim illius uerissima est disciplinae concupiscentia. cura ergo disciplinae dilectio est, et dilectio custoditio legum illius est, custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est, incorruptio autem facit esse proximum deo. concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. si ergo delectamini
[*]( 8 in] om. a fiet] om. P1 eugaa C concedaur S 4 paτunτur CR (cod. ÃmJ, paxienxer P1 5 enim] om. P* fab- τrahιτ 8 (cod. Am.) reuerebιτur (r pr. in ras. triun litterarum) P 6 curuɾquam in ras., add. df P\' puɾɾilluP 7 pro] propTer P1, de P2Rav autem] ergo Pv 8 mali* (ras. S) C re*gef P 9 hu MPCR excedam MPCR 10 dedicennr MP1 11 ista] mfra P* (cod. Am.) 12 illos] om. P1 clara eft (ra efr in ras.) P 18 huɾ P 14 ea M eam er (am er in ras.) P inueniɾur CRSav 15 pnorem C, litt. norem in ras. P, prior v 16 laborauιτ P1 abfedenxem PS 17 forib; fmf muema (om. suis R) MPCRv 18 pro] corr. in propxer, deinde restitut. P, p R illa S 19 qaoniam] & qun MPCR digmf P* oftendet a 21 concupiɾcenτιę MC, concupifcenna* P, ocupifcencie R 28 confirmatio] confummaTio P1v . ) [*]( 8* ) 116
sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut in perpetuum regnetis. Et paulo post: Et si iustitiam quis diligit, labores huius magnas habent uirtutes. sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et uirtutem, quibus utilius nihil in uita hominibus.
Nunc iam de libro, qui Ecclesiasticus dicitur, ponenda sunt quae uidentur. de quo hic etiam ea dixisse deputer quae de Prouerbiorum libro sum praelocutus, quamuis in isto Ecclesiastico plura repperi huic operi necessaria.