Retractationum

Scripsi duos libros ad inlustrem uirum, comitem Valerium, cum audissem Pelagianos ei nescio quid scripsisse de nobis, quod scilicet nuptias damnaremus asserendo originale peccatum. quorum librorum titulus est: de nuptiis et concupiscentia. bonitatem quippe defendimus nuptiarum, ne putaretur earum esse uitium concupiscentia carnis et lex in membris repugnans legi mentis, quo malo libidinis bene utitur ad filios procreandos pudicitia coniugalis. ut autem duo libri essent, primus uenit in Iuliani Pelagiani manus, et scripsit [*]( 12 Aug. op. inperf. c. Iulian. praef. 16 I 10. 2, 16 Rom. 7, 23 18 Aug. c. Iulian. IIII, 1, 1. op. inperf. c. Iulian. II, 31 ) [*]( 1 et om. OSa, ac m celeritate om. Oa, e alt. in ras. m. 2 M 2 sermonem C1D1 responsioniş Q 3 adhibetis Dl quid ex quod M cui] cuique N 4 locorum a responderimus 02ER, responderemus C1D 1, responderim cet. v 5 post eorum] posterum El 6 eorum om. ER praecidenti Dl disputationi] om. PQa, hac disputatione V hac] hanc 02, hec El disputatione 02, disputationi 0 8 LXXVIII OJ, om. BFGPQ, LIII v 9 titulum om. G concupiscentia. (s ras.) F, concupiscentiis R2 ualerinum pi, ualerianum O1, ualerium comitem m 10 liber 01 11 scribsi EHM libruB 01 u.lerium D, ualerianum F 12 pelagianus 01 ei om. BQl scribsisse BMpl 13 damnarē E1 14 concupiscentiam H 15 bonitatemconcupiBcentia om. QI putetur B, putarent Q2 16 uicium 01 et lex] edex Et 17 libidinis om. N, libidine S2 utitur bene Q 18 pudititia DEG 19 prior V in om. H )

Huius operis primus liber sic incipit: Heretici noui, dilectissime fili Valeri, secundus autem sic: Inter militiae tuae curas.

Septem libros de septem libris diuinarum scripturarum, id est Moysi quinque et uno Iesu Naue et altero Iudicum, feci notatis locutionibus singulorum, quae minus usitatae sunt linguae nostrae, quas parum aduertendo sensum quaerunt, qui legunt, diuinorum eloquiorum, cum sit locutionis genus, et nonnumquam exculpunt aliquid, quod a ueritate quidem non abhorreat, non tamen id sensisse auctor, a quo id scriptum est, inuenitur, sed genere locutionis hoc dixisse credibilius apparet. multa autem in scripturis sanctis obscura [*]( 1 Aug. op. inperf. c. Iulian. I, 16. IIII, 3 2 ep. 200 et 207 ) [*]( 1 aduersQs (- ras.) C eos C1D1Q1 librum Ql quibus om. V quidam (qui a. l.) D, quedam El, quidem Ba 2 descripsit ODIEt, decerpsit cet. 11 (cf. Op. inperf. c. Iul. praef et II, 22. 25.) 3 accepi sse H ad M in ras. eadem] eodem H, ea BD2EFGNQ1S1 4 prior V liber om. B heretici-sic om. Ql dilectissimi 01, dilectissimae D 5 ualerii R, ualere Dl sic (c s. l. m. 2) E, sic incip N milicia C1, militia DI tuae (t add. tn. 2) 0, auae Dl 6 curas om. Q 7 *XXX (L desect.) M, om. BFGPQ, LIV v 8 titulum om. G loquutionum HO liberi 01 libri VII locutionum B 9 librus 01 alt. septem (tem in ras.) M scribturarum H 10 moyse C1DQ1 biesu S, ihesn N iudico R 11 loquutionibus EHP 12 quaerant Q2 s. l., quaerut Dl 13 eloquiorum] e. scripta 82 s. l. loquutionis EHP1 14 nonnunque C1 exculpant BEFGNRS1 Va,exculpent D 15 aborreat 01DEV, horreat pi, abhorreat (eat m. 2 in ras.) G id D1ERS2, id C, hoc cet. v autor C1, auctorem (om. a seq.) GS1 quo] quod C1DG G 16 id om. BDEFHNQS2a, hoc m est] esse GSl genera GS1 loquutionis EHP1 dixisset H 17 credebilius OlD1, credibilius est D2 apparit Cl scripturis DER, ****** scripturis C, litteris cet. sanctis CDER, sacris cet. )

Quod autem in primo libro posui scriptum esse: et fecit Noe omnia uerba, quae praecepit illi dominus, sic fecit, eamque locutionem dixi esse similem ei, quod in condicione creaturae, posteaquam dicitur: et sic est factum, additur: et fecit deus, non omni modo simile hoc eidem mihi uidetur. denique ibi etiam sensus latet, hic sola locutio est.

Hoc opus sic incipit: Locutiones scripturarum.

Eodem tempore scripsi etiam libros quaestionum de libris eisdem diuinis septem, quos ideo appellare sic uolui, quia, quae ibi disputantur, magis quaerenda proposui quam [*]( 6 Locat. I, 18 Gen. 6, 22. 7, 5 9 Gen. 1, 15 sq. 1, 24 sq. ) [*]( 1 cognita EI delucescunt BHQlSV, dilucescent P quod] quę ut (nt del. m. 2) C cognuBcenda 01 2 loquutionum EHP1, locutionis Q locutionum genera B 3 eas quae D 4 praesentes scripsi, presentis C1D1R, leges B, legentia cet. v apperiat EGPR loquutiones EHpl, locutionis C1D1Ra gesi HI 6 libro om. N posui om. BGl scribtum HM esse] e B 7 quae C1D1 (cf. script. optt:mi cod. 0 Quaest. in Heptat. II, 100), quaecumque cet. v praecipit H dominus] om. B, deus E, dñs ds R 8 eamque D2 in ras., quae Dl loquutionem EHP1. locutione Dl dixi esse] dixisse EH simili mei C1D1 condicione 0, conditionem D1, conditione cet. 9 quam (postea om.) B et om. H factum est BFGNQS 10 omni modo] omnino B similem CD1V1 idem Ea 11 denique (i in ras.) M, deniquae D ubi 02 s. l. etiam ibi F loquutio EHP1 13 scribturarum H 14 LXXI 01, om. BFPQ, LV v 15 questionum C liberi 01, liber E1 septimus El 16 eo E etiam scripsi F, scripsi (om. etiam) NQ libro C1D1 quaescionum Dl 17 quos ideo quos ideo CD ideo] idem P sic appellare Fla ** 18 quae D1ER, quae C, ea quae cet. v ibi om. H )

In primo autem libro, ubi agitur de uirgis uariatis, quas ponebat Iacob in aqua, ut in conceptu positae oues eas uiderent, cum biberent, et uarios fetus parerent, non bene a nobis exposita est causa, cur iterum concipientibus non ponebat, id est cum alios fetus conciperent, sed in priore conceptu. nam quaestionis alterius expositio, ubi quaeritur, cur dixerit socero suo Iacob: decepisti mercedem em meam decem agnabus, satis ueraciter enodata demonstrat istam, sicut solui debuit, non solutam.

In tertio quoque libro, ubi de summo agitur sacerdote,[*]( ,(2) ) quomodo creabat filios, cum haberet necessitatem bis dies ingredi in sancta sanctorum, ubi erat altare incensi, ad [*]( 6 Quaest. in Heptat. J, 93 7 Gen. 30, 37 sqq. 11 Quaest. in Heptat. I, 95 12 Gen. 31, 41 15 Quaest. in Heptat. III, 82. cf. 85 ) [*]( 1 multa G pluri Dl 2 possit R, posuit Et et add. D2 8. l. 3 quoquae D modo om. Q, (mo) do iam con(siderare) G2 s. l. et in ras. 4 ceperam; 01 multo OPa 5 urgebant FHMOQ, arguebant B 6 ubi om. C de uirgis uariatis ubi agitur Rl 7 iacob (c ex i) E aquam CR 8 bibent C1D1 uaries G1S1 foetus GN, fetos C1DIH pararent El, ponerent V 9 posita M (11) quur C1D1EH 10 alio Dl foetus M, fetos C1D1P1, foetos G conceperent OlD in priore in H conceptu* 0 11 exposicio 01, exposito El 12 decepisti ODER. et decepisti cet. v meam om. B, suā meam H decim 01 13 agnabus] uicibus R enotata El, enodatam V demonstrat. (t m. 2 in ras.) 0, demonstratur BF demonstrat istam (t istam m. 2 in ras.) D sicut om. BFl 14 solui om. B soluta Y, satutē El 15 quoquae Dl sacerdotem C1D1 16 comodo C1D1 pcreabat (p add. m. 2, b ex u) C, procreabat B habere C1D1 necessitat: C die] om. El, diei BC1G1S1, in die E2G2S2Vv 17 erant El )

itemque ubi quaesitum est, quomodo prohibitus esset super funus patris summus sacerdos intrare, cum eum fieri sacerdotem, quando unus erat, nisi post mortem sacerdotis patris non oporteret, dixi propter hoc necesse fuisse nondum sepulto patre statim post eius mortem filium eius constitui, qui succederet patri, propter etiam continuationis incensum, quod bis in die necesse erat offerri, qui sacerdos super mortem nondum sepulti patris prohibetur intrare. sed parum adtendi potuisse hoc [*]( 1 Ex. 30, 7 sq. 4 Leu. 15, 16 12 Leu. 21, 11 15 Quaest. in Heptat. III, 83 ) [*]( 1 uesperam M, uespere BE2FGNPQa, uesperi V possit BFGMNS sicut om. Fl 2 dicat lex BFGN 3 ex] et E1 concuuitu C1 iubet ex nubit S2 4 labari 81 et add. D s. l. latam C1D1, locum M 6 esse Et 7 non om. BFGNQ1Sa, del. D2 potest (pr. t in ras. m. 2) C 8 erat G ut-uesperam om. El perJ post D2E2Q2OPa 9 essed Dl sed E2 s. 1. ut] et a 10 mondus D\' otferit C1D1, offeret R. offerat D2 11 creandus 01 filius C1D1 12 item quae D ibi a comodo Dl proibitus D est D2 super] per H 13 funus ex fanus E2 summus (os R) sacerdos CDEQ2R, summus Q1, sacerdos summus eet. v 14 unus] ius R erat unus Q patres SI 15 fuitsse F, fuisset QI nondum] non de S 16 statum QI mortem eius BE filius QI succederet] sua ederet R 17 patri (ri in ras.) M etiam propter DzPQa continuacionis 01 18 necessa H sacerdus 01 mortem ex montem C2D? 19 prohiberetur 02 ) [*]( XXXVI Aug. sectio I pars 2. ) [*]( 13 )

De latrone etiam, cui dictum est: hodie mecum eris [*]( (3)) in paradiso, quod non fuerit uisibiliter baptizatus, quasi certum posui, cum sit incertum magisque illum baptizatum fuisse credendum sit, sicut ego quoque alibi postea disputaui.