Retractationum

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio I, Pars II (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 36). Knöll, Pius, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1902.

Per idem tempus in oriente, hoc est in Syria Palaestina, Pelagius a quibusdam catholicis fratribus ad episcopalia gesta [*]( 1 Retract. I, 1, 8. II, 82 9 non extat 19 Aug. de gest. Pel. 1, 2. 11, 24. 35, 60 ) [*]( 1 anima (i in ras.) M eaml mè ad M, mea OS, etiam B 2 solutione G N ammittere MP1, amittere C1D1 contra H non sit bis script. H 3 quamuis BDFGNRS, qua∗∗∗s (mui ras.) C, quas cet. v 4 paruolis C1D1 regenerentur] in r. N, regenerentur a xpm V 5 damnatis D1R, damnatis C, damnandis eet. v posteriore Dl uiro OIDl ut om. H 6 nuscatur C1D1V, nascatur G 7 dum DZE 8 num. om. BFPQ, XLVI v 9 donatistarum episcopum EFOv post conlationem om. a 10 conlacionem 01 11 episcopum om. N 12 illis] in i. H eorum] et eorum EF causa CD1ERS1 13 aliquando BFOlPRSa scribsi HPl 14 quoniam ex quod S quibus] qm Ql uincantur CD1, uincuntnr eet. v 15 demonstrantur D2, uidentur B commoda om. R ueritate P 16 si uel ex siue E2 emeritae OlD 17 num. om. BFPQ, XLVII v 18 pelagi Dt, pelagii cet. 19 siria BODE palastina C1D1, palestine 02, palestina eet. )

186
perductus eisque absentibus, qui de illo libellum dederant, quoniam ad diem synodi non potuerunt occurrere, ab episcopis quattuordecim auditus est, ubi eum dogmata ipsa damnantem, quae inimica gratiae Christi aduersus eum de libello legebantur, catholicum pronuntiarunt. sed cum in manus nostras eadem gesta uenissent, scripsi de his librum, ne illo uelut absoluto eadem quoque dogmata putarentur iudices adprobasse, quae ille nisi damnasset, nullo modo ab eis nisi damnatus exisset.

Hic liber sic incipit: Posteaquam in manu.s nostras.

CAPVT LXXIIII.

DE CORRECTIONE DONATISTARVM LIBER VNVS.

Eodem tempore scripsi etiam librum de correctione Donatistarum propter eos, qui nolebant illos legibus imperialibus corrigi. Hic liber sic incipit: Laudo et gratulor et admiror.

CAPVT LXXV.

DE PRAESENTIA DEI AD DARDANVM LIBER VNVS.

De praesentia dei scripsi librum, ubi nostra intentio contra heresem Pelagianam maxime uigilat non expresse nominatam. [*]( 2 Aug. c. Inlian. I, 5, 19. 7, 32 7 Aug. c. Iulian. I, 5, 19. op. inperf. c. lulian. II, 66. ep. 186, 31 12 ep. 185. ) [*]( *** 1 perductus C, perductus est Oa eiaquae D 2 quoniam] quem B ainodi DG, sinhodi pI, sydoni ER 3 auditus est om. CIDl docmata C 4 gratia Dl Christi] dei a aduersus (- ras.) C eam EOa 5 catholicam P1 pronunciarunt C1, pronunciauerunt Ba nostras om. BF 6 scribsi EH ne] de C1D1, ne ab B uelud E HPQ, uel a absoluta F 7 docmata CD1 8 nulla DI nisi damnatus] indemnis a 10 num. om. BFPQ. XLVIII v 11 correctione (rectione m. 2) D, conrectione V, correptione NR 12 eo HMSl scribsi H etiam om. B correccionem C1D1, conrectione F, correptione NR 13 illos] eos B imperi∗∗alibus D 14 conrigi V, corrigi* (t ras.) D et admiror om. F, etiammiror CDl 15 num. om. BFPQ, XLIX v 16 bardanum Dł 17 presentia 01 scripsi] descripsi E, ad dardanum scripsi V intentione E 18 heresim BC2FHRa pelagianum C1D1 euigilat H non] nam El expressim B )

187
sed in eo etiam de praesentia naturae, quem deum et summum et uerum dicimus, et de templo eius operose ac subtiliter disputatur.

Hic liber sic incipit: Fateor, frater dilectissime Dardane.

CAPVT LXXVI. CONTRA PELAGIVM ET CAELESTIVM DE GRATIA CHRISTI ET DE PECCATO ORIGINALI AD ALBINAM, PINIANVM ET MELANIAM LIBRI DVO.

Posteaquam Pelagiana heresis cum suis auctoribus ab episcopis ecclesiae Romanae, prius Innocentio, deinde Zosimo, cooperantibus conciliorum Africanorum litteris conuicta atque damnata est, scripsi duos libros aduersus eos, unum de gratia Christi, alterum de peccato originali.

Hoc opus sic incipit: Quantum, de uestra corporali et maxime spiritali salute gaudemus.

CAPVT LXXVII. GESTA CVM EMERITO DONATISTA, LIBER VNVS.

Aliquanto post conlationem, quam cum hereticis Donatistis habuimus, orta est nobis necessitas pergendi in Mauritaniam [*]( 10 Aug. de grato Chr. I, 30, 32. ll, 17, 19. 21, 24. Prosp. Tir. chron. 1261 ad ann. 416 (p. 468 ed. Momms.) ) [*]( 1 quam C2Q2RV et summum CD1, summum cet. v uerum et summum a alt. et] ei Dl 4 fateor G2 in ras. frater om. E dilectissimae D\' 5 *XXVI (L desectum) M, om. BFPQ, L v 6 celestium C, celestinum BFGNS1 7 et om. H de om. BF, del. D2 originali peccato EO albinum BFGNS, albiniam E 8 pinianum om. 8 melanium Gl, melinam 0 9 hereses GNQ1S1 10 aecclesiae D romanae] ille r. H innoncentio B 11 affricanorum BGH 12 scribsi HPi aduersus (- ras.) 0 14 corporali CEPR, et corporali cet. 15 maximae D, om. B gaudemus ODI, gaudeamus cet. v 16 num. om. BFPQ, LI v 17 F hunc titulum habet: contra sermonē arrianonorum lib \'I\' erito P donatista] donatistarum epo D20a 18 aliquantum F, aliquando H 19 horta G1S1 mauretaniam MPIQ, mauretaneam Dt, mauritaneam El, mauritania HR )

188
Caesariensem. ibi apud ipsam Caesaream Emeritum, Donatistarum episcopum, uidimus, unum scilicet eorum septem, quos pro suae causae defensione delegerant, et qui in eadem causa maxime laborauerat. quae cum illo egerimus praesentibus episcopis eiusdem prouinciae et plebe Caesariensis ecclesiae, in qua ciuitate et ciuis et memoratorum hereticorum episcopus fuit, ecclesiastica gesta testantur, quae in meis habentur opusculis. ubi non inueniens, quid responderet, totum sermonem meum, quem de solis Maximianistis in auribus eius et omnium, qui aderant, explicaui, tamquam mutus audiuit.

Hic liber uel haec gesta sic incipiunt: GLORIOSISSIMO HONORIO AVGVSTO XII ET CONSTLVTIO ITERVM VV. CC. CONSVLIBVS XI KALENDAS OCTOBRIS CAESAREA IN ECCLESIA MAIORE.

CAPVT LXXVIII.

CONTRA SERMONEM ARRIANORVM LIBER VNVS.

Inter haec uenit in manus meas quidam sermo Arrianorum sine nomine auctoris sui. huic petente atque instante, qui [*]( 1 cf. Aug. ep. 87. ) [*]( 1 caesarienaem ibi] caesariensem sibi (sem 8. l. m. 2) C, cessariem si ibi Dl, cesariensi ubi R ipsa B caesariam C2HQ, cessariam Dl 2 uidemus C1D1 septem] de septem H 4 maximae Dl illo om. H, ille C1D1 egerimus (e pro 8. l. m. 2) 0, egerim D2HMOPSV 5 prouinciae (ae in ras.) D cesariensis 0 6 aecclesiae D memoratum Ql 7 aecclesiastica D testantur gesta B 8 opuacolis OIDl respondere C1D1 9 quae DI maximianiseis EI 10 explicui H 11 sic] ita HM gloriosissimo mss., gloriosissimis imperatoribus v 12 honorio om. EI agusto S1, . om. E\'v XlI om. EIOPV, duodecies (es in ras. F) E2FHMN et om. H constantio] constantino E2F1R, theodosio u iterum om. E1, VIII v 13 ūū. c̄c̄. DsOPQV, 11. č. ODIGMS, om. p, -IIII- ce. R, no El, u. cS. H, uiro consule N, quinquies centies F consule E2 XI OENB, dici XI 0, die XI cet. v octobres Q, octof> EMV, octobrium OP 14 caesarea C1DEFHNSV, caesaria 02GQ, caesareae cet. aecclesiae D maioras 01, maioris EHMOR, maiori C2, maiori. (s ras.) D, om. P 15 num. om. BFPQ) LII v 16 sermonēn H unus eras. M 17 in om. CIDl nostras a 18 petenti BC2 instanti B02 )

189
eum mihi miserat, quanta potui etiam breuitate et celeritate respondi adiuncto eodem sermone a capite responsionis meae et adhibitis ad singula numeris, quibus inspectis quid cui loco responderimus facile possit aduerti.

Hic liber post eorum sermonem, qui a capite adiunctus est, sic incipit: Eorum praecedenti disputationi hac disputatione respondeo.