Retractationum

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio I, Pars II (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 36). Knöll, Pius, editor. Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1902.

Hic liber sic incipit: Quodam die in diebus sanctis octauarum . [*]( 8 De diuin. daem. 5, 9 . ) [*]( 1 quicumquae D calomniis OlD\' 2 mouimini V 3 num. om. BFPQ, XXX v 4 diuinacione (di add. 2 8. I.) C doemonum EG libri C1 5 accedit CLDLV in D1EJR, **in (7, ex cet. v disputacione 01 6 necessitas om. F necessitas-diuinatione add. E2 in mg. ut] un (del. m. 2) C demonum 01 librum 0 scribere CDX 8 quodam autem eius a ubi om. a dixi om. 0, dixit 01 9 disposiciones C1, dispositionis D1 uoce* (s ras.) E + prolatus CXDX 11 facilitate C, facillitate Dt, felicitate El rem add. E2M2 s. l. 12 audatiore CB, audaciori D2N, audatione Q1 as se uera»tione C 13 noticiam B01FR, notiam El demonum C, daemon.um (i ras.) 8 per-15 autem S2 in mg. 15 nos] nus C1D1, non nos 82 et ea om. F, et ideo G 16 cognuscant 01, cognoscat H diffillicime Q1 ab (b m. 2 in ras.) M 17 inuenire Ml 18 inpit E octabarum P2 )

168

CAPVT LVII.

QVAESTIONES EXPOSITAE CONTRA PAGANOS NVMERO SEX.

Inter haec missae sunt mihi Carthagine quaestiones sex, quas proposuit amicus quidam, quem cupiebam fieri Christianum, ut contra paganos soluerentur, praesertim quia nonnullas earum a Porfyrio philosopho propositas dixit. sed non esse arbitror Porfyrium Siculum, cuius celeberrima est fama. harum quaestionum disputationes in unum librum contuli non prolixum, cuius est titulus: sex quaestiones contra paganos expositae. earum autem prima est de resurrectione, secunda de tempore Christianae religionis, tertia de sacrificiorum distinctione, quarta de eo, quod scriptum est: in qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis, quinta de filio dei secundum Salomonem, sexta de Iona propheta.

In quarum secunda quod dixi: salus religionis huius, per [*]( 10 Aug. ep. 102 13 Matth. 7, 2 16 Aug. ep. 102, 2, 15 (p. 557, 24 ed. Goldb.) ) [*]( 1 num. om. BFPQ, XXXI v 2 quaestiones expositae] q. sex e. B, de quaes expositis D1 post paganos add. M: LIB numero sex om. B, libri VI D1 sex] VI liber IR 4 Intermissae (om. haec) a carthagine C1D1M1, carthagine C2, a c. BD2FGHM2Vv, a cartagine GS. a chartagine OP, a karthagine N, a kartagine E, ad chartagine Q quaestiones add. 02 in mg. 5 propusuit 01 quedam D cupi.bam V 6 pacanos V, paganus D1 praesertim om. a nonnulla R 7 (ear)u a-philoso(pho) M1 in ras. porfirio CD, porphirio BEFGNPQS, por- ** phyrio cet. phylosopho F, filosofo H ppositas H, sitas El non ODt, non eum cet, v es*se (t ras.) C 8 porfyrium C, porphirium BEFGNOQS, porfirium D, porphyrium cet. siculum ODOR, illum\' siculum cet., siculum illum m 9 quaestiones H disputationum GS1, disputationem S* in om. Cl contulli 01 10 titulum ClDl titulus est B quaestionum Dl ∗expositae (s ras.) C 11 resurreccione D alt. de om. ClDx 12 christiana GS1. relegionis C\'D, religiones H dictione H 13 mensura (en in ras.) D 14 remedietur Ot, remitietur GHQISz, rementietur E, remietur Sl 15 salamonem E, salemonem R profeta H 16 quarum] quarta et R relegionis ClDl religionissalus om. 01 )

169

quam solam ueram salus uera ueraciterque promittitur, nulli umquam defuit, qui dignus fuit, et cui defuit, dignus non fuit, non ita dixi, tamquam ex meritis suis quisque dignus fuerit, sed quemadmodum ait apostolus non ex operibus, sed ex uocante dictum esse: maior seruiet minori, quam uocationem ad dei propositum asserit pertinere. unde dicit: non secundum opera nostra, sed secundum suum propositum et gratiam; unde item dicit: scimus, quia diligentibus deum omnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum uocati sunt. de qua uocatione ait: ut dignos uos habeat uocatione sua sancta.

Hic liber post epistulam, quae postmodum a capite addita est, sic incipit: Mouet quosdam, et requirunt.

CAPVT LVIII. EXPOSITIO EPISTVLAE IACOBI AD DVODECIM TRIBVS

Inter opuscula mea repperi expositionem epistulae Iacobi, quam retractans aduerti annotationes potius expositorum quorundam eius locorum in librum redactas fratrum diligentia. [*]( 4 Rom. 9, 12 sq. 7 II Tim. 1, 9 8 Rom. 8, 28 11 II, Thess. 1, 11 16 non extat ) [*]( 1 ueram] uera BD2MQS1 uera] om. BElGNQ, del. D2, uera»*** C ueraciterque (uera in ras.) V, ueraciter qui H nullius E 2 defui CD1 3 ita non B ex] et El quisque] queque H, quisquam v 4 fuerit (e in ras. m. 2) M, fuit H quemammodum ClDM 5 eh*se (se ras.) C seruiat GS 6 ad] a ClD 8 propositum suum a gratiam eius M unde CDlEMB, et undem Q, et unde cet. idem F 9 quia] quoniam HOPVa 10 iis m secundum om. H sunt] sunt sancti BEFQh) 11 uocatione* (m ras.) CD dignus CDl 13 hic (c ex 1) M epistulam DXHMV, epistolam cet. 14 mouit CDl requirunt ex quierunt E2 15 num. om. BFPQ, XXXII v 16 exposicio 01 aepistulae DlH Iacobi] i. apostoli HV ad-tribus om. B V tribubus 01 post tribus add. EORV: liber I\' 17 tepistolae (a ras.) CD 18 adnotationes BEHPBV corundam 01 19 loco*rum Y, loquorum P libro R sedactus R diligentia. (m ras.) S )

170

qui eas in frontibus codicis esse noluerunt. adiuuant ergo aliquid, nisi quod ipsam epistulam, quam legebamus, quando ista dictaui, non diligenter ex graeco habebamus interpretatam.

Hic liber sic incipit: Duodecim tribubus, quae sunt in dispersione, salutem.

CAPVT LVIIII.

DE PECCATORVM MERITIS ET REMISSIONE ET DE BA- PTISMO PARVVLORVM AD MARCELLINVM LIBRI TRES.

Venit etiam necessitas, quae me cogeret aduersus Pelagianam heresem scribere, contra quam, cum opus erat, non scriptis, sed sermonibus et conlocutionibus agebamus, ut quisque nostrum poterat aut debebat. missis ergo mihi a Carthagine quaestionibus eorum, quas rescribendo dissoluerem, scripsi primum tres libros, quorum titulus est: de peccatorum meritis et remissione. [*]( 4 Iac. 1, 1 11 Aug. Serm. 26. 27. 30. 131. 153. 155. 156. 158. 165. 169. 174. 176. 181 ) [*]( 1 que 01 cudicis V, codices Ml adiubant Cx, adiuuat EOPa 2 quam] quod V 3 grego C1, greco cet. interpraetatam D, interpretatum R 4 duodecem 01 tribus BlFG2HRS, om. Gl 5 dispersionem FR, dispersiones (om. salutem) H salus B, salute D1 6 num. om. BFPQ, XXXIII v 7 meretis Cl pr. et add. C2D2M2 * i 8. 1., per Ml, et de F, ac a re**missione M, remissione et meretisC, or remissione et meritis Dl alt. de om. R 8 marcellianum R IIII R 9 eciam 01 necessita D1 cogerit ClD1 aduersus ClDlB, ut aduersus nouam GOS, aduersus nouam cet. v pelagianum El, pela- . gianam nouam D2 10 heresim BC2D2FH3POPBSV2 scriberem GOS quam ODIR, quam prius cet. v cum in ras. V, quam R 11 sed om. CD1HM1R et] sed add. 02 s. 1. conloquutionibus H, locutionibus BN, locationibua F ut] et CxDl, corr. m. 2 8. 1. 8& D2 . 12 nostrum om. a debeat Hl misis H karthagine EN, kartagine 0, cartagine BGS, chartagine Q 13 scribendo R dissolueram MlOa, resoluerem D2 14 libros tres v titolos B1 meretis 01Dl 15 remisione H )

171