Nunc iam de tertia negatione inspiciamus eorum congruentiam, quam Mattheum solum iam explicasse meminerimus. sequitur ergo Marcus et dicit: [*]() et post pusillum, qui adstabant, dicebant Petro: uere ex illis es, nam et Galilaeus es. [*]() ille autem coepit anathematizare et iurare: quia nescio hominem istum, quem dicitis. 72 et statim iterum gallus cantauit. Lucas autem ita secutus hoc idem narrat: [*]() et interuallo facto quasi horae unius, alius quidam adfirmabat dicens: uere et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est. [*]() et ait Petrus: homo, nescio, quid dicis. et continuo adhuc illo loquente cantauit gallus. Iohannes secutus de tertia Petri negatione [*]( 6 Luc. 22, 58 b 14 *Marc. 14. 70 b-72 a 19 Lac. 22, 59 et 60 23 Ioh. 18, 26 et 27 ) [*]( 1 88 (e ex i) quari Btt quasi se B g 2 quod p 3 redit B ON, -iet Q dixerunt ei HAEL y gaelm lucas om. CP 4 eius . om. CP 6 de] ex L 7 collegitur AelL hanc B omnium g 9 mattha CP marcus ClP 10 exisse— tacuisse extra l. B eius om. CP Pi 14 marcus] mattheus E1 pnsillum] add. rursus XOO raelmv 15 adsistabant Bl, stabant p petro libri et edd., sed cf. infra 298, 21 (petro om. uere. cant., τψ Iletpuj om. Cant.) uere) add. et tu HAJ&L ral, add. tu !} p 18 gallus cantauit iterum HAE-L, g. it. cant. y a ista B1 p sequitur h. i. narrans HAEL i 19 ore B 20 quidem HtAEIL 21 et alt. om. HAEIL 23 cantabit BRl sequitur B2 petri om. HAEXL )
298
ita explicat:
[*]() dicit unus ex seruis pontificis, cognatus eius cuius abscidit Petrus auriculam: nonne ego te uidi in horto cum illo?
[*]() iterum ergo negauit Petrus, et statim gallus cantauit quod igitur Mattheus et Marcus dicunt post pusillum quantum esset hoc temporis, manifestat Lucas dicendo: et interuallo facto quasi horae unius. de hoc autem interuallo tacet Iohannes. item quod Mattheus et Marcus non singulari, sed plurali numero enuntiant eos qui cum Petro agebant, cum Lucas unum dicat, Iohannes quoque unum eumque cognatum eius cuius abscidit Petrus auriculam, facile est intellegere aut pluralem numerum pro singulari usitata locutione usurpasse Mattheum et Marcum, aut quod unus maxime tamquam sciens et qui eum uiderat adfirmabat, ceteri autem secuti eius fidem Petrum simul urguebant, unde duos euangelistas conpendio pluralem numerum posuisse, alios autem duos eum solum significare uoluisse qui praecipuus in hoc erat. iam uero illud quod Mattheus ipsi Petro dictum fuisse adserit: uere et tu ex illis es et loquella tua manifestum te facit, sicut Iohannes eidem Petro dictum adseuerat: nonne ego te uidi in horto cum illo? Marcus autem inter se illos de Petro locutos dicit: uere ex illis est; nam et Galilaeus est, sicut et Lucas non Petro, sed de Petro dicit: alius quidem adfirmabat dicens: uere
[*]( 18 *Matth. 26, 73 20 Ioh. 18, 26 21 *Marc. 14, 70 23 Luc. 22, 59 ) [*]( 1 explicauit HAEL dicit] add. ei raelv 2 eius om. CP N1 (mn. te) uidi L, uidi te p r 3 ergo om. CPV Q 4 ig.] ergo m p 7 autem] tamen p 8 singulare .. plurale CP numero om. p 10 eumque] eiusque C2 eiua om. CP cui ra abscit Bl petrus om. CP 11 pro ex per C, per P 12\' usita B1, ista B 14 eius om. CP petrum: om. Q arguebant HAelL g inde R 15 comprehendo ft 16 duos om. p signare p 18 es] e Cl et alt.] nam et V E1 γχψωedd., v (cf. supra 293, 12) 19 te om. L idem P ON1Q petro om. Bl 20 adseruerat (ass. M) B1R M, adserat AlElLS uidi te p hortum CP 21 loquatos Bl, loquut. B2 22 est.. est] es .. es CzP Q xu) v (cf. supra 297, 15) sicut om. MD sicut et lucas om. A*S 23 quidam VF M1 E2 r edd., v (cf. supra 297, 20) adfirmat AW-LS ) 299
et hic cum illo erat; nam et Galilaeus est, aut sententiam intellegimus tenuisse eos, qui conpellatum dicunt Petrum — tantundem enim ualuit quod de illo coram illo dicebatur, quantum, si illi diceretur —, aut utroque modo actum, et alios illum, alios alium modum commemorasse. galli autem cantum post tertiam negationem secundum intellegimus, sicut Marcus expressit.
Sequitur ergo Mattheus ita dicens: [*]() et recordatus est Petrus uerbi Iesu quod dixerat: priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressus foras plorauit amare. Marcus autem ita dicit: recordatus est Petrus uerbi quod dixerat ei Iesus: priusquam gallus cantet bis, ter me negabis. et coepit flere. Lucas autem sic ait: et conuersus dominus respexit Petrum. et recordatus est Petrus uerbi domini, sicut dixit: quia priusquam gallus cantet, ter me negabis. et egressus foras Petrus fleuit amare. Iohannes de recordatione et fletu Petri tacet. sane in eo quod ait Lucas, quod conuersus dominus respexerit Petrum, quomodo accipiendum sit, diligentius considerandum est. quamuis enim dicantur etiam interiora atria, tamen in exteriore atrio fuit Petrus inter seruos, qui simul se ad ignem calefaciebant. non est autem credibile, quod ibi audiebatur dominus a Iudaeis, ut corporalis fieret illa respectio. namque cum dixisset Mattheus: [*]() tunc [*]( 8 *Matth. 26, 75 11 Marc. 14, 72 . 14 *Luc. 22, 61 et 62 18 cf. Ioh. 18, 27 24 Matth. 26, 67-69 a ) [*]( 1 sententiam) hanc sent. p 4 actu CP, actum est Aet L g, dictum p, actam uel dictum raeI 5 illum] alium Q, illo e l alios illum add. B1 alio modo e Z modo AE1L 8 ita om. e 10 negauia B foras] petrus L plorauit] fleuit AELS oq edd., v 12 dixit e l ei om. B g cant. gall. p 13 bis om. Bl V1 xw p, et bis B3 negauis B et coepit-negabis om. Bl 14 et (post ait) om. MQ r 15 dixerat E2 y m v (slttsy) quia om. HAetL 17 de om. B 18 petri om. HAJPL 19 respexerit BRD F N, respexit cet., edd. 21 exteriori VF* p, interiore B1R 22 autem om. CP credib. B1 23 fierit CP, fuerit g 24 expuebant p )
300
expuerunt in faciem eius et colafis eum ceciderunt, alii autem palmas in faciem ei dederunt
[*]() dicentes: prophetiza nobis, Christe, quis est qui te percussit? secutus est dicens:
[*]() Petrus uero sedebat foris in atrio, quod non diceret, nisi illa cum domino intus agerentur. et, quantum colligitur in narratione Marci, non solum in interioribus, sed etiam in superioribus domus agebantur. nam posteaquam Marcus talia narrauit, secutus ait: et cum esset Petrus in atrio deorsum. sicut ergo eo quod Mattheus ait: Petrus uero sedebat foris in atrio, ostendit, quod illa intus agerentur, sic eo quod dixit Marcus: et cum esset Petrus in atrio deorsum, ostendit non solum in interioribus, sed etiam in superioribus gesta quae dixerat. quomodo ergo respexit Petrum dominus facie corporali? quapropter mihi uidetur illa respectio diuinitus facta, ut ei ueniret in mentem, quotiens iam negasset et quid ei dominus praedixisset, adque ita misericorditer domino respiciente paeniteret eum et salubriter fleret. sicut cotidie dicimus \'domine, respice me\', et \'repexit eum dominus qui de aliquo periculo uel labore diuina misericordia liberatus est, et sicut dictum est: respice et exaudi me, et: conuertere, domine, libera animam meam, ita dictum arbitror: conuersus dominus respexit Petrum et recordatus est Petrus uerbi domini. denique cum frequentius soleant in narrationibus suis ponere Iesum quam dominum, modo Lucas dominum posuit dicens: conuersus dominus respexit Petrum et recordatus est
[*]( 8 Marc. 14, 66 a; Matth. 26, 69 a 20 Ps. 12, 4 21 *Ps. 6, 5 22 Luc. 22, 61 a ) [*]( 1 eius om. CP caederunt (a eras. A) C A, cederunt PF1 ELL 2 ei] eius pev 4 sequ.tus B secutus est narrat... ut animo (infra 303, 12... 305, 11) CP, dicens.183, l. 11 C, p. 199, l. 31 P in om. AEP-L 7 in superioribus] add. in B 9 eo om. B1, in eo Q 10 uero] autem B ostenditur r 12 sed e. i. super. om. Bl 19 lauore Bl 21 libera] et libera r a elm (et eripe v) 24 soleant (n exp.) N, soleant euangelistae raeI ponere] respondere B2 iesum] deum N 25 modo] quomodo HAEL. ) 301
Petrus uerbi domini, Mattheus autem et Marcus, qui de ista respectione tacuerunt, non uerbi domini, sed uerbi Iesu eum recordatum esse dixerunt. ut etiam ex hoc intellegamus illam respectionem a Iesu non humanis oculis, sed diuinitus factam.