Contra Duas Epistulas Pelegianorum

Hoc isti nolunt elati et superbi nec purgando defensores, sed extollendo praecipitatores liberi arbitrii, qui non ob aliud nobis haec dicentibus indignantur. nisi quia gloriari in domino dedignantur. timuit tamen Pelagius episcopale indicium Palaestinum et, cum ei fuisset obiectum, quod diceret \'gratiam dei secundum merita nostra dari\'. negauit se dicere et eos, qui hoc dicerent. anathemando damnauit. nec tamen defendere aliud inuenitur in libris, quos postmodum scripsit, fraudem se putans hominibus iudicantibus fecisse mentiendo aut nescio quomodo suum sensum uerbis ambiguis obtegendo.

Sed iam uideamus quod sequitur. dicunt etiam, inquit, istas, quae modo aguntur, nuptias a deo institutas non fuisse; quod in libro Augustini legitur, contra quem ego modo quattuor libellis respondi. cuius Augustini dicta inimici nostri in ueritatis odium [*](1 nec potest-potest uelle] Aug. Op. imp. I 97 p. 1114 3 cf. Horn. 7, 25 4 Rom. 14, 23 6 Rom. 1,17. cf. ILib. 2, 4 7 cf. Ioh. 6, 66 13 cf. I Cor. 1,31 14 cf. De gcstis PcL 14, 30 (CSEL XLII 84, 5) 21 Iulianus 23 Dc nuptiis et conc. II 2 (CSEL XLII 254,14) ) [*](1 nec] non Op. imp. 2 uellenis Oml ab eo] EdCV a deoL 5 ab»s- trahit O abtrahit L a s. ras. m20 est om. V 6 qui Oml ad C (d s. l. m2) 7 xpo GL est] add. enim CEFV 9 nullus C ueram om.GL 11 coluntVn.c. etlatiOa.c. defensiores C(crp. m2) 12 liberi snntEF quodOml 13 dicen- tibus] add. nobis GL 14dnmGdmnL pylagiusC episcopalemL iudiu Cml 15 palcstinumODVGL 16 sc] add. hocGL et ex aut B 17 anathe- matizando BCm2DEFbd aliud tamen def. EFbd 19 putans s.l.m20 putant B iudicantibus s.lm20,om.B aut] an EF nesciendo aut quomodo D 20 sensum s.l.m20 21 etiam C qd 0 (d ndd. s.l.m2) inquit bis D 23 quatuor DEFbd libris Oa.c. 24 respondeo GL )

Dicunt etiam, inquit, motum genitalium et commixtionem coniugum a diabolo fuisse repertam et propterea eos qui nascuntur innocentes reos esse et a diabolo fieri, non a deo, quia de hac diabolica commixtione nascuntur. hoc autem sine aliqua ambiguitate Manicheum est. immo sicut dicimus a deo nuptias institutas propter ordinatam generationem filiorum, ita dicimus filiorum gignendorum seminationem sine motu genitalium et sine commixtione coniugum nec in paradiso, si filii gignerentur, esse potuisse. sed utrum talis eorum motus atque commixtio fuisset, si nemo peccasset, qualis nunc est cum pudenda libidine, hinc est quaestio, de qua diligentius postea, si deus noluerit. disputabimus.

Quid tamen isti uelint, quid intendant, quo rem perducere moliantur, adiuncta istius uerba declarant, ubi ait nos dicere: propterea eos qui innocentes nascuntur reos esse et a diabolo fieri, non a deo, quia de hac diabolica commixtione nascuntur . cum itaque nos nec diabolicam dicamus coniugum commixtionem, maxime fidelium, quae fit causa generandorum qui postea regenerandi sunt filiorum, nec homines ullos a diabolo fieri, sed a deo, in quantum homines sunt, et tamen etiam de coniugibus fidelibus reos nasci. tamquam ex oliua oleastrum, propter originale peccatum et propter hoc esse sub diabolo, nisi renascantur in Christo, quoniam diabolus culpae auctor est, non naturae, contra illi paruulos dicentes nullum trahere originale peccatum et ideo non esse sub diabolo, quid efficere laborant, nisi ut illa dei gratia euacuetur in paruulis, qua eruit [*]( 1 Inlianus 15 Iulianus 21 cf. Rom. 11, 24 26 Col. 1, 13 ) [*](1 inquit om.Binl niotum] totumflL genetaliuinF 2 propteeaOwi 3 innocentor B 4 commistione V 5 manifestuniOa.c. sicGmZL dnoL constitutasGL 6 filiorum] add. gignendorum B ita om.C 7 seminatione(;L genetalium V commixtioncm r 8 si s.l.C,om.GL generenturGL 9 potuisse bisD talis bisD 11 disputamus Om1 disputanimus L 13 intendimt T* rem perd.] semper ducereOL 14 aut Va.c. 15 proptea C innocenter OB noscuntur C lGadeoC aeC noscnntur Cml 17 coning∗um L 18 qui] quaeGmlL 19 regenerandae Gm1L hominem L diaboliL 20 adeo CD 21 oleatrum B 24 e contra EF 25 8 Oml 20 laburent Ctnl gratiae V pamolisOr quaeniit (a s.l.) r quaeODr. )

Dicunt, inquit, sanctos in uetere testamento non caruisse peccatis, id est nec per emendationem a criminibus fuisse liberos, sed in reatu a morte fuisse deprehensos. immo dicimus uel ante legem uel tempore ueteris testamenti a peccatis fuisse liberatos non uirtute propria, quia maledictus omnis qui spem suam ponit in homine — et in hoc sine dubio maledicto sunt, quos etiam psalmus diuinus notat: qui confidunt in uirtute sua —, nec uetere testamento, quod in seruitutem generat, quamuis certae dispensationis gratia diuinitus datum sit, nec ipsa lege sancta et iusta et bona, ubi scriptum est: non concupisces, quoniam non est data, quae posset uiuificare, sed praeuaricationis gratia posita est, donec ueniret semen cui promissum est, sed liberatos esse per sanguinem ipsius redemptoris, qui est unus mediator dei et hominum homo Christus? Iesus. isti autem inimici gratiae dei, quae data est pusillis et magnis per legum Christum dominum nostrum, ideo dicunt antiquos homines dei perfectae fuisse [*]( 6 Iulianus, cf. p. 431, 4 9 Iulianus 13 Hicr. 17, 5 15 Ps. 48, 7 16 cf. Gal. 4, 24 18 cf. Rom. 7, 12 Ex. 20,17. Rom. 7, 7 19 cf. Gal. 3, 21. 19 21 cf. I Tim. 2, 5 23 cf. Rom. 7, 25 ) [*]( 1 nos] cosGL 2 regno DG a. c. post filii eras. suae 0 claritatisGL suae s.l.m20 4 etiam om.Oml di Oml 5 reitemptoris Om1 redemtoris V nos om.GL quoniam om. B quoniam et] etiam s.l.m20 etiam et EF 6 minoribus B a.c. hec B dici OmlGL *sine*0 7 esse] add. sensurn OB 8 docmaO digma La.c. dogme uertatur V eucrtitur Lb hereticorum B ereticumGmi 9 ueteri OCm2GLb 10 emundationemGi suis se B libera- tosL,b in mg. 11 reprehensosGL uel om.L 12 nouirtute Oml 13 homo (inras. L) omnisGL 14 hominem L maledicti C (i jin. ex e),Lb 15pr. quodD 16 ueteri OGm2 ue»teri L uc«tcre V in om.EF seruitute CV genera*tL 17 certe OmlVGL grada V 18 lege.0 et pr. om.OB concupiseis V 19 praeuaricationiOml 22 homo s.l.m20 )

Apostolum etiam Paulum, inquit, uel omnes apostolos dicunt semper inmoderata libidine fuisse pollutos. quis hoc uel profanus? audeat dicere? sed nimirum iste propterea sic calumniatur, quia contendunt id, quod dixit apostolus: scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio, et cetera talia non eum dixisse de se ipso, sed nescio cuius alterius, qui illa pateretur, induxisse personam. propter quod loeus ipsc* in eius epistula diligenter considerandus est et scrutandus, ne in eius aliqua obscuritate delitiscat error istorum. quamuis ergo latius hinc apostolus disputet magno diuturnoque conflictu gratiam defendens aduersus eos, qui gloriabantur in lege, tamen ad rem pertinentia pauca contingimus. unde ait: quia non iustificabitur ex lege omnis caro coram ipso; per legem enim cognitio peccati. nunc autem sine lege iustitia dei manifestata est, testificata per legem et prophetas, iustitia autem dei per fidem Iesu Christi in omnes qui credunt. non enim est distinctio; omnes enim peccauerunt et egent gloriam dei iustificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem, quae est in Christo Iesu. et iterum: ubi est gloriatio? exclusa est. per quam legem? factorum? non, [*](1 cf. Eph 2, 8 3 Iulianus 6 cf. De gratia Christi (CSEL XLII 39, 4.3 p. 156 sq.) 7 Rom. 7,18 15 cf. Rom. 2,23 16 Rom. 3, 20-24 25 Rom. 3,2 7. 28 ) [*]( 2 erguisse Om1∗eguisse G 3 inquit om.EF uel ex uelo Om2 4 apo- stolus V fuisse libidineGL 5 istae Om1C isti DGp.c.b 6 sic proptereaGL si Oml calumpniantur B calumniantur DOLb qui 0m1 id] de hoc Db 10eum] cum V se ipso ex soniso Om2 11 partereturT* 12 epistoLwG epistulaL 13 eis b delitescat BDGm2bd ipaorum GL quauis B 14 hinc latius V hic GL etmagno Gbd conflicto GmlL 15 eos om.0 17 ex lege ) [*](IeftO) [*](om.GL ipso] illo Dbd 19 lego C 20 per-436, 8 peccatum om.0 22 est enim EFbd distinctio] iustitia GL 23 gloria∗B gloria CDEFYbd 24 redemtionem r 25 gloriatio tua BD 26 fatorum C ) [*](LX. Angust. VIII pare I. Vrba et Zycht. ) [*]( 28 )

Hinc autem iam incipit, propter quod ista consideranda suscepimus, introducere personam suam et tamquam de se ipso loqui. ubi nolunt Pelagiani ipsum apostolum intellegi, sed quod in se alium transfigurauerit, id est hominem sub lege adhuc positum, nondum per gratiam liberatum. ubi quidem iam debent concedere, quod in lege nemo iustificatur, sicut alibi idem apostolus dicit, sed ad cognitionem peccati et ad ipsius legis praeuaricationem ualere legem, ut cognito auctoque peccato per fidem gratia requiratur. non autem timent ista de apostolo intellegi, quae posset et de praeteritis suis dicere, sed ca quae sequuntur timent. hic enim: concupiscentiam, inquit, nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces. occasione autem accepta peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam; sine lege enim peccatum mortuum est. ego autem uiuebam aliquando sine lege; adueniente autem mandato peccatum reuixit, ego autem mortuus sum. et inuentum est mihi mandat u m, quod erat in uitam, hoc esse i n mortem. [*]( 1 cfi Rom. 5, 5 4 Rom. 7, 7 7 Rom. 3, 20 14 Gal. 8, 11 19 Rom. 7,7-13 ) [*](def.O) [*]( 1 quiaL 2 lianc L 3 malum EFGa.c.L contenilant Ga.c.L uidit] add. enim EF quis V 4 pro possunt F (s pr. 8.J.) 5 dicimus ZJTr lex inqlliWL es V G cognouit C 7 post legem add. enim Dld 8 ergo] enim V abolitioGb abolicioL oblatio C 9 autem otn.D coepitGL 12 aliud V id est om. D 13 gratia L conccdoGa.c.L 14 idem] ipseB 15 legis om.F.F 17 poU tinient eras. de in mg. m2 add.Y 19 timeantGL hincGL 20 occansione V occa.sioneG occasionem—acccptam L 23 enim] autem D est mortuum D 24 aueniente C 25 ante mandato exp. peccato B 27 in] adGL uita CDEFV morte CEF ) [*]( 2s» )

Nec moueat quod ad Philippenses scripsit, secundum iustitiam, quae in lege est, quod fuerit sine querella. potuit enim esse intus in affectionibus prauis praeuaricator legis et tamen conspicua opera legis inplere uel timore hominum uel ipsius dei, sed poenae formidine, non dilectione et delectatione iustitiae. aliud est enim uoluntate benefaciendi benefacere, aliud autem ad malefaciendum sic uoluntate inclinari, ut etiam faceret, si hoc posset inpune permitti. nam sic profecto in ipsa intus uoluntate peccat, qui non uoluntate, sed timore non peccat. in quibus interioribus suis talem se fuisse sciens apostolus ante gratiam dei, quae data est per legum Christum dominum nostrum, alibi hoc apertissime confitetur. scribens quippe ad Ephesios: et uos, inquit, cum essetis mortui delictis et peccatis uestris, [*]( 10.12 Rom. 7, 9.10 16 cf. Phil. 3,6 25 cf. Rom. 7,25 27 Eph. 2,1-5 ) [*]( 1 accepta occasione DEFbd 2 illum L 7 supra Cbd peccator aut] peccans DGL 8 au V per mandatum om.GL uoce per inc. 0 sicut.B 9 suauitate L uita sua B ut] dum GL 11 primuinGL uolens B noluerit C 12 fin. autem om.GL 14 ut iam B capace V 16 philipenses OBDL 17 que Om] post quae eras. d B qui fuerim Cbd quod fuerim EF 18 prauis om. OB paruis EF 20 dilectatione Cml et delectatione om.EF 21 enim est D 22 uoluntati V uolunte Cml haecGL 23 siO 25 data est] est, quod post Christum pon. CDGL, post nostrumEFVbd 26 alibi] alio locoGL 27 quippe om.BGL cuin] dum D 28 uestris ex nostris B )

Quod autem ait in hoc epistulae loco ad Romanos: p e peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, congruit superioribus ubi dixit: sed peccatum non eognoui nisi per legem; nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret : non concupisces, et superius: per legem cognitio peccati; hoc enim et hic dixit: ut appareat peccatum, ut illud, quod dixerat: sine lege enim peccatum mortuum est, non intellegamus nisi, tamquam non sit, \'latet, non apparet, penitus ignoratur\', tamquam in nescio quibus ignorantiae tenebris sit sepultum. et quod ait: ego autem uiuebam aliquando sine lege, quid ait nisi \'uiuere mihi uidebar\'? et quod adiunxit: ad ueniente autem mandato peccatum reuixit, quid est aliud quam \'eminuit et apparuit\' ? nec tamen ait \'uixit\', sed \'reuixit\'. uixerat enim aliquando in paradiso, quando contra datum praeceptum satis apparebat admissum; cum autem a nascentibus trahitur, tamquam mortuum sit, latet, donec repugnans iustitiae malum eius prohibitione sentiatur, cum aliud iubetur atque adprobatur, aliud delectat atque dominatur; tunc peccatum quodammodo in [*]( 8 Rom. 7,13 llRom.7,7 13 Rom. 3, 20 15 Rom. 7,8 18. 20 Rom. 7, 9 ) [*]( 3 quae EF 5 gratia ipsiusODEFGLbd 6 eredes Om1 10 conguit D (11 s. g) dixit om.F 14 cognitia Ga.c.La.c. hic ex mihi Om2 15 ut—peccatum om. V 16 mortuū * (s eras.) 0 17 in. om.Oml 1squod om.D 19 quid] quod L nisi] quin F mihi uiuere D uiuere 0 (e fin. m2 add.) uiuere»L 20 uidebatur (in mg. uidebar)EF autem orn.GL 21 rcuixit peccatum GL alind om.B ut quamGL 22 emicuitCEF ait om.GL 24 amissum EF quum Hm1 a s.l.Om2,om.GL 25 sit latet om.Oml iustitia G 26 prohibitione∗DG prohibiti- onemL probaturGL 27 quodadmodo L )

Sed quod sequitur non ita expeditum est, quomodo de Paulo possit intellegi. scimus enim, inquit, quia lex spiritalis est; ego autem carnalis sum. non ait \'fui\', sed \'sum\'. numquid ergo apostolus, cum haec scriberet, carnalis fuit? an secundum corpus hoc dicit? adhuc enim erat in corpore mortis huius nondum facto, quod alibi dicit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. tune enim extoto se, id est ex utraque parte, qua constat, spiritalis homo erit, quando spiritale etiam corpus erit. neque enim absurdum est, ut sit in illa uita etiam caro spiritalis, si potuit esse in hac uita in his, qui adhuc carnalia sapiunt, etiam spiritus ipse carnalis. sic ergo ideo dixit: ego autem carnalis sum, quia nondum spiritale corpus habebat apostolus, sicut posset dicere: \'ego autem mortalis sum\'; quod utique non nisi secundum corpus intellegeretur dixisse, quod nondum fuerat inmortalitateuestitum. item quod adiunxit: uenundatus sub peccato, ne quisquam eum nondum redemptum Christi sanguine existimet, etiam hoc secundum illud potest intellegi, quod ait: et nos primitias habentes spiritus et ipsi in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem expectantes, redemptionem corporis nostri. si enim secundum hoc se dicit uenundatum sub peccato, quod adhuc non est redemptum a corruptione corpus eius, uel uenundatum aliquando in prima transgressione praecepti, ut haberet corpus corruptibile quod adgrauat animam, quid prohibet hic apostolum intellegi de se ipso dicere, quod ita dicit, ut etiam in ipso [*]( 4 Rom. 7, 14 7 ef. Rom. 7, 24 8 1 Cor. 15, 44 13 ef. Rom. 8, 5 14. 17 Rom.7, 14 20 Rom. 8, 23 2G cf. Sap. 9, 15 ) [*]( 1 notitiam bis GL primiGL6 3 uoce de lin. fragrn. Aurel. 4 possct GL quoniamGZ. 5 non-sum om. V fuit C 6 nunquid O 7 lioc dicit om.EF 9 surget CDGM se om.OB 10 utro La.c. 11 etiam spiritale V etiam om.D in otn.Oml 12 si om.Oml esseexp.D 13 ipse] ee̅ D 14 posl autem exp. sum sum D 15 posse discere C 18 euin] enim C, in mg. al cum EF 19 hoc om. EF 20 et om. Om1 spiritus habentes D 21 metipsis s. I. L adobtionem Oml 2H nri s. ras. Om2 enim] antem V dicitseZJ 24 redemtumO 26 proibet 0 27 apostolus V intcllegi om GL die∗it B )