Confessiones

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio I, Pars I. (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 33). Knöll, Pius, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1896.

Ego uero, domine, si totum confitear tibi ore meo et calamo meo, quidquid de ista materia docuisti me, cuius antea nomen audiens et non intellegens narrantibus mihi eis, qui non intellegerent, eam cum speciebus innumeris et uariis cogitabam et ideo non eam cogitabam; foedas et horribiles [*]( U 2 materiam informem V 3 distingueris W 5 infjrmitas P nulla H i specia G 6 quo] quod CGMm 7 uisitato W 8 propinquus H infirmitati PQl V, informati CM 11 luculenta] lucentia C cur] cu H e e 13 faceris W commoda V intimata G 14 terra deleta scriptura. tn. 1 add. m. posterior S incomposita W ut] et BCMPQb, oni. HO W; ab ut incipit cap. V in edd. 15 et dicit sibi add. m. post. S dicet BPXQX 16 forma] informitas Q* s. I. materies om. M, materia V e corporum add. m. post. S 17 pr. quid] quod Mmo alt. quid M, quod mo sentiat C 18 in om. SVW dicunt M 19 ignota renoscendo M in 22 nomen antea nom Q 23 telligens (in add. m. 2) H 24 eamque CM specie V 25 pr. cogitabam] haec c. F eam om. F )

313
formas perturbatis ordinibus uoluebat animus, sed formas tamen, et informe appellabam non quod careret forma, sed quod talem haberet, ut, si appareret, insolitum et incongruum auersaretur sensus meus et conturbaretur infirmitas hominis; uerum autem illud quod cogitabam non priuatione omnis formae, sed conparatione formosiorum erat informe, et suadebat uera ratio, ut omnis formae qualescumque reliquias omnino detraherem, si uellem prorsus informe cogitare et non poteram; citius enim non esse censebam, quod omni forma priuaretur, quam cogitabam quiddam inter formam et nihil nec formatum nec nihil, informe prope nihil; et cessauit mens mea interrogare hinc spiritum meum plenum imaginibus formatorum corporum et eas pro arbitrio mutantem atque uariantem, et intendi in ipsa corpora eorumque mutabilitatem altius inspexi, qua desinunt esse quod fuerant et incipiunt esse quod non erant, eundemque transitum de forma in formam per informe quiddam fieri suspicatus sum, non per omnino nihil: sed nosse cupiebam, non suspicari —: et si totum tibi confiteatur uox et stilus meus, quidquid de ista quaestione enodasti mihi, quis legentium capere durabit? nec ideo tamen cessabit cor meum tibi dare honorem et canticum laudis de his, quae dictare non sufficit. mutabilitas enim rerum mutabilium ipsa capax est formarum omnium, in quas mutantur res mutabiles. et haec quid est? numquid animus? numquid corpus? numquid species animi uel corporis? si dici posset: nihil aliquid et: est non est, hoc eam dicerem; et tamen iam utcumque erat, ut species caperet istas uisibiles et conpositas. [*]( 2 et om. W quo H forma V, forma* G 3 ut] et ut BPQb 4 aduersaretur W 5 autem] tamen GM illa Y 6 formonsiorum pI, formosorum GM 7 ueratio (om. uera) FW form*ae S 8 prossus informem F 9 5 censabam M omnis MIS 10 qua Y inter ont. BPQb formam] informe BPQb, formatum mo nec om. BPQb 11 formata M1 nec] et W 12 hinc] in H 14 earumque M* 15 fuerunt C 16 in forma B informem P 18 spicari M 19 quaestione ex confessione F 20 durauit GVl cessabit tamen H cessauit F1 21 dare tibi BPQbm et om. H iis Hm 22 ipse capax F, c. ipsa BPQb 24 animll G1 species om. Q1 25 potest G, potuisset M et est] est et BPQb 26 eam dicerem] unde dicere BPQ )
314