Exameron

Congregetur inquit aqua quae sub caelo est in [*]( B ) congregationem unam, et appareat arida. et factum est sic. fortasse parum crediderit aliquis superioribus sermonibus [*]( 1 Esai. 54, 2 sq. \'8 Psalm. XXIII 2 11 Psalm. LXXXXII 3 sq. 13 Psalm. LXXXXn 4 15 Ioh. 7, 38 19 Psalm. CXIII 3 20 Gen. 1, 9 ) [*]( 4 dextra (dextera M\') et sinistra IIM\' dextram (deItęram B) et ainistram cet. 5 possidebit Gm2 Uind. 6 habe CG 7 adtollitur G m2 bona uita II teguntur G m2 culpa C et (a ex & m2) G obumbratur Gm2 10 eam MS ea cet. 11 eleuauerunt flumina domine om. G 12 uocem suam N 14 ausistis II (corr. m2 G) S hausistis (m2 ex auxisti) M 16 dicit S scriptura dixit 5tM\' scriptura dicit B 19 iordanes (e ex i St) om. fluenta N 20 f. 40 libri C, quo continentur uerba congregetur inquit usque ad uerba motum eius p. 64,13, litteris minoribus Carolinorum aetate usitatis scriptum postea, cum hoc loco folium intrrcidisset, insertum est. quam ob rem in hac parte librum C siglo (C) significabo congregationem unam %M\'MSB congregatione una cet. 21 sic. factum fortasse (C) )

nostris, quibus tractauimus inuisibilem ideo fuisse terram, quod aquis operta tegeretur, ut corporeis oculis non posset uideri. ad se enim propheta rettulit, hoc est ad nostram [*]( C ) condicionem, non ad diuinae maiestatem naturae, quae utique omnia uidet. sed ut aduertatis quia non quasi nostri ingenii probandi gratia, sed uestrae causa instructionis suscepimus hunc tractandi laborem, adstipulantem nobis lectionis seriem testificamur, quae aperte probat post congregationem aquae, quae erat super terram, et post deriuationem eius in maria apparuisse aridam. desinant ergo nobis dialecticis disputationibus [*]( D ) mouere negotia dicentes: quomodo terra inuisibilis, cum omni corpori naturaliter species et color insit, omnis autem color sit subiectus aspectui? clamat dei uox: congregetur aqua et appareat arida. et iterum scriptura dicit: congregata est aqua in congregationem unam, et apparuit arida. quid opus fuit iterare, nisi occurrendum quaestionibus obseruant propheta ? nonne uidetur dicere: non dixi inuisibilem secundum naturam, sed secundum superfusionem aquarum? denique [*]( E ) addidit sublato uelamine apparuisse aridam, quae ante non uidebatur.

iterum quaestiones alias serunt dicentes: si in congregationibus diuersis aqua erat, quomodo si illae congregationes in superioribus erant, non defluebat aqua ad eum locum, ad quem post domini imperium deriuata est? — natura enim aquarum sponte in inferiora prolabitur — sin uero in inferioribus erant [*]( 10 Bas. 80 D, 81 A (33 E, 34 A) 14 Gen. 1, 10 20 Bas. 81 AB (34 BC) ) [*]( 2 opertam (C) (m eras.) 3 rettulit 51 (ret ex re) retulit cet. 6 causae n (causa G m2) 9 erant (C) et (n 8. u.) V diriuationem (C)PS 0C deriuationem cet. mare (C)B mari GN\'M\' 10 uobis dialeticis (et in ras. m. ant,) (C) 12 corpore (C) 15 est 8. u. (C) congregationem unam MSB congregatione una cet. 16 iudicas (C) 17 dixit (C)V 19 addidi (C)V et G (-dit mSt) addedi (corr. ml) P addit UU\' 20 iterom quoque MS alias asserunt (C) alii asserunt 31 (i alt. 8. u. m2) 31\' (in quo aeerunt) S (i alt. exp.) M 21 quomo (C) 22 defluebant (om. aqua) (C) id (m2 ad) eum P 23 diriuata (C) deriuata P (i 8. e m2) )

illae congregationes, quomodo contra naturam suam aqua ad [*]( F ) superiora conscendit? itaque aut naturalis cursus imperio non eguit aut contra naturam imperio proficere non potuit. cui quaestioni facile respondebo, si mihi ipsi ante respondeant ante praeceptum domini hanc aquarum fiiissefuisse naturam, ut laberetur, ut flueret. non enim ex usu hoc habet ceterorum elementorum, sed speciale et proprium, non ex quodam ordine, sed magis ex uoluntate et operatione dei summi. quid iusserit deus audiunt. uox autem dei efficiens naturae est. eam uocem [*]( 36 A ) effectus operationis impleuit. coepit labi aqua et in unam confluere congregationem, quae ante erat diffusa per terras et plurimis receptaculis inhaerebat. cursum eius ante non legi, motum eius ante non didici, nec oculus meus uidit nec auris audiuit. stabat aqua diuersis locis: ad uocem dei mota est. nonne uidetur quia naturam ei huiusmodi uox dei fecit? secuta est creatura praeceptum et usum fecit ex lege; primae [*]( B ) enim constitutionis lex formam in posterum dereliquit. denique semel diem fecit et noctem: ex illo manet utriusque diurna successio et diurna reparatio. iussa est etiam aqua currere in congregationem: ex illo currit, fontes labuntur in fluuios, in freta currunt flumina, lacus deriuantur in maria, ipsa se aqua praecedit, urguet et sequitur. unus est ductus, unum corpus. et cum sit altitudo diuersa, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. unde et aequor adpellatum arbitror, quod superficies eius aequalis [*]( C ) sit.