Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
Pretia medicamento sunt quidem pro fertilitate litorum viliora[*](uiriola FR1a), non tamen usquam pelagii centenas libras[*](libras - 22 centenos om.a) quinquagenos nummos excedere et bucini[*](bucinos FR1) centenos sciant qui ista mercantur inmenso.
[*]((26) cfr. Pl. XVI 233. Sen. de benef. VII 9, 2.)[*]((1) Pl. XXXIII 80. XXXIV 6.) Set alia e[*](alia e H. aliae FR. alie a. alia sunt e G. alia sunt nec habent v) fine[*](fine R (?) G.-nē rv) initia[*](uitia va. G), iuvatque ludere inpendio et lusus geminare miscendo iterumque et ipsa adulterare adulteria naturae, sicut testudines tinguere, argentum auro confundere
, ut electra fiant, addere his aera, ut Corinthia.non est satis abstulisse gemmae nomen amethystum; rursum absolutum[*](absolutus va.H) inebriatur Tyrio, ut sit ex utroque nomen inprobum simulque luxuria[*](luxorie R) duplex, et cum confecere conchylia transire melius in Tyrium putant. [*](Pl. XXXV 45.) paenitentia hoc primo[*](primo FadT.-mū R(?) v) debet invenisse, artifice mutante quod damnabat. inde ratio[*](ratione G) nata, votum quoque[*](an uotumque?) factum e vitio portentosis ingeniis, et gemina demonstrata via luxuriae, ut color alius operiretur alio, suavior ita fieri leniorque dictus; quin et terrena miscere coccoque tinctum Tyrio tinguere, ut fieret hysginum.[*](hysginum (Budaeus) G. hisg- F1Ra. his schyn- d. hi ganum F2. his (bis B) byssinum v) coccum Galatiae, [*](cfr. Sol. 23, 4. Diosc. IV 48. Pl. XXIV 8.) rubens granum[*](granū (anon. ap.B) C. gram??? ll.v) , ut dicemus in terrestribus, aut circa Emeritam Lusitaniae in maxima laude est. verum, [*](16, 32) ut simul peragantur[*](per- agantur v. -guntur ll) nobilia pigmenta, anniculo grano[*](grano R(?)C. gramini rzv) languidus[*](22,3) sucus, idem a[*](an e (pro a)?) quadrimo evanidus. ita nec recenti vires neque senescenti. abunde tractata est ratio qua se virorum iuxta feminarumque forma credit amplissimam fieri.
Concharum generis et pina[*](pinna R (?)va.S. cfr. Sect.115) est.[*](Ar. V 15,547b 15. 16. Chrysipp. ap. Athen. III 89d e. Plut. SA 30, 980b. Ael. III 29. Cic. ND II 123; de fin. III 63.) nascitur in limosis, subrecta semper nec umquam sine comite, quem pinoteren[*](pinoteren S. -theren ll.J. pinnoterē v. cfr. § 98) vocant, alii pinophylacem[*](pinopilacem (-phil- R2) FRa) ; is[*](is G. id ll.v(S)) est squilla[*](squilla B. chilla ll. sui- v) parva, aliubi cancer dapis adsectator. pandit[*](pandisse Fa) se pina[*](pina R2S. pila FR1a. pinna v), luminibus orbum corpus intus minutis piscibus praebens. adsultant illi protinus et, ubi licentia audacia crevit, implent eam. hoc tempus speculatus index morsu levi significat. illa conpress u[*](compressu (Chiffl.)H. -sso E2D (praem. ore v).-ssa P. conprehenso (-sio E1dT) rS) quicquid inclusit exanimat partemque socio tribuit.
[*](Ar. IX 37, 620b 19–23. 13–18. Plut. SA 27, 978b—d Ael. IX 24. Cic. ND II 125.) Quo magis miror quosdam existimasse aquatilibus nullum inesse sensum. novit torpedo vim suam ipsa non torpens, mersaque[*](merseque F1. uersaque RSJ) in limo se occultat, piscium qui securi supernatantes[*](supernantes F) obtorpuere corripiens.— huius iecori teneritas nulla praefertur.— nec minor sollertia ranae, quae in mari piscatrix vocatur. eminentia sub oculis cornicula turbato limo exerit, adsultantibus pisciculis[*](ad- sultantes pisciculos va.S) praetrahens[*](praetrahens coni. J. pertr- ll.v(Brot.) J. detr- R2S. retr- D. attr- G) , done tam prope accedant, ut adsiliat[*](adsiliant Fa) .[*](Ar. ib. 30–32. 24–26.) simili modo squatina et rhombus abditi[*](rombus (rū- a) additi Fa) pinnas exertas movent specie vermiculorum, item quae[*](quae D. que ll que quae R (?)v) vocantur raiae. nam pastinaca latrocinatur ex occulto transeuntes radio, quod telum est ei, figens. argumenta sollertiae huius, quod tardissimi piscium hi mugilem velocissimum omnium habentes in ventre reperiuntur.
[*](Ar. ib. 6216–9. 12–15. Ael. VII 35; VHI 5.— (18) cfr. Ar. ib. 621b 1. 2.)Scolopendrae, terrestribus similes, quas centipedes vocant, hamo devorato[*](deuorata Fa) omnia interanea evomunt, donec hamum egerant, dein[*](dein Fa.-nde R (?)v) resorbent[*](desorbent a). at vulpes marinae simili in periculo gluttiunt[*](glutiunt Rava.D) amplius usque ad infirma lineae, qua[*](qua DFE2D. quo E1a. quae Rv) facile praerodant. cautius[*](cau- tius G. Clau- ll. Glaucius v. glanius vel glaucus B) qui glanis vocatur aversos[*](auersos R (?)G.-sus rv) mordet hamos nec devorat, sed esca spoliat.
Grassatur aries ut latro et nunc grandiorum navium in salo stantium occultatus umbra, si quem nandi[*](natandi a) voluptas invitet[*](inuite///R1 .-tea F.-te a), expectat, nunc elato extra aquam capite piscantium cumbas speculatur occultusque adnatans mergit.
[*](Ar. VIII 1, 588b 11. 17–21. (P IV 5, 681a 35 sq.). I 1, 487b 9. 13. V 16 init. IV 6, 531a33 sq. VIII 2, 590a 28. Ael. VII 35. Athen. III 90a. schol. Nic. alex. 201.) Equidem et iis inesse sensum arbitror, quae
neque animalium neque fruticum, sed tertiam quandam ex utroque naturam[*](quadam ex utraque natura Fa) habent, urticis dico et spongeis[*](spongiis ava.S (passim)).Vrticae noctu vagantur[*](uagantur RE2v. ag- DF. aguntur E1a)locumque[*](locum- que ego ex Ar. (μεταχωροῦσι). noctuque ll.v) mutant[*](mutantur va.H) . carnosae frondis iis natura[*](naturę et Fa) , et came vescuntur. vis pruritu[*](proritu FRa (item infra)) mordax est[*](est ego. se Fa. om. R(?)v) eademque, quae[*](quēque Fa) terrestris urticae. contrahit ergo se quam maxime rigens ac praenatante pisciculo frondem suam spargit conplectensque devorat. alias marcenti similis[*](marcenti similis v.-tis simili (-lis R2J) ll. J. cfr. n. luc. p. 25) et iactari se passa fluctu algae vice, contactos[*](contractos FRava.B) piscium[*](pisces va.S) attrituque [*](attrique R1.-itūque R2) petrae scalpentes[*](scalpentis ll.S) pruritum invadit. eadem noctu pectines et echinos per ... quaerit[*](per... quaerit ego. perquafrit DE1.-afit F.-ā frit d.-am a. perquirit R(?)E2v.fort. percutere quaerit; de dictione cfr. VIII 214) . cum[*](cum om.a. dum va.S) admoveri sibi manum sentit, colorem mutat et contrahitur. tacta[*](tracta FdT.om.a) uredinem mittit[*](an emittit (vel remi-)? cfr. XXXI 124) , paulumque si fuit intervalli, absconditur. ora ei[*](ei v. et ll) in radice[*](in radice v.-ces ll. an iuxta radices? (ἐν μέσῳAr.)) esse traduntur, excrementa per summa tenui fistula reddi.
[*](Ar. V 16, 548a 32 sq. 548b10–13. 15–18. cfr.pl.XXXI 123–125.) Spongearum[*](spon- giarum ll. v. a.S(D)) tria genera accepimus: spissum ac [*](uncos ego posui) praedurum et asperum tragos [id] vocatur, spissum[*](minus spissum B) et mollius manos[*](manos (-nus R2a) ll.B(S). -non C. magis v) , tenue densumque, ex quo penicilli, Achillium. nascuntur omnes in petris, aluatur conchis, pisce, limo. intellectum inesse iis apparent, quia, ubi avulsorem[*](auul- sorem (RDE?)v.-sorum Fa.an auolsurum? (auulsoris vox soli-taria incertae fidei fort. removenda erit e lexicis)) sensere, contractae multo difficilius abstrahuntur; hoc idem fluctu pulsante faciunt.[*]((4) Ar. V 16, 548b 19–22. 24–30.) vivere esca manifesto conchae minutae in
iis repertae ostendunt. circa Toronen[*](tyronē a) vesci illis avulsas [*](dist.FaMüller em. IIp. 5) etiam aiunt et ex relictis radicibus recrescere in petris; cruoris quoque inhaeret colos, Africis praecipue, quae generantur in Syrtibus. maximae fiunt manoe[*](mane a. -ncae (-nae B) va.S), sed mollissimae circa Lyciam, in profundo autem nec v.entoso molliores; in Hellesponto asperae, et densae circa Maleam. putrescunt in apricis locis, ideo optimae in gurgitibus. viventibus idem qui[*](idem qui ll.G. -mque dTzv. item- B. cfr. Ar.) madentibus nigricans colos.[*](Ar. ib. 30–549a 6.) adhaerent[*](adhaerent v. -herens ll) nec parte nec totae; intersunt enim fistulae quaedam inanes quaternae fere aut quinae, per quas pasci existimantur. sunt et aliae, sed superne concretae. et subesse membrana quaedam radicibus earum intellegitur. vivere constat longo tempore. pessimum omnium genus est earum quae aplysiae[*](aplysiae v ex Ar. -yciae RE.-ytiae r) vocantur, quia elui[*](elui B. flui R. fluuii r. erui v) non possunt; in quibus magnae sunt fistulae et reliqua densitas spissa.