Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](Sol. 1, 54. — Ar. G IV 7, 775b25 sq. cfr. Pl. X 184. (Fest. p. 141, 20.) —) Solum autem animal menstruale mulier est[*](est E2ov. si r); inde unius utero quas appellaverunt[*](appellauere dTao. -arunt va.S) molas. ea est caro informis , inanima[*](uanima R1. ////an- F1), ferri ictum et[*](ē (pro et) F1a) aciem respuens. movetur sistitque et menses, ut[*](et menses ut ego. menses et ut ll.oS. -ses ut et v) partus, alias letalis, alias una[*](et alias uno a) senescens , aliquando[*](aliquanto ova. B) alvo citatiore[*](citatiore C. -ior ll.ov) excidens[*](excidens F2v. exced- ro.cfr. procidere § 45 init.). simile quiddam et viris in ventre gignitur, quod vocant scirron[*](scirron B. scyron aov. sciron r), sicut Oppio Capitoni praetorio viro.[*](Sol. 1, 54–56. cfr. Pl. XXVIII 77–80.) sed nihil facile reperiatur[*](reperietur oz. -ritur dTva.G) mulierum profluvio magis monstrificum. acescunt superventu musta[*](osta F1d1. ora a. musta orta oz), sterilescunt tactae[*](sterilescunt tactae (R?)B (-nt lacte v). -riliscunt (-con// E1. -con a) iactae (-te a) Ea. -cunt oz. -relis ctiactae D. -relis ct//actae F. -rilescunt contactae D) fruges, moriuntur insita, exuruntur hortorum
germina, fructus[*](et fructus ova. S) arborum, quibus insidere[*](insidere ll.ov(J). insed- G. incid- anon. ap. Dal.), decidunt, speculorum fulgor aspectu ipso[*](ipse F1a) hebetatur, acies ferri praestringitur , eboris[*](eborisquc ova.S) nitor, alvi apium[*](apum dva. H) moriuntur[*](emoriuntur va.D), aes etiam[*](etiam & d. et o) ac ferrum robigo[*](rubigo R(?)aova.S) protinus corripit[*](corrumpit dTozva. B) odorque dirus aera, et[*](aera et E2ov. aera F2D. aet DF1. et rH) in rabiem aguntur gustato[*](gustato (R?)ov. -tatu DFE. -tu a) eo canes atque insanabili veneno morsus inficitur[*](infigitur F2ova.G) .[*]((9) Tac. H V 6. —) quin et[*](quin et R(?)ov. qui et (et in a) r) bituminum sequax alioqui[*](alioqui Fda. -uin r(?)ov) ac[*](ae F1. at ad. et ova. G) lenta natura[*](an materia? cfr. § 66. XI 2. XXXVI 198) in lacu[*](lacū Ra) Iudaeae[*](iudaae F1. iudę R. iuda a uo- catur om.o), qui vocatur Asphaltites[*](asphaltites (aspa- o) ov. -ides F2. -ites et E2. -ite et r), certo tempore anni supernatans non quit[*](nequit ava. H) sibi avelli, ad omnem contactum [*](lac. ego. indicavi; excidit e uestis panno: cfr. XXVIII 80) adhaerens praeterquam filo..., quem[*](quem (quonem R1) ll.o. quod v) tale virus infecerit[*](et infecerit R1d. ///inf- F). etiam formicis, animali minimo[*](animaliū immo (minimo F2) esse Fa), inesse sensum eius ferunt abicique[*](abiique F1. alii- a) gustatas[*](gustatas E2oB. gest-F2RE1v(H). uast- r. cfr. Welzh. p. 16) fruges nec postea repeti.[*](Ar. VII 2, 582b 1. 4. 13. 19–21. G II 4, 738b 4. — Nigid. fr. 110. 111 Swob.) et hoc tale tantumque omnibus tricenis diebus malum in muliere [*](mulierē FR) existit et trimenstri spatio largius, quibusdam vero saepius mense, sicut aliquis[*](aliquibus ova.S) numquam. sed tales non gignunt, quando haec est generando homini[*](homini F2ov. -nū r) materia, germine e[*](germine e ozS. -ine ae E2. -inae Fd. -ine r. -inis e v. semine e B ex Ar.) maribus[*](maribus F2R(?)v. matri- E2. matrici- oz. mori-r) coaguli modo hoc[*](hoc o(R?)v. hic r) in sese[*](sere F1. sere re a. sese re o) glomerante[*](glomerat F. -atur a), quod deinde tempore ipso animatur corporaturque. ergo cum gravidis fluxit, invalidi aut non vitales partus eduntur[*](seduntur Fa) aut saniosi[*](faniosi R(?)v. famosi ro), ut auctor est Nigidius; —(Idem lac[*](dist. ego. cfr. U 157. laci a. lacti d) feminae non
corrumpi alenti[*](alanti F1a) partum, si ex eodem viro rursus conceperit, arbitratur) — incipiente autem hoc statu aut[*](stato aut F. -tu atque o) desinente conceptus facillimi traduntur. fecunditatis in feminis praerogativum [*](praerogatiuū ll (sc. signum). -iuam v) accepimus[*](accipimus F1Raz) inunctis medicamine oculis salivam infici[*](infigi F1R1a).[*](Ar. VII 10,587b 14. Gell. III 10, 12. Cens. DN 7, 4. — (9) Sol. 1, 70. —) Ceterum editis primores septimo mense gigni dentes[*](gentes F1R1a) priusque in supera[*](an superna, ut v. 18?) fere[*](fere om.a) parte, haud dubium est, septimo eosdem decidere anno aliosque suffici, quosdam et cum dentibus nasci, sicut M'[*](m. FR. M. aova.H) . Curium, qui ob id Dentatus cognominatus est, et Cn[*](c//n??? F. cū a. cōn. R. ionsulem o). Papirium Carbonem, praeclaros viros. in feminis ea res inauspicati fuit exempli[*](exemplū F1a) regum temporibus. cum ita nata esset Valeria[*](uarię F1a) ,[*]((15) Ar. G IV 4,773a15. Ar.X 4,636b 1. — (17) Val. M. 8 ext. 12. Sol. 1, 70. (cfr. Paul. Festi p. 148,12.)) exitio civitati in quam[*](qua F1a) delata esset[*](esse F1Ra) futuram[*](futurum ava.H) responso haruspicum vaticinante, Suessam[*](sessam Fa) Pometiam[*](pāetiam F2) illa tempestate florentissimam[*](tempestatem (-ate F) florentissima FRa) deportata est, veridico [*](uiridico F1. uerissimo a) exitu[*](dist. J. cfr. Noltenp. 16 exito F1. -ilio z) consecuto.— (Quasdam concreto genitali gigni infausto omine Cornelia Gracchorum mater indicio est) — aliqui vice dentium continuo osse gignuntur, sicuti Prusiae regis Bithynorum[*](bythinorum F. bi- thi- R. -niorum a. Bithyniorum va.S) filius superna parte oris.[*]((1) Ar. P III 1, 661b 16. —) dentes autem in tantum[*](tantum om.a) invicti sunt ignibus, ut[*](in ... ut ego. om. ll.v) nec crementur[*](cremantur o(R?)v) cum reliquo corpore, iidemque flammis indomiti cavantur[*](cauentur F1. cane oa) tabe pituitae . candorem trahunt[*](tradunt F1Ra) quodam medicamine. usu atteruntur multoque prius[*](prius Sabell. (sc. quam atte- rantur). primum ll. v) in aliquis[*](aliquas a. -quibus va.D) deficiunt. nec cibo tantum et
alimentis necessarily, quippe vocis sermonisque regimen primores tenent, concentu quodam excipientes ictum linguae serieque[*](serięque F2. -ique R. -iqui F1a) structurae atque magnitudine[*](magnitudinē FR) mutilantes mollientesve[*](mollientisue F1a. molientisue va.H) aut hebetantes verba et, cum defuere, explanationem omnem adimentes.[*]((7) Ar. II 3,501b22. - Sol. 1, 71. cfr. Pl. XI 167. —)quin[*](qui et F1a) et augurium in hac esse creditur parte. triceni bini viris adtribuuntur[*](tribuuntur a. adtribuunt F2) excepta Turdulorum gente: quibus plures fuere, longiora promitti vitae putant spatia. feminis minor numerus: quibus in dextra parte gemini superne a canibus cognominati, fortunae blandimenta pollicentur [*](pollicetur Fa), sicut in Agrippina Domiti Neronis matre; contra in laeva.[*]((11) cfr. Iuven. 15, 140. — (14) Sol. 1, 72. Aug. CD XXI 14. —) — (Hominem[*](hominem— 12 non est videntur ad § 69 extra. post parte oris pertinere) prius quam genito dente cremari mos gentium non est) — sed mox plura de hoc[*](de hoc om.F1a), cum membratim[*](11,160 sqq.) historia decurret[*](decurret v. -rrat R2. -rra R1. -rrit r).Risisse eodem die quo genitus esset[*](die cognitus esset (esse F1) F1a. die R1) unum hominum[*](hominū F. -nem R(?) aov. cfr. § 137. XI 252) accepimus Zoroastren[*](zoroastroen F. -rastren a. -roe- stren o); eidem cerebrum ita palpitasse, ut inpositam repelleret manum, futurae praesagio[*](praesagia F1Ra) scientiae.
[*](Ar. G 118, 725b23. — (19) Sol. 1, 90. Aug. CD XV 9. cfr. Pl. II 236.) In trimatu suo cuique[*](quoque F1a) dimidiam esse mensuram futurae[*](futurae ll. Brot. ftature o. -rae v(H). -uere L) certum est. in plenum autem cuncto mortalium generi minorem in dies fieri propemodum observatur rarosque [*](rarusque F1a. raros o) patribus proceriores, consumente ubertatem[*](ubertatē F2Rozv(H). -ate F1aL) seminum exustione, in cuius vices nunc vergat aevum. in Creta[*](in Creta —p. 26, 1 tradunt F2E2ozv. om. r) terrae [*](in creta E2ozv. merita in crementa F2) motu rupto monte inventum est corpus stans XLVI cubitorum
, quod alii Orionis, alii Oti[*](Oti zG. otio F2. osii E2o. Etionis v) esse[*](fuisse va. D) tradunt[*](tradunt E2ozv. arbitrabantur F2D. -rantur G) .[*](Herod. I 68. Gell. III 10, 11. Sol. 1, 90. — Hom. E 301. M 383 al. (cfr. Nep. ap. Gell. XVII 21, 3. Vell. I 5, 3.) Iuven. 15, 69. — Cic. ap. Col. III 8, 2. Sol. 1, 89. (Joseph. ant. XVIII 4, 5.)) Orestis[*](orestri F1E) corpus oraculi iussu refossum VII cubitorum fuisse monumentis [*](monimentis (DE?)oS) creditur. iam vero ante annos prope[*](prope om.a) mille[*](mill/// F1. in illis a) vates ille Homerus non cessavit[*](cessant Fa) minora corpora mortalium quam prisca conqueri. Naevii[*](Naeuii (Neuii F2) — habitum F2E3v. om. r. (an habitam?)) Pollionis amplitudinem annales non tradunt, sed quia populi concursu paene sit interemptus , vice prodigii habitum. procerissimum hominum[*](hominem ava. H. cfr. p. 25,14) aetas nostra Divo Claudio principe Gabbaram[*](gabbarum F2Sol.v. -bborum r) nomine ex Arabia advectum novem pedum et totidem unciarum vidit.[*](Varro ant. rer. hum. Ifr. 6 Mirsch. — (17. 18) cfr. Fabian. ap. Sen. cons. ad Marc. 23, 5.) fuere sub Divo Augusto semipede addito, quorum corpora eius miracali gratia in conditorio[*](ingratia (///gr- F2) in FRa) Sallustianorum[*](sallustianorum R(?)C. salu- rv) adservabantur[*](seruabantur a) hortorum; Pusioni[*](pusioni E2Sol.v(D). pos- rH) et Secundillae erant nomina. eodem praeside minimus homo duos pedes et palmum Conopas[*](conopas ll.v maropas F2supra- scr. scopas coni. B) nomine in deliciis luliae[*](Iuliae om.a) neptis eius[*](fuisse a) fuit, et mulier Andromeda, liberta Iuliae Augustae. Manium Maximum et[*](et om.Fa) M. Tullium[*](tullio R) equites Romanos binum cubitorum fuisse auctor est M.Varro, et ipsi vidimus in loculis adservatos. sesquipedales gigni, quosdam longiores, in trimatu inplentes vitae cursum, haud ignotum est.[*]((20–p.27, 2) Sol. 1, 95.) Invenimus in monumentis[*](monimentis oSJ) Salamine Euthymenis[*](Euthymenis H. euthim- FRoC. eutim- av) filium in tria cubita triennio adcrevisse[*](adcreuisse FR2EaD. accre- o. adore- DR1. adole- v) , incessu tardum,
sensu hebetem, puberem etiam[*](et iam puberem ova.S) factum, voce robusta, absumptum [*](adsumptam F1. ass- a) contractione membrorum subita triennio circumacto . ipsi non pridem vidimus eadem ferme omnia praeter pubertatem in filio[*](filii (om. in) a) Corneli Taciti, equitis Romani Belgicae Galliae rationes procurantis. ἐκτραπέλους[*](ectrapelos DB. &tra- F2. ecta- Rv. ex- ta- a. &ta- F1E) Graeci vocant eos; in Latio non habent nomen[*](nomen non habent ad).[*]((7–9) Sol. 1, 93. cfr. Vitr. III 1, 3. — (13) Sol. 1, 95.) Quod sit homini spatium a vestigio ad verticem, id esse pansis[*](pansis DF1RES. passis F2aG. sparsis (pa- d1)dTozv) manibus inter longissimos digitos observatum est, sicuti vires[*](uires quibusdam ova.G. septeres F1da) dextra[*](dextera aDal.) parte maiores, quibusdam aequas[*](equales o) utraque, aliquis[*](aliquibus ova. S) laeva manu praecipuas, nec id umquam in feminis; mares praestare pondere et defuncta viventibus corpora omnium animalium et dormientia vigilantibus; virorum cadavera supina fluitare, feminarum prona, velut pudori defunctarum parcente natura.