Naturalis Historia

[*](Liv. II 41, 10. Val. Max. V 8, 2.—cfr. Plin. XXXV 182.) Transiit[*](transit Vv.a.G. cfr. XXXIII 131.) deinde ars vulgo ubique ad effigies deorum. Romae simulacrum ex aere factum Cereri[*](cereri B(a?)v. caereri O. ceteri r.) primum reperio ex peculio Sp. Cassi, quem regnum adfectantem pater ipsius interemerit[*](interemerit BS. -rat rv.). transiit[*](tranfit BVD.) et a diis ad[*](ad om.VR.) hominum statuas atque imagines[*](imaginem VR.) multis modis. bitumine[*](bituminef B.) antiqui[*](antiqua V.) tinguebant[*](pingebant v.a.H.) eas, quo magis mirum est placuisse auro integere[*](integre Vd.). hoc nescio an Romanum fuerit inventum; certe etiam nomen non[*](nomen non BU. cfr. § 65. XXX 49. romae non rv(D). romae nomen S.) habet vetustum[*](uetuftum BS. -statem rv(D).).[*](cfr. Paus. VI 18, 7.—Plin. infra § 70. (86).) effigies hominum non solebant exprimi nisi aliqua inlustri[*](industri V. -iae d.) causa perpetuitatem merentium[*](uictoriam V.), primo sacrorum certaminum victoria maximeque Olympiae, ubi omnium, qui vicissent, statuas dicari mos erat, eorum vero, qui ter ibi superavissent ex membris ipsorum similitudine expressa, quas iconicas[*](yconicaf B2.) vocant. Athenienses nescio an primis omnium[*](primi fomnium B. -mi omnium dhv. a. S.) Harmodio et Aristogitoni tyrannicidis[*](tyrannidif B2.) publice posuerint statuas. hoc actum[*](autum V. auctum R.) est eodem anno, quo et Romae reges pulsi. excepta deinde res est a toto orbe terrarum humanissima ambitione, et in[*](& in BadTS. et iam Rv. aetiam V. et O.) omnium municipiorum foris statuae ornamentum esse coepere propagarique[*](propagarique (-quę B2) BU. prorog- rv(JD). cfr. XV 49. XXXV 4. VII 188.) memoria hominum et honores legendi aevo basibus[*](uasibus V2Rd. uassi- V1.) inscribi, ne in sepulcris tantum legerentur. mox forum et in domibus privatis

factum[*](dist. sustulerunt JD.) atque in atriis[*](atris V1aOD. antrif B.): honos[*](honef B1. -nor dO.) clientium[*](colentium Vdh.) instituit sic colere [*](colere B2adhv. -lore r. -lonos O.) patronos.

Togatae effigies antiquitus ita[*](ista V2R. sta V1. statuae dhv. a. G.) dicabantur. placuere et nudae tenentes hastam ab epheborum[*](ephdeborum B1.) e[*](e BadG. a r. om.hv.) gymnasiis [*](gymnicis v. a. G.) exemplaribus; quas Achilleas vocant. Graeca ???res[*](res est hv. a. S.) nihil[*](ad VO.) velare, at contra Romana ac militaris thoraces[*](thoracas VRdhv. a. S. tor- O.) addere. Caesar quidem dictator loricatam sibi dicari in foro suo passus est. nam Lupercorum[*](luper VR.) habitu[*](habitum B.) tam noviciae[*](nouite R.) sunt quam[*](quod VR.)[*](eodem R(?)v. a. S.) quae nuper prodiere[*](prodiere Bdv. -idere r Ven.) paenulis indutae. Mancinus eo habitu sibi statuit, quo deditus fuerat.[*](extr.: cfr. Liv. XXXVIII 35,4.) notatum ab auctoribus et[*](est hv. a. S.) L. Accium[*](actium hv. a. H. Attium SUJ.) poetam in Camenarum aede maxima forma statuam sibi posuisse, cum brevis admodum fuisset. equestres utique[*](utique BaG(S). utriq. O. utique (itaq; R) uero VR. uero dThv(H).) statuae Romanam celebrationem habent[*](aegrecif B1. -ręcif B2.), orto sine dubio a Graecis exemplo. sed illi celetas [*](celetas V1aB. cael- B. celitas R. -latas V2hv.) tantum dicabant in sacris victores, postea vero et qui bigis vel[*](uel BaOhv. uel qui rdT.) quadrigis vicissent; unde[*](unde om.BS.) et nostri[*](nostris G.) currus nati[*](nati del. G.) in iis[*](iif Bv(S). hiif B2. his rC(U).), qui triumphavissent. serum hoc, et in iis non nisi a divo Augusto seiuges, sicut[*](sicut et v. a. S. aut Sellers.) elephanti.

[*](Liv. VIII 13, 9. Florus I 5,10 (111). Nonius s.v. Maeniana (p. 65 M). Liv. ep. XVII.) Non vetus et bigarum celebratio in iis[*](iif B1v(S). hiif B2. is V. his rC.), qui praetura functi curru vecti essent per circum; antiquior columnarum , sicuti[*](sicut RdOhv. a. S.) C. Maenio[*](menio Ov. a. H.), qui devicerat priscos Latinos,

quibus ex foedere tertias praedae[*](praetiae V. -eciae R.) populus[*](populus (p. d) r. (romanus d) Bdv(S). ro. po. G.PR. romano (-na R) r.) Romanus praestabat , eodemque[*](eosdemquae V.) in consulatu in suggestu rostra devictis Antiatibus[*](actiatibuf B2.) fixerat anno urbis CCCCXVI[*](CCCCVI B. cc. cxv O.), item C. Duillio[*](duillio BdhC(H)D. duilio RTv(J). -li. O. D. uilio V. Duellio G(SU).), qui primus navalem triumphum egit de Poenis[*](paenif B.), quae est etiam nunc in foro,[*](cfr. Plin. XVIII 15. Liv. IV 16, 2. I 36, 5. Dion. Hal. III 71.—cfr. Cic. Tusc. V 36, 105. Dig. I 2 de or. iur. § 4.) item L[*](L. BS. P. rv.). Minucio praefecto annonae extra portam Trigeminam[*](trigeminae VR.) unciaria stipe conlata—nescio an primo honore tali a populo, antea[*](ante V.) enim a[*](a om.VRh.) senatu[*](senatum V.) erat—, praeclara[*](praeclara om. R.) res, ni[*](nifi Bhv.) frivolis coepisset initiis[*](in illif B.). namque et Atti[*](aetati VR. .. athi O. et Actii v. a. H.) Navi[*](nauii R(?)hv. a. S. item infra.) statua fuit ante curiam—basis[*](fed (supra scr.)bafif eiuf B2. cuius basis v.a.S.) eius conflagravit curia incensa P. Clodii funere—; fuit et Hermodori[*](hermapodori O. -phodori a.) Ephesii[*](ephefii Bv. -si a. etsi rO.) in comitio, legum, quas decemviri scribebant, interpretis[*](interpretes VR.), publice[*](pulice B.) dicata.[*](Liv. II 10, 12. (Gell. IV 5, 1).) alia causa, alia auctoritas M[*](M. H(D). ma VRd.om.BS. maior h. -or in v.). Horati[*](horati BS. -tii Lugd. oratico V1. -tio d. -tii v. cratico r.) Coclitis[*](coclitif Bv. -lis rOh.) statuae[*](ftatuae BH. -ua rOh.)—quae durat hodieque—, cum hostes a ponte sublicio[*](fulpicio B2) solus arcuisset. equidem et Sibyllae [*](fibi illae B1. cfr. § 29. -bullae V.) iuxta rostra esse non miror, tres sint licet: una quam[*](fe B.) Sextus Pacuius[*](pacuuius Rdhv. a. U. cfr. XXXV 19.) Taurus[*](taraus B.) aed. pl. restituit[*](instituit Vdv. a. G(H)); duae quas M. Messalla[*](meffalla Bv(D). -ala rC. cfr. XXXIII 50.). primas putarem has et Atti[*](attii B.cfr. § 21.) Navi, positas aetate Tarquinii Prisci[*](pripci V.), ni[*](ni U. ne B. pi V1. om. r. nisi hv.) regum antecedentium essent in Capitolio,[*](Liv. VIII 13, 9. IX 43, 22. Cic. Phil. VI 5, 13.—Liv. IV 17, 2. Cic. Phil. IX 2, 4. 5. Diodor. XII 80, 6.)