Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

Stagnum inlitum aereis[*](aereis ll. Ver.(S). -rif B2Ven. aeneis C.) vasis saporem facit gratiorem ac[*](ac BS. ad VR. aut a. et dhv.) compescit virus aeruginis, mirumque, pondus non auget. specula[*](secula VR.) etiam[*](etiam BS. quoque rv.) ex eo laudatissima, ut diximus, [*](33,130) Brundisi[*](bryndisi VRd.) temperabantur, donec argenteis uti coepere et ancillae. nunc adulteratur stagnum addita aeris candidi tertia portione in plumbum album. fit et alio modo mixtis albi plumbi[*](plumbib; R.) nigrique libris; hoc nunc aliqui argentarium appellant. iidem[*](iidem RdhLugd. id- rv(D).) et tertiarium vocant, in quo[*](quod VR.) duae sunt[*](st R.an sint?) nigri portiones et tertia albi. pretium eius inlibras[*](libras Bav. -ris r.) $X$ XX[*]($X$ XX BS. xxx rv. x. x dH.). hoc fistulae solidantur. inprobiores ad tertiarium[*](tertiarum B1V.) additis partibus aequis[*](aequi VR.) albi argentarium vocant et eo quae volunt

incoquunt[*](incoquont BJ. -cocum V. -cocunt S.). pretium[*](praetiū B. -tio V. pretia Rdhv.a.S.) huius[*](huius—3 nigri to B2 (ead. m.) in trim vss. spatio raso (contraq. et nigrito ad marg.). 1 p. B2D. pondo rv.) faciunt in p. $X$ LXX[*](XLXX/// B2J. CX (cxx. V) LXX VR. XLX. X S. CLX. X dTH. cxxx hv. om.a.). albo[*](albo om.B2.) per se sincero pretium[*](pretia RdThv.a.S. praetio V.) sunt $X$ LXXX[*](XLXXX B2S. XCX V. CX dT. c. x. a. XXX Rv. x. x H.), nigro $X$ VII[*](x. VII fS. XVII ll.v. XVI C. VII H.).

Albi natura plus aridi habet, contraque nigri tota umida est. ideo album nulli rei sine mixtura utile est. neque argentum ex eo[*](ex eo—6 argentum om.B.) plumbatur, quoniam[*](quia d2in ras. quam T.) prius liquescat[*](liquescat dTa. -uiscat V. -uescit R(?)hv.) argentum, confirmantque[*](confirmantque (quod dThH)—7 argentum ll.v(H). om. Bas. (errore, ut videtur).), si minus albo nigri, quam satis sit, misceatur, erodi[*](prodi B.) ab eo argentum. album incoquitur aereis operibus Galliarum invento ita, ut vix discerni possit ab argento, eaque incoctilia appellant. deinde et argentum incoquere simili modo coepere equorum[*](& quorum B1.) maxime ornamentis iumentorumque ac iugorum[*](ac iugorum BS. adiu- r. iugis hv.) in[*](in hv. om. ll.S. cfr. CFW Müller p. 24 n. 2.) Alesia oppido; reliqua gloria Biturigum[*](gloria biturigum (-ivgum B2) B(d?)v.-iabitur iugum r.) fuit.[*](Isid. XVI 22, 3.) coepere deinde et esseda sua colisataque ac[*](fua colifataque ac BS. suaculis atque acre (hoc a) ra. et uehicula et d2in ras.hB. baculis et v.) petorita[*](pecorita R.) exornare simili modo, quae iam[*](quae iam BS. quae (que R) inani r. om.hv.) luxuria[*](luxuriam B1. -xoria V.om.hv.a.S.) ad aurea quoque, non modo argentea[*](ar- genta VR.), staticula[*](ftaticula BaB. taticola F. //// ticula V. tic- R. uehicula d2in ras.hv.) pervenit[*](inanis luxuria peruenit hv.a.S.), quaeque in scyphis[*](scyphis dv. cy- B. scypis V. scipis R. esphis a.) cerni prodigum[*](prodi- gum B1Vdav(S). -gium rG.) erat, haec[*](heac V. hac B2. ////c B1.) in vehiculis adteri[*](ad terri Vd. art- R. cartha V. -ta B.) cultus vocatur. plumbi albi experimentum in charta est, ut liquefactum pondere videatur, non calore, rupisse. India neque aes neque plumbum habet gemmisque ac margaritis suis haec permutat.

[*](Isid. XVI 22, 3.) Nigro[*](nigrum VR.) plumbo ad fistulas lamnasque utimur, laboriosius in Hispania eruto totasque per Gallias, sed in Brittannia summo terrae corio[*](curio B.) adeo large, ut lex ultro dicatur[*](lex custodiatur D. lex cauere dicatur U 758. lege interdicatur Brunn. lex inter- dicat ut M Hertz. an nec interdicatur? (cfr. XXXIII 78. 49).), ne plus certo modo fiat. nigri generibus haec sunt nomina: Iovetanum[*](iouetanum Bv(S). -antum r. Ouetanum H.), Caprariense, Oleastrense[*](oleafterenfe B.), nec differentia ulla[*](illa V.) scoria modo excocta[*](excocita B1.) diligenter. mirum in his solis metallis, quod derelicta fertilius revivescunt. hoc videtur facere laxatis spiramentis ad[*](ac B1.) satietatem infusus[*](infus V.) aër, aeque[*](aeque v. eque h. atque (-uae V) ll.) ut feminas quasdam fecundiores facere abortus. nuper id conpertum in Baetica Samariensi[*](famarienfi BJ. samiarenci V. saremianensi a. santarensi Rd(?)v. an Salutariensi? cfr. III 15.) metallo, quod locari[*](uocari B.) solitum $X$[*](x libras (-ris v) hv.a.H.)cc[*](ccJ. cc. M. VR2H. ccc R1. cc Bdahv.) annuis[*](annuif BaH. -us r. annos dThv.), postquam obliteratum erat, $X$ CCLV[*]($X$ CCLVego. CCLV H cum Gron. XXXLV R. $X$ XLV B. XXLV V.X.XLVJ. $X$ |XIV|D. XL. v a. LV V.) locatum est[*](locatum est om.VRh.). simili modo Antonianum in eadem provincia pari[*](a pari aD. cfr. U 759.) locatione pervenit ad HS[*](HS—14 et ad [dita] Bav. om.r.)CCCC[*](CCCCBaS. cccc v.MMD.) vectigalis. mirum et addita aqua non liquescere vasa e[*](uasa e V1Rdv(J). uas e rS.) plumbo, eadem, si in[*](fi in (sin V) ll.Brot. in hv.) aquam[*](aquam CFW Müller p. 8 n. 2. aqua ll.v. (an si cum aqua?).) addantur[*](addantur B. -atur rS. om.hv.) calculus vel[*](uel S. ue Bda. ua r. om.hv.) aereus[*](cereus Rd. caaer- V. aereusue v.a.S.) quadrans [*](quadraf BV. si (quadrans si v. -drans Brot.) addatur hv.a.S.), peruri[*](uas puri h. uas peruri v.a.Brot.).

[*](Gels. V 26, 36. Theod. Prisc. eupor. II 33 p. 131, 17 (Rose).—Suet. Nero 20.) In medicina per se plumbi usus cicatrices reprimere adalligatisque lumborum[*](plumborum B.) et renium parti[*](parti dhv. -te ll.) lamnis

frigidiore natura inhibere[*](inhibere BdC. -ri rv.) inpetus venerisvisaque in quiete veneria[*](dist. S. (sublato puncto aut se delendum aut tradit scribendum erat).) sponte naturae erumpentia usque in genus morbi. his lamnis Calvus orator cohibuisse se[*](se om.d(?)v.a.S.) traditur viresque corporis studiorum labori[*](labori BaG. -re rv.) custodisse. Nero, quoniam ita placuit diis[*](dis VJ.), princeps, lamna pectori inposita sub ea cantica exclamans alendis vocibus demonstravit rationem. [*](cfr. Diosc. V 96.)coquitur ad medicinae usus patinis fictilibus substrato sulpure[*](sulpure B1J. -phure B2hv (S). -ri a. -furi VR. -phuris, dTH.) minuto, lamnis inpositis tenuibus opertisque sulpure [*](sul- fore R.) et ferro[*](& ferro Bdav. est et foro r. (an ueru ferreo mixtis, cum coquuntur? cfr. Diosc. et § 176. XXXIII 107. U 760).) mixtis. cum coquatur[*](coquatur BS. -uitur rv.), munienda in eo opere foramina[*](fornamina V. formica B1. -cia B2.) spiritus convenit; alioqui plumbi fornacium [*](fornacium del. voluit U 760.)[*](dist. ego.) halitus noxius sentitur. et pestilens est[*](est ego. et ll.v.), canibus ocissime, omnium vero metallorum muscis et culicibus, quam ob rem non sunt ea taedia in metallis.[*](Diosc. V 95.) quidam in coquendo scobem plumbi lima quaesitam sulpuri miscent, alii cerussam potius quam sulpur. fit[*](fit ei V. ficti R.) et lotura plumbi[*](plumbi VdTahv(S). pumbi B. plurimi R(?)B.) usus in medicina. cum se ipso teritur in[*](& (pro in) B.) mortariis plumbeis addita aqua caelesti, done crassescat; postea supernatans aqua tollitur spongeis; quod crassissimum fuit, siccatum dividitur in pastillos. quidam limatum plumbum sic terunt, quidam et plumbaginem admiscent, alii vero acetum[*](acceptum B1. (cfr. § 149).), alii vinum, alii adipem, alii rosam.[*](Diosc. V 95. 96. 95. eupor. I 182. 189. 212.) quidam in lapideo mortario[*](moriario VR.) et maxime Thebaico plumbeum[*](plum- beo Rdhv.a.S. -bum U 762. lapideo Diosc.) pistillum[*](pistillo dhv.a.S(U).) terere malunt, candidiusque ita fit medicamentum. id

autem quod ustum est plumbum lavatur[*](labatur V.) ut[*](ut B(S). ui B. et rv(H).) stibis[*](ftibif BS. -bi B. -biis av. istius r. teritur H.) et[*](et ll.v(S). uis h. ut H.)[*](33, 103) cadmea[*](cadmiae (cathm- h) dhv.a.B.). potest adstringere, sistere, contrahere cicatrices;[*](34,104) usu est[*](usu est ego. usus et ll. usus ex (enim ex v)S.) eodem et in oculorum medicamentis, maxime contra procidentiam[*](procidentiam Bav. -tia r. cfr. XXIII 56.) eorum et inanitates[*](inanitatef BS. -tate VT. -tatem Rdav.) ulcerum excrescentiave rimasque sedis aut haemorroidas[*](he- moroidaf B. hae- D.) et condylomata .[*](Diosc. V 96. (103).) ad haec maxime lotura plumbi facit, cinis autem usti ad serpentia ulcera aut sordida, eademque quae chartis[*](chartis ll.v. spodi Diosc. an chal- citidis? cfr. § 118. 119.) ratio profectus[*](profectuf B2dv. -tuuf B1D. pro- uectus r.). uritur autem in[*](in om.R.) patinis per lamnas minutas cum sulpure, versatum rudibus ferreis aut ferulaceis, donec liquor mutetur in cinerem; dein refrigeratum teritur in farinam. alii[*](alie Ra. -iae V.) elimatam[*](elimatam Bv(S). lima- TH. linea- h. lianitam a. lanit- r.) scobem in fictili[*](fictile VR.) crudo[*](crudo BB e Diosc. cado dahv. -du V. tadu R.) cocunt[*](cocont R.) in caminis, donec percoquatur figlinum . aliqui cerussam admiscent[*](miscent VRdhv.a.S.) pari mensura aut hordeum teruntque ut in crudo dictum est, et praeferunt[*](168) sic[*](ri B1. sic tritum hv.a.S.) plumbum spodio[*](spondio Rh. -ion Vd.) Cyprio.

[*](Diosc. V 97. Celsus V 15. Scribon. 48.) Scoria[*](fcor//ea B1.) quoque plumbi in usu est. optima quae[*](quae BS. que quae Rhv. quaeque Vd.om.a.) maxime ad luteum colorem accedit[*](accendit B.), sine plumbi reliquiis[*](reliquif B1Vv.a.C.) aut sulpuris specie[*](an ac uitri specie? cfr. Diosc. aut sulpuris speciem (transpositum post colorem) U 763.) et terra[*](fpecie terrae B.) carens. lavatur haec in mortariis minutim fracta, done aqua luteum colorem trahat, et transfunditur in vas purum, idque saepius, usque dum subsidat quod utilissimum est. effectus[*](effectuuf B1D.) habet eosdem quos

plumbum[*](plumbum—-4 modo quo Bav. om. r.), sed acriores[*](cariores a.). mirarique[*](mirarique B1aJ. -raque B2S. -rari v. cfr. XVII 1. XVIII 291. XXXVI 200. XXXV 49.) succurrit experiential[*](experientiam av(J). -tia BS.) vitae, ne faece quidem rerum[*](rerum BB. ne (neu v) rerum av.) excrementorumque foeditate intemptata tot modis.

Fit[*](& Bv. om.a.) et spodium ex[*](ex B2v. & B1. est a.) plumbo eodem modo[*](modo BC. omav.) quo ex Cyprio aere; lavatur[*](laudatur Ba.) in linteis raris aqua caelesti separaturque [*](feparanturq. B. (an recte et deinde terrena, ut XXX 116. IX 140? contra XXX 32. XXXVII 194).)[*](130) terrenum transfusione; cribratum[*](crebratum B1.) teritur. quidam pulverem eum[*](eum BVaS. eam R. cum dhv. del. G.) pinnis digerere[*](detergere v.a.S.) malunt ac terere in vino odorato.

[*](Diosc. V 100.) Est et molybdaena, quam alio loco galenam appellavimus , vena[*](uena Bhv. -nar r.) argenti plumbique communis. Melior [*](33,95) haec, quanto magis aurei colors quantoque minus plumbosa,[*](34,198) friabilis et modice gravis. cocta cum oleo iocineris colorem trahit. adhaerescit et auri argentique fornacibus; hanc metallicam vocant. laudatissima quae in[*](in hman.Dal.v. om. ll.S. cfr. CFW Müller p. 24 n. 2.) Zephyrio fiat; probantur minime terrenae minimeque lapidosae[*](lapidiose V. -sae Ven.). coquuntur[*](cocuuntur B1. -cuntur: S. uocantur V.) lavanturque scoriae modo.[*](Diosc. V 100. cfr. Celsus V 19, 26. Diosc. eupor. I 182. II 52.) usus in lipara[*](in lipara (lipp- dVen. lypp- a) ll.dav(J). illi par B2. in liparas C. cfr. XXXIII 105. XXIII 162, sed singul. num. etiam ap. Scribon. 222. 223.) ad lenienda ac refrigeranda ulcera et emplastris, quae non inligantur[*](alligantur Vd(?)v.a.S.), sed inlita ad cicatricem perducunt in teneris[*](temporis R.) corporibus mollissimisque[*](mol- liffimafq. B1.) partibus. compositio[*](compofito B1.) eius e[*](e BS. est rv.) libris[*](tribus ll.v (bis).) III et cerae libra, olei III heminis, quod in senili corpore cum fracibus[*](fraucibus R.) additur. temperatur cum[*](cum BS. et cum rv(D).) spuma

argenti et scoria plumbi ad dysenteriam et tenesmum fovenda[*](fouemda V. -em uia R. -endo av.a.S.) calida.

[*](Diosc. V 103. (cfr. Isid. XIX 17, 23). Vitruv. VII 12, 1. cfr. Plin. XXXV 37 extr.) Psimithium[*](psinthium VR. psimmythium h(?).v.a.S. apsyntium a.) quoque, hoc est cerussam, plumbariae dant officinae[*](danda effi- cinae B.), laudatissimam[*](ladatiffimam B1. laudatissima a. -mum hv.a.S(JD).) in Rhodo[*](ripdo R.). fit autem ramentis plumbi tenuissimis[*](tenuissimi VR.) super vas aceti asperrimi inpositis atque ita destillantibus. quod ex eo cecidit in ipsum acetum, arefactum molitur[*](mollitum B. (cfr. § 152).) et cribratur[*](cribatur VR.) iterumque aceto admixto[*](mixto hv.a.S.) in pastillos dividitur et[*](ei VR.) in sole siccatur aestate. fit et alio modo, addito in urceos aceti plumbo opturatos per dies[*](decem ll.v.) X derasoque ceu[*](au (pro ceu) R.) situ ac rursus[*](acrafuf B1.) reiecto[*](itiecto R. deie- v.a.H.), donec deficiat materia.[*](Diosc. V 103.—cfr. Martial. ep. II 41, 12. VII 25, 2.) quod derasum est, teritur et cribratur [*](cribatur V. scri- a.) et coquitur in patinis misceturque rudiculis, done rufescat[*](rubescat dTH.) et simile[*](fimili B1.) sandaracae fiat. dein lavatur dulci aqua, donec nubeculae[*](nubi- culae Rd.) omnes eluantur[*](eluantur Bdv. eluent- a. eleuat- R. aluat- V.). siccatur postea similiter et in pastillos dividitur. vis eius eadem quae supra dictis[*](dictis ll.v. de structura cfr. XXVII 93.), lenissima[*](leuissima hv.a.S.) tantum[*](tamen h.) ex omnibus, praeterque ad candorem feminarum[*](feminarum om.R.). est autem letalis potu[*](potu BaS. -tus rv.) sicut spuma[*](sputa V1R. spumae h(?)Lugd.) argenti. postea cerussa ipsa, si coquatur, rufescit.

[*](cfr. Plin. XXXV 39.—Diosc. V 121. Isid. XIX 17, 11. Pl. iun. 15, 10. Marc. 6, 29. Pl. iun. 37, 15–17. Marc. 16, 51.) Sandaracae quoque propemodum dicta natura[*](dic tantura B1.) est. invenitur autem et in aurariis et in argentariis metallis , melior quo magis rufa quoque magis[*](rufa quoque magis om.B.) virus sulpuris[*](sulpuris ego e Diosc. et Isid. om. ll. v.)

redolens ac pura[*](plura VRh.) friabilisque[*](fragilifque B2.). valet purgare, sistere, excalfacere , erodere[*](erodere BS. pro- r. pro- dv.), summa eius dote[*](dos hv.a.S.) septica[*](ftiptica B2hVen.). explet alopecias ex aceto inlita; additur oculorum medicamentis; fauces purgat cum melle sumpta vocemque[*](uocemque—6 fumpta Bav(S). om. r. uocemque—5 facit om. H.) limpidam et canoram[*](ca- norem B1.) facit; suspiriosis et tussientibus iucunde[*](iocunde B2. iucum de B1.) medetur cum resina terebinthina in cibo[*](cibo av. quo B.) sumpta, suffita[*](sufficita V.) quoque cum cedro ipso nidore isdem[*](ifdem BaD. eisd- V. iisd- RdT(?)H. itid- G. eius C. eis hv.) medetur[*](uid&ur B.).

[*](Diosc. 120. Isid. XIX 17, 12. (cfr. Plin. XXXIII 79. VI 98). Diosc. V 121. Marc. 34, 57.) Et arrhenicum[*](arrhenicum BJ. arren- daBrot. arsen- v. arreoi- Vh. arroi- R.) ex eadem est materia. quod optimum , coloris etiam in auro excellentis[*](excellentius av.a.Brot.); quod vero pallidius aut sandaracae simile est, deterius iudicatur. est et tertium genus, quo miscetur aureus color sandaracae. utraque[*](utraeque B.) haec squamosa, illud[*](ilum VR.) vero siccum purumque, gracili venarum discursu fissile. vis eadem quae supra, sed acrior. itaque et causticis additur et psilotris[*](psilotris (fil- B) BVen. (S). -thris dhVerc. -tri a. -lutris r.). tollit et[*](ei (pro et) V. i R.) pterygia digitorum carnesque[*](carnes R.) narium et condylomata et[*](et om.R.) quidquid excrescit[*](an excrescat?). torretur, ut valdius[*](valdiuf (ald- B1) BJ. ualid- rv. cfr. XXXIII 147; contra XXXVII 106. XXXI 108. XXXX 14. XXVII. XVII 108. 258. XVI 186. XI 54.) prosit, in nova testa[*](innouat teftam B1.), donec mutet colorem.

Metallorum, quibus opes constant, adgnascentium[*](adgnafcentium (-tum B) BS. agna- V1H. adna- v. ac na- V2Rh. na- dTBrot.)- que[*](que BTH(S). quae r. que in dBrot. quoque v.)iis[*](iis S. if BD. eis rv.) natura indicata[*](indi (spat. vac.) modum B.) propemodum est, ita conexis rebus, ut inmensa medicinae silva officinarumque[*](officanarumque V.) tenebrae et morosa caelandi fingendique ac tinguendi[*](ac tinguendi BBrot. -gendi Rv. attingenti V.) subtilitas simul dicerentur . restant terrae ipsius genera lapidumque vel numerosiore[*](numerofiore G. -iores ll.v.) serie[*](serie G. -iae B. erie R. aerie d. -riae V1. -reae V2. erariae (aer- v) hv.), plurimis singula a[*](an a delendum?) Graecis praecipue voluminibus tractata. nos in iis brevitatem sequemur utilem instituto[*](inftituto Bs. -uti eo r. -uti v. -uto hoc dBrot.), modo nihil[*](nic il B.) necessarium- aut naturale omittentes,[*](cfr. Plin. XXXVI 47. 50. Seneca exc. controv. II 1, 12. epist. 86, 6. 114, 9. 115, 9. Vitruv. VII 3, 10.—Strabo XII 8, 14 p. 577.)

primumque dicemus quae restant de[*](deo B1.) pictura, arte[*](arti B.) quondam[*](quando V.) nobili[*](denobili R. (an et nobili?).)—tunc cum expeteretur regibus[*](regibuf BS.a reg- rv(D). cfr. XXXIII 112. XXXVII 60. XXV 92. VIII 34. XVI 18. XIX 64. VI 173.) populisque—et alios[*](alios ll.v(S). illos C.) nobilitante, quos esset dignata posteris tradere, nunc vero in totum[*](totum a BS. cfr. § 184. an totum est?) marmoribus pulsa[*](pulfa iam BG. -sa tum v. postulatum r.), iam quidem et auro[*](auro Bdv. -rum r.), nec tantum ut parietes[*](pabeites V1. pabert R.) toti operiantur, verum et interraso marmore vermiculatisque[*](uermiculatifque Bdv(H). -tis G. -tosque h. -colastiq. (quod V) r.) ad effigies rerum et animalium crustis. non placent iam

abaci nec[*](abaci nec BRdhv. -cina VD.) spatia[*](spacia V. fpatio B.) montes[*](montes ego. -tis ll.v. (cfr. infra et XXXVI 1).) in cubiculo dilatantia[*](dilatantia (-tatata R) ll. v (S). -latant. Iam D. -latata coni. J1. delitentia B.): coepimus et lapide[*](lapidem dhv.a.J. cfr. XXII 4.).pingere. hoc Claudii principatu inventum, Neronis vero maculas[*](maculis R.), quae non essent[*](effent Bv. esse r.) in crustis, inserendo unitatem[*](unitatem Bhv. -ate r.) variare, ut ovatus esset[*](esse VR.) Numidicus, utpurpura distingueretur[*](di- ftingueamur B1. -uamur B2.) Synnadicus[*](fymnadicuf B.), qualiter illos nasci optassent deliciae. montium haec[*](haec Bdv. ac r.) subsidia deficientium[*](difficientium V.), nec[*](nec Bdv. age r.) cessat luxuria id agere, ut quam plurimum incendiis perdat.

Imaginum[*](imaginum BdTv. -nem r.) quidem pictura, qua[*](quam dhv.a.S.) maxime similes[*](similis VR.) in aevum[*](in deum B.) propagabantur figurae, in totum[*](quod in totum v.a.S.) exolevit. aerei[*](aurei Durandus. sed cfr. § 14.) ponuntur[*](dist. ego.) clipei argentea facie[*](argentea facie ego. -teae facies ll.v. cfr. Blümneri techn. IV 244 sqq. 318.), surdo figurarum[*](figurabunduf crimine B.) discrimine ;[*](dist. G.) statuarum capita permutantur, volgatis[*](uvl- gatif B2v.a.S. mulg- VR.) iam pridem salibus etiam carminum. adeo materiam conspici malunt omnes quam se[*](se om.B.) nosci. et inter haec pinacothecas[*](in apothecaf B2.) veteribus tabulis consuunt[*](conferciunt vet. Dal.) alienasque effigies colunt, ipsi honorem [*](honore VR.) non nisi in pretio ducentes, ut frangat[*](fragat VR.) heres furisque[*](forasque h. -risque D. furis v.a.Brot. -risue coni. Brot.) detrahat laqueo[*](laqueo ego cum D (sed pro dat. accipiendum). -eū BVS. -eus R(?)dhv. -eis U.).[*](Cic. de fin. V 1, 3. II 31, 101. Diog. Laert. X 18.) itaque nullius effigie vivente imagines pecuniae, non suas, relincunt[*](relinquit R. -qunt B2.). iidem[*](iidem dC. id- ll.v(D).) palaestras[*](an palaestrae?) athletarum imaginibus et ceromata sua exornant, Epicuri[*](epicuri v. -curi ui B1. -curiof B2S. -culi r.) voltus per cubicula gestant ac circumferunt secum. natali

eius* sacrificant, feriasque omni mense *vicesima luna[*](uicesima luna huc transposui. post eius habent ll. v, post feriasque U, post custodiunt (v. 2) J. cfr. Cic. et CFW Müller grat. p. 553.)* custodiunt, quas icadas[*](igadaf B2.) vocant, ii[*](ii dhv(Brot.). hii V. hi R(?)C(S). inBspat. vac.) maxime, qui se ne[*](si ne R.) viventes quidem nosci[*](noci V.) volunt. ita est[*](& (pro est) B.) profecto: artes[*](artis VRhS.) desidia perdidit, et quoniam animorum imagines non sunt[*](sint R.), negleguntur[*](negleguntur (neglig- v) J. nec leg- B. legentur r.) etiam corporum.[*](cfr. Seneca de benef. III 28, 2.) aliter apud maiores in atriis haec erant, quae spectarentur; non signa externorum artificum nec aera aut marmora: expressi cera vultus singulis disponebantur armariis[*](amaris R.), ut essent imagines, quae comitarentur gentilicia funera, semperque defuncto aliquo totus aderat familiae eius qui umquam fuerat populus. stemmata [*](ftemmata Bhv. ite- r.) vero lineis[*](linteis Fröhner anal. crit. p. 17 coll. § 51.) discurrebant ad imagines pictas.[*](cfr. Suet. Nero 38.) tabulina[*](tabulina ll.v(S). -blina h(?)B.) codicibus implebantur et monimentis rerum in magistratu gestarum. aliae foris et circa limina animorum[*](amicorum d2in ras. domitarum H cum Gron.) ingentium[*](ingentium Bv(S). gent- rH.) imagines erant[*](orant V.) adfixis hostium spoliis, quae nec emptori refigere[*](refringere v.a. H.) liceret[*](licent R. -ere V.), triumphabantque[*](triumphabantque ll. G. quae v.) etiam dominis mutatis aeternae[*](aeternae ego. & me (etiā B2) ll. ipsae G(D). ornamenta erant (post domus) man. Dal. v. emptae U cum J. tamen coni. S.) domus. erat[*](erat BS. et erat (he- V) rG. eratque v.) haec stimulatio[*](stimulatio G (summa et add. v). ftimmatio B1. eftima- (del. haec) B2. stima (summa d) ratio rd.) ingens, exprobrantibus[*](probrantibus R. ex- probant reb, B.) tectis cotidie inbellem[*](imbellem dhv.a.S. in bellum VR.) dominum intrare in alienum triumphum .[*](M. Valerius Messala: cfr. Peter hist. Rom. fragm. p. 265.—cfr. Plin. VII 54. Plutarch. Caes. 52. Suet. Caes. 59.) exstat Messalae oratoris indignatio, quae[*](quae ll.v(S). qua dh(?)G.) prohibuit inseri genti suae Laevinorum[*](laeuinorum B. blae-V2. ble- B1dv. belui- R. blaenio- V1. plebino- B2.) alienam imaginem.

similis causa Messalae seni expressit volumina illa quae de familiis condidit, cum Scipionis Pomponiani transisset atrium vidissetque adoptione testamentaria Salvittones[*](saluittones U cum Oudendorpio. -nis Vv(S). faeuittonif B. saluitiones d. -nis R. salutiones H. -nis C.)— hoc enim fuerat cognomen—Africanorum dedecori[*](dedecore dThv.a.S.) inrepentes [*](inrepentes R(?)THcum Gron. -te rdh. -tem (praem. notam v) J.) Scipionum nomini[*](nomine B1. (de dativo cfr. XIX 128. XXIX 74).). Sed—pace[*](pacem V.) Messalarum dixisse liceat—etiam mentiri clarorum imagines erat aliquis virtutum amor multoque honestius quam mereri, ne quis suas expeteret[*](exteret R.).

[*](Suet. Tib. 70.) Non est praetereundum et novicium inventum, siquidem non[*](non ll.dThcod. Poll.S. nunc J(U). icones D. non solum v.) ex auro argentove[*](argentumue B1.), at[*](at ego. aut ll.v.) certe ex aere in bibliothecis dicantur[*](ducantur VR.) illis[*](illi v.a.S.), quorum inmortales animae in locis iisdem locuntur, quin immo[*](qui immo VR.) etiam quae non sunt finguntur, pariuntque desideria non traditos[*](traditi v.a.Brot.) vultus, sicut[*](sicuti VR.) in Homero evenit[*](deuenit B. id eu- J coll. IX 159.).[*](cfr. Plin. VII 115. Isid. VI 5, 2.) quo[*](quo ll.v an utique?) mains, ut equidem arbitror, nullum est felicitatis specimen quam semper omnes scire cupere, qualis[*](qualef BV.) fuerit[*](fuerint B.) aliquis. Asini Pollionis[*](polionif BS.) hoc Romae inventum, qui primus bibliothecam dicando ingenia hominum rem[*](re d1. rei R2d2.) publica m[*](publicam v. -cae V. -ce Rdh. p. B.) fecit. an priores coeperint[*](coeperunt R.) Alexandreae et Pergami reges[*](regef Bv. om.r.), qui bibliothecas magno certamine instituere, non facile dixerim.[*](Corn. Nep. Attic. 18, 5. 6.) imaginum amorem[*](amorem BG(S). -re rv(H).) flagrasse quondam[*](quos- dam Brot.) testes sunt Atticus[*](et atticus Rhv.a.S.) ille Ciceronis edito de iis volumine, M.[*](et M. dhv.a. U.) Varro benignissimo[*](benignissimo Bdv. -me r.) invento insertis voluminum[*](uoluminum Bv. -nibus r.) suorum fecunditati

etiam[*](et p. 232, 1 fecunditati etiam ego. -atium B1VR. -ati B2S. -ati hominum D. -antium (-ati v) non nominibus tantum dv.) septingentorum[*](feptingintorum B.) inlustrium aliquo[*](sed et aliquo hv.a.S.) modo imaginibus , non passus intercidere figuras aut vetustatem aevi contra homines valere, inventor[*](inuentor ll.H. -tione B. -ni v.) muneris[*](munerif BTv. munquis R. mumqu-V1. numqu- V2.) etiam dis invidiosi [*](inuidiosi ll.H. -sus B. -sis v.), quando inmortalitatem non solum dedit, verum etiam in omnes[*](omnif BSJ.) terras misit, ut praesentes esse ubique ceu di[*](ceu di U cum M Hertzio. cludi ll. credi d2in ras.h (praem. et Brot.). et claudi (cludi S) v(S).) possent. et hoc quidem alienis[*](lineis coni. OJahn.) ille praestitit.