Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](Diosc. IV 159. 160.) Hippophaes[*](hippophaes S e coni. Dal. -ophes R. -opes Vdf. Iyp- popes x. hippophyes B e Diosc. an hippopheos? cfr. XXI 91.) in sabulosis maritimis[*](maritimis Vdx. simaritudinis R. maritimisque nascitur v. -timis que D. an -timis nascens? ut § 43. XXI 175. sed cfr. Müller de stilo p. 79.), spinis[*](spinis om.x.) albis, hederae[*](federe R.) modo racemosa est, candidis, ex parte rubentibus acinis. radix suco madet, qui aut per se conditur aut pastillis farinae ervi. bilem[*](erui bilem S e Murbac. cfr. Diosc. eruibilem R. haec bilem rv.) detrahit oboli ponder e[*](oboli pondere ego. obolo ponderis ll. v.), saluberrime cum mulso. est altera[*](altera om.R.) hippophaes[*](hippophaes S. -phyes H. hippopes d. -ope Vv. hyppopes x. hae R.) sine caule, sine flore, foliis tantum minutis. huius quoque sucus hydropicis mire prodest. debent adcommodatae esse et equorum naturae neque ex alia causa[*](alias causas R.) nomen accepisse[*](accepisset V. -ent x.). quippe quaedam animalium remediis nascuntur locupleti divinitate ad generanda praesidia, ut non sit mirari satis ingenium eius disponentis auxilia in genera, in causas[*](causa R.), in tempora, ut aliis prosit[*](prosit aliis dT.)aliud[*](aliud Gronov. ab VdTfx.om.R. atque aliis ab v. a. G. (ab del. G). an (prosint) alia?) horis diesque nullus prope sine praesidiis reperiatur.
[*](Diosc. IV 92. Nicand. alex. 201. Diosc. de fac. par. II 142. 151. Pl. iun. p. 91, 11.) Urtica quid esse invisius[*](inuisisVdx.) potest? at[*](ad Vdx.) illa praeter oleum, quod in Aegypto ex ea fieri diximus, vel[*](15,30) plurimis scatet remediis. semen eius cicutae[*](sicutae V. sicut et R.) contrarium esse Nicander adfirmat, item fungis vel[*](uel ego.in ll. v. et Verc.) argento vivo, Apollodorus et salamandris[*](salamandra R.) cum iure coctae testudinis, item adversari[*](aduersarii V.) hyoscyamo et serpentibus[*](serpentibus v. -tium ll.) et[*](et Rv. om. r. (serpentium scorpionum que morsibus coni. J. malim -onum ictibus).) scorpionibus. quin[*](que in V.) ipsa illa[*](ipsa illa VdxJ. illa ipsa Rv. ipsa T.) amaritudo mordax uvas in ore procidentesque
vulvas et infantium sedes tactu resilire cogit, lethargicos expergisci tactis[*](expergiscit tactis dTv. a. Bas. experiscit actis x. -sci actis R.) cruribus magisque fronte.[*](Pl. iun. p. 86, 7. 23, 9. 38, 26.) eadem canis morsibus addito sale medetur, sanguinem trita naribus indita sistit et magis radice. carcinomata et sordida ulcera sale admixto, item luxata sanat et panos, parotidas[*](paratidas R.) carnesque ab ossibus recedentes. semen potum cum sapa[*](sapu R.) vulvam [*](uuluas v. uuluae S cum Gron.) strangulatis[*](strangulatis dTJ. cfr. XXVIII 70. -uilatis x. -ulantis r. -tes v. -ulatus S cum Gron.) aperit. profluvia[*](et profluuia Vv. a. S.) narium sistit inpositum. vomitiones in aqua mulsa sumptum a cena faciles praestat duobus obolis, uno autem in vino poto[*](poto Vv. pota r. anpotū?) lassitudines recreat[*](creat dx.). [*](Pl. iun. p. 46, 13.)vulvae vitiis tostum acetabuli mensura, potum in sapa resistit stomachi inflationibus. orthopnoicis prodest cum melle et thoracem purgat eodem ecligmate[*](ecligmate C. elig- x. et lecmate R. elegm- v. elegm- d. -matae V.) et lateri[*](alteri Vdx.) medetur cum semine lini. addunt[*](addunt et dTx.) hysopum[*](hyssopum VdTC.) et piperis aliquid . inlinitur lieni, difficilem ventrem tostum cibo emollit. [*](Hippocr. de morb. mul. I 47. 88. II 67).)Hippocrates vulvam purgari poto[*](potu x. puto R.) eo pronuntiat, dolore levari tosto[*](tusto V.) acetabuli mensura, dulci poto et inposito cum suco malvae, intestinorum animalia pelli[*](reppellit R. repelli Verc. an mire pelli? cfr. § 64.) cum hydromelite[*](hydromelitae VVen. hydropice R.) et sale, defluvia capitis semine inlito cohonestari[*](cohonestari dv. cohenestari R. cohosiestari V. dehonestari x. coercitari Gronov. an consistere?). articulariis [*](articularis V. aribus v. a. H.) morbis et podagricis plurimi cum oleo vetere[*](ueteri dx. -era R.) aut folia cum ursino adipe trita[*](tritum dx.) inponunt. ad[*](at dRDal.) eadem radix tusa cum aceto non minus utilis, item lieni[*](lini Vdx.), et[*](et om.dx.) cocta in vino discutit panos cum axungia vetere[*](ueteri dx.) salsa. eadem psilotrum[*](exsiccat dxv. a. G.) est sicca. condidit laudes eius Phanias physicus, utilissimam cibis coctam conditamve[*](conditam coctamue dTfx.) professus arteriae[*](anariae R.), tussi, ventris[*](uentris dv. uentri VTx. uentr R.) destillationi, stomacho, panis, parotidibus, pernionibus, cum oleo sudorem[*](sudore cocta Vdx.), coctam cum conchyliis[*](conquiliis Vx. conchulis B.) ciere[*](cinere R.) alvum, cum tisana pectus purgare mulierumque menses[*](meses x. messes RV.) , cum sale ulcera, quae serpant[*](serpunt x.) , cohibere.[*](Pl. iun. p. 23, 10. 29, 5. Marc. Emp. 14, 22.) suco[*](succo VdTfxH. sucos. succus v.) quoque in usu est. expressus inlitus fronti sanguinem narium sistit, potus urinam ciet, calculos[*](cauculos R.) rumpit, uvam[*](uua d.) gargarizatus[*](gargarizatus v. -tur d. -tu Vf. -tū x. -issatur R.) reprimit. semen colligi messibus[*](mesibus V.mens- x.) oportet. Alexandrinum maxime laudatur. ad omnia haec et mitiores quidem teneraeque efficaces, sed praecipue silvestris[*](siluestri R.) illa, et hoc[*](hoc om.dv. a. S.) amplius lepras e facie tollit in[*](in VRv.e rT.) vino pota. si quadripes fetum[*](fraetum R.) non admittat[*](admittit x.) , urtica naturam fricandam[*](frigandam R.) monstrant.Ea quoque, quam[*](quamVdTfxv. numquam R. num quam G. (nunc quoque quam v).an urticarum quam?) lamium[*](limiunm R.) inter genera earum appellavimus, mitissima[*](imitissima V1. inmitV2.) et foliis non mordentibus, mede-[*](21,93) tur cum mica salis contusis incussisque[*](inclusisque Rv. a. B.) , ustis[*](ustis ego. cfr. § 76. iustisV2R. iuctis V1. iuxtis d. mixtis x. inustis v. fortasse delendum; cfr. index.) et strumis, tumoribus, podagris, vulneribus. album[*](aluum VR.) habet in medio folio, quod[*](quo R. cum x.) ignibus sacris medetur.
[*](Pl. iun. p. 90, 4. 88, 4.)Quidam e nostris tempore[*](tota § 38 fortasse sedem mutavit cum § 37.) discrevere[*](discribere R.) genera, et autumnalis urticae radicem[*](radice Bas.) adalligatam[*](adalligatam xGronov. -ta VdTBas. alligatam v. adalligatam—21 radice om.R.) in tertianis[*](tertianas (tc???ia- x) dTx.) ita, ut aegri nuncupentur[*](non cupentur V.), cum eruatur ea radix, dicaturque[*](dicaturque dxH. -quae V. et dicatur quae et v.) cui et quorum filio[*](folio Vxv. a. Bas.) eximatur, liberare[*](liberari dv. a. H. -ali x.) morbo tradiderunt; hoc idem et contra quartanas pollere. iidem urticae radice[*](radice v. -cem Vd.om.x.)
addito sale infixa corpori extrahi, foliis cum axungia strumas discuti[*](discuti dv. -utit r.) vel, si suppuraverint[*](suppurauerit R.) , erodi, compleri.[*]((Th. H. VI 4, 2). Diosc. IV 192. 51.) Ex argumento nomen accepit scorpio[*](scorpios R.-ius v. a. H.) herba. semen enim habet ad[*](ad v. et ad Vdx. et R.) similitudinem caudae scorpionis, folia pauca. valet[*](ualet ego. cfr. Diosc. ualet et ll. v.) adversus animal[*](animal nominis x(?)v. nomen animalis ll.) nominis sui. est et 5 alia eiusdem nominis effectusque[*](effectusque VdxB. -tus eius Rv.), sine foliis, asparagi[*](asperge R.) caule, in cacumine aculeum habens et inde nomen.
[*](Diosc. III 19.) Leucacantham[*](leucacantham G. -tam R. leuchantham d. leucantam x. lecachan tem V.) alii phyllon[*](phyllon B. pymon R. phimon x. phinion dv. phimumVf.) , alii ischada[*](ischada v. iscada R. schada Vd. scada x. ischiada B e Diosc.), alii polygonaton appellant, radice cypiri[*](cypri dx. cypirit R. cyperi v. a. S. an recte? cfr. Diosc.), quae commanducata dentium dolores sedat, item laterum et lumborum, ut Hicesius tradit, semine poto[*](semine poto ll. v. an e uino pota?cfr. Diosc.) drachmis octo aut suco. eadem ruptis, convulsis medetur.
[*](41. 42: Diosc. IV 86.) Helxinen[*](helixinen R.) aliqui perdicium vocant, quoniam perdices ea praecipue vescantur, alii sideritem[*](sidentem x. -erite R. -tin G.), nonnulli parthenium. folia habet mixtae similitudinis plantagini et marruvio, cauliculos densos[*](densos ll. v. an teneros (tenues)? cfr. Diosc.), leviter rubentes, semina in capitibus lappaceis adhaerescentia[*](adnerescentia R.) vestibus, unde et helxinen [*](elxinen x. helexineti R.) dictam volunt. sed nos qualis vera esset helxine[*](elxine x. helexine R.)[*](21,96) diximus priore[*](priore v. -ori VRC. proximo rT.) libro. haec autem inficit[*](inficit lanas ll.v. an inlitis foliis? cfr. Diosc.) lanas, sanat ignes sacros[*]( dist. ego.) et tumores collectionesque omnes[*](omnes - 21 sacros et om.R.) et adusta, panos. sucus eius[*](eius Vxv.om.dH.) cum psimithio[*](psimithio v. psinithio V.psinthio d. psintio x. psimmythio C.) ignes[*](ignes sacros dxv.cfr. Diosc. om.VT(?)RH.praeterea errore iteraverunt humores collectiones dx (quod apparet fuisse etiam in archetypo cod.R). tumores collectionesque v. om.VT(?)RH.) sacros et guttura[*](guttura del. H.) incipientia
turgescere, item veterem tussim cyatho[*](cyatho v. cyato R. ciato V. quiata r.) hausto et omnia vitia umida[*](uitia umida ego. cfr. XXIV 110. XXXII 85. ut in umido (hum- x) VdTfx. in humido Rv.) , sicut tonsillas et aures[*](aures ego coll. Diosc. arietes VdxMurbac. uari- ces Rv.) cum rosaceo. inponitur et podagris cum caprino sebo[*](sepo x. seuo dv. a. S.) ceraque Cypria.Perdicium[*](dist. ego. cfr. index.) sive[*](siue etiam ego. siue nam R. nam rv.) parthenium sive etiam sideritis alia est; ab nostris[*](a nostris Rv. a. S.) herba urceolaris vocatur, a aliis astercum[*](aftercum xTS. altercum VfR. aftericum dv.); folio similis ocimo[*](ocimo Rv.mis VfTx. -mus d. an ocimi?), nigrior tantum, nascens in tegulis parietinisque. medetur cum mica[*](mica v. medica Vdx. -casR.) salis[*](aliis R.) trita iisdem[*](tritam V.) omnibus, quibus lamium, et eodem modo, item vomicae calfacto suco pota, sed contra vulsa, rupta lapsusque et praecipitia[*](praecipitia ut J. -ti aut VR.tatus r. -tia aut v.), ut vehiculorum eversiones[*](euersionis Vx.) , singularis.[*](Plutarch. Pericl. 13.) verna carus Pericli[*](periculi Vx.) Atheniensium principi, cum is[*](his Vx.) in arce templum aedificaret repsissetque[*](repsissetque v. repsitque V. repsisque dx. reptisque R.) super altitudinem fastigii et[*](et ante R.) inde cecidisset, hac[*](haec V.) herba dicitur sanatus, monstrata Pericli[*](periculi V. -ulis dx.) somnio[*](omnino dx.) a Minerva, quare parthenium vocari coepta est adsignaturque ei deae. hic est vernula, cuius[*](cui x.) effigies ex aere fusa[*](fusa dv. effusa Vx. fussasR.) est et[*](et D del. cum U 477.) nobilis ille splanchnoptes[*](spanchinoptes (-octes x) dx. spacchVf.).