Naturalis Historia

in totum abstulit terras primum omnium ubi Atlanticum[*](atlantiū FR1E1a) mare est, si Platoni credimus, inmenso[*](inm???se R1. in medio R2va. G) spatio, mox interno quoque[*](quoque ego (et dist.). quo pzSalmant. que a. hodieque F2f. quae r v. an potius in quo?): videmus[*](uidemus F2R pv. -dimus r) hodie[*](hodie om.F2) mersam[*](mersam in R2 sin F1a) Acarnaniam[*](hodie — acarnaniam om.D1F1R1E1a) Ambracio sinu, Achaiam Corinthio , Europam[*](an Europam perruptam? cfr. V 141) Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit mare Leucada, Antirrhium[*](antirrhium AB. -ipyrrhum DF. -rrum EdT. -pirrum a. antypirrium R), Hellespontum, Bosporos duos.

Atque ut sinus et stagna praeteream, ipsa se[*](se (quae se z) comest E(?)fz(P)H. se condens F2R 2v. secum (saec- F1) est r) comest terra. devoravit Cibotum[*](cebotum R2. cyb- FdEva.S) altissimum montem cum oppido Cariae[*](cariae D. -ice R2in ras. -ite DF1dE. cante a. caryce A, curice F2. -ite v), Sipylum in Magnesia et prius in eodem loco clarissimam urbem, quae Tantalis vocabatur,

Pyrram et Antissam[*](antissam R2Ed(?)C. -istam rpv. locus corrupts: cfr. U 37. an Pyrram, ante sitam circa introitum portus, abstulit (sc. litus)?) circa Maeotim pontus abstulit, Helicen et Buram[*](bursam AF2) sinus[*](in sinu va. S) Corinthius[*](corinthios F2. -thio va. S. an -thii (sc. litus)?), quarum in alto vestigia apparent. ex insula Cea[*](cea ADE(?)B(J). caea F2. ceae RdS. cee a. caeae F1. Aeaea:v) amplius triginta[*](tricenta Ea. trec- R1z) milia passuum abrupta subito cum plurimis mortalium[*](mortalium Adv(J). -ibus r H(D)) rapuit et in Sicilia dimidiam Tyndarida urbem ac quicquid ab Italia deest[*](ac — deest del. U 38), similiterin Boeotia [*](boeotia et R2v a. Brot.) Eleusina.

Motus enim terrae sileantur[*](si legantur F1RE1a) et quicquid est, ubi saltem busta urbium exstant, simul ut terrae miracula potius dicamus quam scelera naturae. et, Hercules[*](hercules AF1a. -le si F2. -le rv), non caelestia enarratu difficiliora fuerint.[*]((19) Plin. XXXVI 163. — (23) Plin. XXXI 27. Serv. Aen. XI 785.) metallorum opulentia tam varia, tam dives, tam fecunda, tot saeculis suboriens , cum tantum cotidie orbe toto populentur ignes, ruinae, naufragia, bella, fraudes, tantum vero luxuria et tot mortales conterant[*](conterant AF2dv. -exant p. -exerant (-tigerant R2) r); gemmarum pictura tam multiplex, lapidum tam discolores maculae interque eos candor alicuius praeter lucem omnia excludens; medicatorum fontium vis; ignium tot locis emicantium perpetua tot saeculis incendia; spiritus letales aliubi[*](aliubi f,item 22. 23FfREaS. alibi rv(D)) aut scrobibus emissi aut ipso loci situ mortiferi, aliubi volucribus tantum, ut Soracte vicino urbi tractu, aliubi praeter hominem ceteris

[*](cfr. Plin. III 109. Sen. NQ III 25, 8. — Varro r. r. III 17, 4 (LL V 71). MCap. IX 928. MFHG IV p. 436, 8. — (20) cfr. Plin. XXXI 25.)

Quaedam vero terrae ad ingressus tremunt[*](tremunt AD2F2in ras.E2ov. p???munt R. -tur r), sicut in Gabiensi[*](gabiensi E(?)G. gaui- AF2o. graui- (u e corr. inFR) r. gabine- v) agro non procul urbe Roma iugera ferme ducenta equitantium cursu; similiter in Reatino.

quaedam [*](quaedam — 15 reatino om.a) insulae semper fluctuantur[*](fluctuant AR(?)opva.D. sed cfr. III 109. IV 66), sicut in agro Caecubo et eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensi[*](statoniensi R2C. stationensi (-se D2R1. stadi- Ea) rv), in Vadimonis[*](uadimoniis R2T. -ontis Fa) lacu, ad[*](et ad FdEava.J) Cutilias aquas opaca silva, quae numquam die ac nocte eodem loco visitur, in Lydia quae vocantur Calaminae, non ventis solum, sed etiam contis quo libeat inpulsae, multorum civium Mithridatico bello salus. sunt et in Nymphaeo parvae[*](par FR2. p E1a. p R1p), Saliares[*](salia- res H cum Salm. exerc. 88bA. saltares AR2E2pv. -tatares d. -tuares C. salatere a. -Itare r) dictae, quoniam in symphoniae