Naturalis Historia

Fiunt simul cum terrae motu et inundationes maris, eodem videlicet spiritu infusi aut[*](ac R(?)H. uel Beda)terrae[*](terrae sidentis vet.Dal. residentis (-tes R2) ll.v. terrae resid- H) sidentis sinu recepti. maximus terrae memoria mortalium exstitit motus Tiberii Caesaris principatu, XII urbibus Asiae una nocte prostratis; creberrimus Punico bello intra eundem

[*]((10) cfr. Herodot. II 10. Thuc. II 102. Strabo I p. 59; X p. 458. — Homer. δ 354. cfr. Plin. V 128. XIII 69. 70. XXV 12. Aristot. meteor. I 14 p. 351b, 29. Mela II 104. Sen. NQ VI 26, 1. Lucan. X 509. Serv. Aen. XI 262. — (13) cfr. Plin. III 57. Theo- phr. hist. pl. V 8, 3. — (14) Strabo I p. 58 extr. — Herodot. II 10.)

Eadem nascentium causa terrarum est, cum idem ille spiritus adtollendo[*](adtollendum ap. att- DFE) potens[*](potens R2adpv. -tē A. -test E2. ponens r) solo non valuit erumpere. nascuntur enim, nec fluminum tantum invectu[*](inuecto Ra. uecto F1), sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti[*](sicuti olim ego, -ut idem AR2dTv(S). -ut eodem (eid- D2B) r. -ut pridem coni. D2) olim Cerceis[*](cerceis FR1adTp. circ- rv(S). de circ- C). quod[*](quod del. U 34) accidisse et in Ambraciae portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium [*](dist.ego)quinque milium[*](milium passuum F1RaS) ad Piraeeum memoratur. et[*](et—16 adluebat om.p) Ephesius[*](ephesius (sc. portus) FRE1(D?). -sios AdT. -sus a. -si E2v. addunt ubi AE2a(RD?)v, post quondam d2T) quondam aedem Dianae adluebat[*](adluebat AR2E2v. abluerat r). Herodoto quidem si credimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum montes itemque a planis Arabiae, mare circa[*](mare et circa E2C) Ilium et tota Teuthranie[*](teuthranie T(D?)S. -niae AF2v. -nte R2. -nia B. -tranie R1a. -nia F1E) quaque campos intulerit Maeander.

[*]((1) Ammian. XVII 7, 13. — (4) cfr. Plin. IV 70. Sen. NQ VI 21,1 (II 26, 6). Iustin. XXX 4. Plut. de Pyth. orac. 11 p. 399c.)

Nascuntur et alio modo terrae ac repente in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque[*](que quae F1. Quaequae F2. quae E) hauserit hiatus alio loco reddente.

Clarae iam pridem[*](primae F1R1E1a) insulae Delos et Rhodos memoriae[*](memoria FRaz) produntur; et natae[*](enatae (del. et) R2v.dist.ego) postea minores, ultra Melon[*](melo R1va. C) Anaphe[*](anafe FE1a. nafe R1. olathe R2), inter Lemnum et Hellespontum Neae[*](neao A. nec a. Nea F2va.S), inter Lebedum[*](lebedum AdE2v. lesbum F1E1a. besb- r)[*](uncos posui cum U)et Teon[*](theon dva. C. puteo RE1a. ??? on F1) Halone[*](helone a. alonae A. -ne Fva. H), inter Cycladas[*](Cycladas exhibent ll.v) * Thera et Therasia, inter easdem * Olympiadis CXLV[*](centum XLV A. CXXXV Edva. D. XXXV r) anno * quarto[*](Olympiadis — quarto cum U 36 huc ransposui; post) [post annos CXXX] Hiera eademque Automate, et ab ea duobus stadiis post annos CCXLII[*](CCXLII ego cum U. CX in ll.v. LX R2) nostro aevo lunio[*](iunio Ad1fSalmant. m. iunio rv) Silano Valerio[*](ualerio ego coll. Sen. N Q II 26, 6 et U 36. laelio A. c. lelio R2. maro lellio (??? ellio E1) E. m. celio (cellio a. ???elio d2) R1ad. marco caelio (caellio D) r. L. G. et L v) [Balbo[*](ballo E.uncos posui cum U)] cos. [*](Posid. ap. Strab. VI p. 277. — (15) Timae. ap. Strab. V p. 248; p. 247 extr.) a. d. VIII idus Iulias[*](iulii dEava.G) Thia.

ante nos et iuxta Italiam inter Aeolias insulas, item iuxta Cretam emersit[*](emersit e mari va.S) MM.D passuum una cum calidis fontibus, altera Olympiadis CLXIII[*](CLXVIII R2. CXLIII va. H) anno tertio in Tusco sinu, flagrans haec violento cum flatu, proditurque memoriae, magna circa eam[*](illam R(?)va. D) multitudine piscium fluitante confestim expirasse quibus ex his cibus fuisset. sic et Pithecussas in Campano sinu ferunt[*](fertur Ea.cfr. § 235 extr.) ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma ex eo emicuisset, campestri aequatum planitiei[*](planitiei ego. -itie F2dREC. -tiae rv (S)). in eadem et oppidum haustum profundo, alioque motu terrae stagnum emersisse, et alio provolutis montibus insulam extitisse Prochytam.

[*](Strabo I p. 54. 60. VI p. 258. Sen. NQ VI 30, 3. Ov. met. XV 290. — Plin. IV 63. - Diodor. XII 59, 2. — Plin. III 85. - (207, 5) Strabo I p. 60. Ov. met. XV 287. — (7-10) cfr. Plin. V 133. 115. 114.) Namque et hoc modo insulas rerum natura fecit: avellit Siciliam Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian[*](macrian AS. -Iā rv. -in G), Besbicum Bithyniae , Leucosiam Sirenum promunturio.

rursus abstulit insulas mari iunxitque terris, Antissam Lesbo, Zephyrium Halicarnaso, Aethusan[*](aethusam P(L). eth- pv. aechusan F. echu- (ecu- a. echiu- R2) r) Myndo, Dromiscon et Pernen[*](Prienen B) Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda , quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari abest stadiis, Syrien[*](syriten AF2va.(P)L. cfr. V 115) Ephesus in mediterraneo[*](mediterranio a. -nea va. S) habet, Derasidas et Sapphoniam[*](sapphoniam AE2D. sapho- dTp. sappo- R. sapo- FE1a. -nia D. Sophoniam v) vicina[*](uicina ei R2EpC(D). -nam ei AF2dTv. -nei DF1. -ne R1a. -na est R2) ei Magnesia[*](magnesię a. -sie R2e corr.).[*](Plato Tim. p. 25 (Strabo II p. 102). — (16) Strabo I p. 59. 49. (Plin. IV 5). Ov. met. XV 289. — (19) cfr. Plin. V 106). — (20) Aristot. meteor. II 8 p. 368b, 30. Strabo I p. 58,) Epidaurus et Oricum insulae' esse desierunt.