Naturalis Historia

Fulgetrum[*](fulgetra R2. -gora y) prius cerni quam tonitrua[*](tonitrua R2yS. -tru R1. -trū rv(J). cfr. Rück 2 p. 305) audiri, cum simul fiant[*](fiuntFdTy), certum est, nec mirum, quoniam lux sonitu velocior, ictum autem et sonitum congruere ita modulante natura, sed sonitum profecti esse fulminis, non inlati, etiamnum spiritum ociorem fulmine, ideo quati prius omne et adflari quam percuti, nec quemquam tangi qui prior[*](quam prior R. quem prior a. qui D) viderit fulmen[*](fulmina R2) aut tonitrua[*](tonitrua FdTEaopv(S).-tru RG. -trum (Dal.)J) audierit. laeva prospera existimantur, quoniam laeva parte mundi ortus[*](exortus y) est[*](est om.FR1Ea). nec tam adventus spectatur quam reditus, sive ab ictu resilit ignis sive opere confecto aut igne consumpto spiritus remeat.[*]((15) Cic. de div. II 42. Lyd. ost. 22 p. 88c.) in sedecim partes caelum in eo spectu[*](spectu Fd1TRJ cum U 24. aspEad2zH. resp- v(S)) divisere Tusci. prima est a septemtrionibus ad aequinoctialem exortum, secunda ad meridiem, tertia ad aequinoctialem occasum, quarta obtinet quod est reliquum[*](est reliquum dR2S. rel- est F2E(?)ov(J). rel- r) ab occasu ad septemtriones. has iterum in quaternas divisere partes, ex quibus octo ab exortu[*](ortu FRE1aS) sinistras, totidem e contrario appellavere dextras. ex iis[*](ex iis v. sexies Ra.??? F1. ex his rC) maxime dirae[*](dirae ll.(G)S. -ra v) quae septemtriones[*](septemtriones dyD. nem F1RE1aG. per septemtrionem (-nes v) F2E2v) ab occasu[*](occa sum (del. ab) va.G) attingunt. itaque plurimum[*](perplurimum FREova. H) refert unde venerint

fulmina et quo concesserint. optimum est in exortivas redire partes. ideo cum a prima caeli[*](parte caeli ay) parte venerint et in eandem[*](eam FR1) concesserint, summa felicitas portendetur[*](portendeturF2Eop.-ntetur F1R1. -ntur a. -nditur R2dv. est y), quale Sullae dictatori ostentum datum accepimus. cetera ad[*](ad ego. om. ll.v. pro coni. D2. cfr. XIII 133. XIV 133. XXIV 46. XXXVI 130) ipsius mundi portionem[*](portion ego. -ne ll.v) minus prospera aut dira. quaedam fulgura[*](fulgure (pro -rae) a. -gore F1R1. fulmina R2. om z) enuntiare[*](nuntiare F1RadTp) non putant fas nec audire, praeterquam si hospiti indicentur ant parenti. magna huius observationis vanitas tacta Iunonis aede Romae deprehensa est Scauro consule, qui mox princeps fuit.[*]((14) Plin. XXVIII 47. (cfr. Sen. NQ II 31, 2). — (16) Tertull. apol. 48.) noctu magis quam interdiu sine tonitribus fulgurat.

Vnum animal, hominem[*](hominum F1R1a), non semper exstinguit, cetera ilico[*](ilico Rao. ill- rv huic R2opz), hunc videlicet natura tribuente[*](nature tribuendo F2) honorem, cum tot beluae viribus praestent. omnia contrarias[*](contraria??? F1. -ia a) incubant[*](incubans F1Ra) partes[*](parte R1. -te??? F1. -tē a. in partes E2C). homo, nisi[*](homini si F1Ra) convertatur in percussas, non respirat[*](respirat FdTE1azSalmant.P. exsp- R(?)E2V. cfr. XXVIII 47). superne icti considunt[*](concidunt opzva.L). vigilans ictus coniventibus[*](contuentibus F1R1Eaop) oculis, dormiens patentibus reperitur. hominem ita exanimatum cremari[*](cremari E2pv (D). -are FRdTS. -atum (concr- a) E1a) fas non est, condi terra religio tradidit. nullum animal nisi exanimatum fulmine accenditur. vulnera fulminatorum frigidiora sunt reliquo corpore.[*](Plin. XV 134. Geop. VII 11. XI 2, 7. Lyd. ost. 45 p. 172bc. — (22 sqq.) cfr. Suet. Aug. 90.)

ex iis[*](iis v. his ll.D), quae terra gignuntur, lauri fruticem non icit[*](icitF2R2v. iacit r) nec umquam quinque altius pedibus descendit[*](discendit FR1y) in terram. ideo pavidi altiores specus tutissimos putant aut tabernacula pellibus[*](pellibus ll.v(S).pedi- y. e pell- E3C)

beluarum, quas vitulos appellant, quoniam hoc solum animal ex marinis non percutiat, sicut nec e[*](nec ex d1Eva.S(J)) volucribus aquilam, quae ob hoc armigera huius teli fingitur. in Italia inter[*](in (pro inter) R1a) Tarracinam[*](tarracinam R2dG(S). terr- (-nem FE1a) rv(H)) et aedem Feroniae[*](feronia (-ā F. -ae a3) et urbes F1Ra) turres belli Civilis[*](belli ciuilis ego. bellicis F2dEpv. -ces r. belli caesariani D) temporibus desiere fieri, nulla non earum fulmine diruta.