Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

[*]((5–7. 10–12) Th. IV 4, 5.) Maior alia pomo et suavitate praecellentior, 5 quo sapientes Indorum vivunt. folium alas avium imitatur, longitudine[*](longitu- dinem MRs) triun cubitorum, latitudine[*](latitudine MEav. -nem r) duum. fructum cortice emittit[*](emittit G. mi- ll. v (H)) admirabilem suci[*](sicut Rs) dulcedine[*](dulcedine MF2v. -nem r. add. et tanta ma- gnitudine J), ut uno quaternos satiet[*](satiet MRsF2v. -ient D2E2a. -ien r). arbori nomen palae, pomo arierae[*](arierae Mone. -ere M. -ene DFEa. -enae v. aritate Rs. cfr. index). plurima est in Sydracis[*](sidracis F. Syndracis C coll. VI 92), expeditionum Alexandri termino. est et alia simi- 10 lis huic, dulcior pomo[*](poma F1Ea) , sed interaneorum[*](inter- aneorum F2v. inter (om.Rs) arane- r) valetudini[*](ualetudini v. -ne (-nē Ea) ll) infesta[*](infesta edixerat F 2B. -sta dix- D2v. -ste dix- r). edixerat Alexander ne quis[*](ne quid ac minus Rs) agminis sui id pomum attingeret.

[*](Th. IV 4, 7. 8.— ) Genera arborum Macedones narravere maiore ex parte sine nominibus. est et terebintho similis cetera, pomo amygdalis, minore tantum magnitudine, praecipuae suavitatis, 15 in Bactris utique. hanc aliqui terebinthon[*](terebinthum Eava.S) esse proprii generis potius quam similem ei putaverunt. sed unde vestes lineas faciunt, foliis moro[*](moro D2F2v. odore Rs. mollo D1F1. -lli E. -llis a) similis, calyce[*](calice FEava.C) pomi[*](pomy FE. -mpi a) cynorrhodo[*](cinorhodo F2E. cino////F1. cy- norcho a) . serunt eam in campis, neque[*](nec va.s (J)) est gratior vinearum[*](uinearum P coll. Th. ullarum D2F2 (D). uilla- r H) prospectus . 20

[*](Th. IV 4, 11. Diosc. 11 188. Sol. 52, 50. 51. Isid. XVII 8, 8.) Oliva Indiae sterilis praeterquam oleastri fructus

[*](fructus Rs. -tum (ortum ex -tuuf) r. -tu v). passim vero quae piper gignunt iunipiris[*](iunipiris J (passim). -puris F. -peris rv. cfr. M XIII 52. 67) nostris similes [*](similis E1a), quamquam in fronte Caucasi solibus opposita gigni tantum eas aliqui tradidere. semina a iunipiro[*](aiunt piro Rs) distant parvulis siliquis, quales[*](qualis F1E (a lac.)) in phasiolis[*](pha- siolis B(S). pass- Rsv. pasin pass- FE. faseolis Bas.) videmus. hae prius quam 5 dehiscant decerptae tostaeque sole faciunt quod vocatur piper longum, paulatim vero dehiscentes maturitate[*](ma- turitate RsF2G. -atem (praem. per E2v) r) ostendunt candidum piper, quod deinde tostum solibus colore rugisque mutatur.[*](Diosc. II 188.— § 28: Diosc. II 188.189.) verum et his sua iniuria[*](interiora F1Ea) est, atque caeli intemperie carbunculant[*](cabunculant F1Ea. carbunculantur va.s. cfr. luc. p. 99) fiuntque semina cassa[*](cassa D2F2v. -sca r) et inania, quod vocant bregma, sic[*](bregma sic RsS. (cfr.Min ind.). brecma (-chma H) sic D2Brot. bricma (-ioma Ea) sic r. brech- masin sic G. -asin v) Indorum lingua significante mortuum [*](mortuum ll. Brot. abortum v). hoc ex omni genere asperrimum est levissimumque et pallidum, gratius nigrum, lenius utroque candidum. non est huius arboris radix, ut aliqui existimavere, quod vocant zingiberi[*](zin- giberi RsBrot. (D). -rim C. singiueri r (alac.). -rim v. zimpi- beri G(S)), alii vero zimpiberi[*](zimpiberi (-iperi E2. zimziberi D2) ll. Brot. zinp- Min ind. D. zingiberi G (S). gingiberim v), quamquam sapore simili[*](simili Rsv. -le rG). id 15 enim in Arabia atque Trogodytica in villis[*](in uillis ll. v. uilius Salm. coll. Diosc. II 189. an in si- luis?) nascitur, parva herba[*](parua herba Rs. -uae herbae rv (D)), radice candida. celeriter ea cariem sentit, quamvis in tanta amaritudine. pretium eius in libras[*](li- bras F2v. -ra r (item 19)) $X$ VI.[*](X. VI (Dal.) S. XVI Rs. VI D2F2v. III D1. ui (superscr. sex) F1. ut Ea) piper longum facillime adulteratur Alexandrino sinapi[*](sinapi Rsav. sen- FE). emitur in libras $X$ XV, album $X$ VII,[*](XXVI Rs. XV F2) nigrum $X$ III. usum eius adeo [*](eum [pro adeo) Rs) placuisse mirum est; in aliis[*](in alis—385, 2 aliqua parenthesin fecerunt JD. at de infinitivis placere et peti cfr. Madv. granmm. § 399) quippe suavitas cepit[*](caepit F. coep- Eva.C. ē a), in

aliis[*](alias F) species invitavit: huic nec pomi[*](nepotini F1E1a. nec potioni E2) nec bacae commendatio est aliqua[*](aliquid Rs). sola placere amaritudine, et hanc in Indos[*](in inuidos F1E1a) peti! quis ille primus experiri cibis voluit aut cui in appetenda [*](appetendi (U 214) D. at cfr. (XXII 113). XXIII 38) aviditate esurire non fuit satis[*](satius zva.G)? utrumque silvestre gentibus suis est et tamen pondere emitur ut aurum vel argentum.

Piperis arborem iam et Italia[*](italiam Rs) habet[*](habet RsF2v.om. r), maiorem myrto nec absimilem. amaritudo[*](amaritudine Ea. -nem z) grano[*](grano—10 simi- litudo om.Rs) eadem quae piperi musteo[*](musteo aB. -theo DFE. myrteo v. mur- D. cfr. n. luc. p. 22) credatur esse: deest tosta[*](costa F1E1a) illa maturitas ideoque et rugarum colorisque similitudo. adulteratur iunipiri[*](iunipiri RsJ. -peri rv (D)) bacis mire vim trahentibus; in pondere quidem multis modis[*](in - modis RsF2v.om. r).

[*](cfr. Diosc. I 171.)[*]((16) Diosc. I 132.) Est etiamnum in India piperis granis[*](granis ll. v. -ni Ven. cfr. n. luc. p. 23) simile quod vocatur caryophyllon[*](caryophyllon (Min ind.) S. gar- G. caro- phillon Rs 1. garioph- Rs 2. -phylon v. -fyllon F. -fillon E1. -filon E2. -filū a), grandius fragiliusque. tradunt in Indica loto[*](Indica loto (Oudendorp) J. -ca toto d2. -co loco RsD2F2. -cato r. -co luco v) id gigni. advehitur odoris gratia. fert et spina[*](spina RsF2G. in spinis rv(H). in spina J) piperis similitudinem praecipua amaritudine, foliis[*](magnitudine folii Rs) parvis densisque cypri modo, ramis trium cubitorum, cortice pallido , radice lata lignosaque, buxei coloris. hac[*](hanc Rs. haec C) in aqua cum semine excocta[*](excocta RsS.cfr. Diosc. -cepta rv) in aereo -vase medicamentum fit, quod vocatur lycion[*](lycion ea spina F2B. -one (licyone Rs) aspina rv).[*]((3) Pl. XXIV 125) ea spina et in Pelio monte nascitur adulteratque [*](adulteraque F1E1a) medicamentum, item asphodeli[*](asphodeli v. -dyli M. espodileno Rs. apodeli r) radix aut fel bubulum aut apsinthium[*](ab- sintium FE. absen- Rs) vel rhus[*](rus FEa) vel amurca. aptissimum[*](abtissimum F. absinthium Ea. -thium (Lycium B) aptissimum va.s) medicinae

quod est spumosum. Indi in utribus camelorum aut rhinocerotum id mittunt[*](admittunt Eva.Bas (a lac.)). spinam ipsam in Graecia quidam pyxacanthum[*](pyxacantum R. pixa- canthu F. -thum va. C. -ti-;a. -tu E) Chironium[*](chiroum F1Ea.an Chi- roniam? cfr. XXIV 125) vocant.

[*](Diosc. I 111. Ps-Arrian. per. M. Erythr. 8.— (8) Diosc. II 104. Strabo XV 694 init. Ps-Arrian. ib. 14. Varro ap. Isid. XVII 7, 58. Sol. 52, 48. cfr. Sen. ep. 84, 4. Lucan. III 237.) Et macir[*](machir Rsva.) ex India advehitur, cortex rubens radicis magnae, nomine arboris suae. qualis sit ea incompertum habeo. corticis melle decocti usus in medicina ad dysintericos[*](dysen- tericos FEava.S) praecipuus habetur.

Saccaron[*](sccaron Mv. saccha- H. sactra- Rs. sacta- r) et Arabia fert, sed laudatius India. est autem mel in harundinibus collectum, cummium[*](commium F1E1a. gumm- E2va.S (passim)) modo candidum , dentibus fragile, amplissimum nucis abellanae magnitudine [*](magnitudinem F1Ea), ad medicinae tantum usum.

[*](34: Th. IV 4, 12.13. Strabo XV 722 extr. 723. (Aristobul. ap. Arr. anab. VI 22, 4. 7. 8).) Contermina Indis gens Ariana[*](ariane MJ. arriana EaDal.) appellatur, cui spina[*](cuius pina F1Ea. -us spina F2va.S) lacrima[*](lacrima MRsJ. -arum rv) pretiosa murrae[*](myrrae FEava.S) simili[*](similia Rs. -lis va. D. om.M), difficili[*](difficili MD.om. rvaccessus Rs) accessu propter aculeos [*](lac. coni. J coll. Th.; exciderunt fere magnitu- dinem non excedens (cfr. § 23)) adnexos[*](adnexos (Fels p. 56) D. -nixos M. anxio rv). ibi et frutex pestilens, . . . raphani, folio lauri, odore equos invitans[*](inuitans M. -ante (uita- E2) rv), qui[*](quae M) paene equitatu orbavit Alexandrum primo[*](dist. va. Bas. cfr. Th.) introitu. quod et in Gedrosis accidit item laureo[*](laureo MRsS. lario F1Ea. lauri F2. -rino v) folio.[*]((1) Onesicr. fr. 3 Mü.) et ibi spina tradita est, cuius liquor adspersus oculis caecitatem inferret[*](inferret (Chiffl.) S. -feret Rs 1D1F1. -fer M. -fert rv) omnibus animalibus, nec non et herba praecipui odoris, referta minutis[*](reperta minutas M) serpentibus, quarum ictu

protinus moriendum esset. Onesicritus tradit in Hyrcaniae convallibus[*](conuallis FEa) fico[*](fico MD2F2S. -cosRsD1F1. -cis Eav) similes esse arbores quae vocentur occhi, ex quibus defluat mel horis matutinis duabus.