Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

Tactus[*](actuus F1.-tus a) sensus omnibus est, etiam quibus nullus alius; nam et ostreis et terestrium vermibus quoque.

[*]((5) Cic. ND II 122.—) Existimaverim omnibus sensum et gustatus esse. cur enim alios alia sapores[*](saporis FRa) adpetant? in quo[*](quod F1a) vel[*](uel om.F1) praecipua naturae varietas[*](uarietas ego coll. v. 8. arcitae DF1E1adT. artae F2. ar- chitectio R2e corr. G. -tiq; E2v.-tae H. -ti J. artificia D) et lusus:[*](et lusus ego. cfr. IX 102 et XIV 42. XX 11. et hiois DF. ////his R1E1. et his a. Ex his E2. et fibis d. et uiuis T. uis v(H). del. G(D)) alia dentibus praedantur, alia[*](alia — eruunt om.FR1a) unguibus , alia rostri[*](rostro F1.-ris a) aduncitate carpunt, alia latitudine eruunt[*](ruunt va.S. cfr. XI 159), alia acumine excavant, alia sugunt, alia lambunt, sorbent, mandunt, vorant. nec minor varietas in pedum ministerio, ut rapiant, distrahant, teneant, premant, pendeant, tellurem scabere non cessent.

[*]((13) Ar. VIII 4 extr.—) Venenis capreae[*](caprae Lucret. IV 639) et coturnices, ut diximus, pinguescunt, placidissima animalia, at serpentes[*](ad serpentes (-tis F2) FR) ovis[*](ouis v. oua ll), spectanda[*](69) quidem draconum arte: aut enim solida hauriunt, si iam fauces capiunt, quae deinde in semet convoluti frangunt intus atque ita putamina extussiunt[*](excutiunt ava.H), aut si tenerior est[*](ē F2E2H. et r. est et v) catulis adhuc aetas, orbe adprehensa spirae[*](spire F1.-ra a) ita sensim vehementerque praestringunt, ut amputata parte ceu ferro e[*](et (pro e) a) reliqua[*](reliquam (om. e) va.S), quae amplexu tenetur, sorbeant. simili modo avibus devoratis solidis contentione[*](contentione dTv.contione (cot- R1) ll. certione s. contritione coni. B) plumam[*](plumā Rds(P)H. -mas B. -ma DF1E1aT. plurima F2E2v) excitam[*](excitā(P)H. et cita DF1E1dT.-tha R.-to a. et ossa F2E2G(D). et cita et (et cetera v) ossa szv) revomunt .

[*]((22) ib. 4, 594a 9. 7. 22–24. 15.)[*]((5) ib. 29, 607a 28. (cfr. Pl. XI 281).—) Scorpiones terra vivunt[*](uiuunt et RS). serpentes, cum occasio est, vinum praecipue adpetunt, cum alioqui exiguo indigeant

potu; eaedem[*](edem F1. edent a) minimo et paene nullo cibo, cum adservantur inclusae, sicuti aranei quoque, alioqui suctu[*](fuctu F2v. ru- r) viventes . ideo[*](ideoque H) nullum interit fame aut siti venenatum. nam neque calor iis[*](calor his G. -ris ll. -ris uim z (add. habent v)) nec sanguis[*](sanguis G.-inis ll.zv) nec sudor[*](sudoris zva.G) , quae aviditatem naturali [*](naturalē F2va.G) sale augent. in quo genere[*](genera F1a) omnia magis exitialia[*](exiit alia F1a), si suum genus edere ante quam noceant.[*]((10) cfr. Ar. VIII 28, 606b 1.— (10. 11) Ar. VIII 6, 595a 13–18.— (12) ib. 5 init.—) condit[*](condit — 9 horas om.a) in thesauros maxillarum cibum sphingiorum[*](sphingiorum B. spi- DR.-onum FE. spong- v) et satyrorum genus, mox inde sensim[*](scensim F1R) ad mandendum manibus expromit[*](ex- promit C.-primit ll.v) , et quod formicis in annum, sollemne est his in[*](his in F2R2d2v.om. r) dies vel horas.

unum animal digitos habentium herba alitur, lepus; ea[*](ea ego. sed ll.v) et fruge[*](fuge F1a) solidipedes, et e bisulcis sues[*](sues R2v. suis r D) omni cibatu et radicibus. solidipedum volutatio propria. serratorum dentium carnivora [*](carniuiora F2) sunt omnia; ursi et fruge, fronde, vindemia, pomis vivunt et apibus, cancris etiam ac formicis; lupi, ut diximus,[*](8,83) et terra in fame.[*](Ar. ib. 10, 569a 16. 17. ib. 8 init.— (17) Ar. IX 50, 632b. 3–6. 9.—) pecus potu pinguescit, ideo sal illis aptissimus ; item veterina, quamquam et fruge et herba, scilicet[*](scilicet ego. sed ll.v. (Ar.ὡς γὰρ ἄν πίνῃ)) ut bibere[*](ut bibere F2E2v. uiuere r. (alac.)) , sic edunt. ruminant praeter[*](et praeter R) iam dicta silvestrium cervi, cum a nobis aluntur, omnia autem iacentia potius quam stantia, et hieme magis quam aestate, septenis fere mensibus. Pontici quoque mures simili modo remandunt.

[*](Ar. VIII 6 init.)[*]((1) ib. 28, 606b 25–28.—) In potu[*](potu Tv.-tum F1E2. pontu a.-tum r) autem, quibus serrati dentes, lambunt et mures hi vulgares, quamvis ex alio genere sint. quibus continui dentes, sorbent, ut equi, boves. neutrum ursi, sed

aquam quoque morsu vorant. in Africa maior pars ferarum aestate non bibunt inopia imbrium, quam ob causam capti mures Libyci[*](libici Fa) , si bibere, moriuntur. orygem[*](origem FRa) perpetuo[*](perpetuos F1Ra) sitientia [*](sitientem szva.G) Africae[*](Africae G. -ca ll.szv) generant[*](generat szva.G) ex natura loci[*](naturali (-ri E1) loco Eaz) potu carentem[*](carentē F1Rv.-te r) et[*](et G)[*](et ll.G. cum v) mirabili modo ad remedia sitientium: namque Gaetuli latrones eo durant auxilio, repertis aperto[*](apto ego. pro (pro in F2E2) ll.in v) corpore eorum saluberrimi liquoris vesicis.

[*]((12) Ael. VI 27.)Insidunt in eadem Africa pardi condensam arborem[*](condensā arborē ego (cfr. IX 10). -sa arbore ll.v(H). -sa arborū G) occultatique ex ramis[*](ex ramis ego. earum ramis ll.G. eius ra- zv) in praetereuntia desiliunt atque e volucrum sede grassantur[*](crassantur F1Rava.C). feles quidem quo[*](quodā F2) silentio, quam levibus[*](leuis F1R1) vestigiis obrepunt avibus! quam occulte speculatae in musculos exiliunt! excrementa sua effossa obruunt terra, intellegentes odorem ilium indicem sui esse.[*]((18) Ar. IX 1,610a. 1. 609a 7.20. (Cic. ND II 125. Ael. V 48).— (20) Ar. ib. 609a 8. 609b 12. 11, 615a 19. — (21. 22) ib. 609a 14.— (22. 23) ib. 17. 18. 5. (cfr. Pl. XI 72).)