Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
honos picturae (l)
honos imaginum
quando[*](quando—instituti om.F1) primum clupei[*](clupei BJ. clipei rS(D). clupei v)vice[*](uice ego. om.ll.v) imaginum[*](ima- gines BS) instituti[*](institutum F2E2)
quando primum in publico positi
quando in domibus
de picturae initiis
de mono Chromatis picturis
de primis pictoribus
antiquitas picturarum in Italia
de pictoribus Romanis
quando primum dignitas picturae et quibus ex causis[*](ex causis BV2S. excusis V1FaRa. exclu- r. publice H) Romae
qui victorias suas pictas[*](pictas VFaRadTH. pict. B. -turae FE) proposuerint[*](proposuerint S. -er???B. -erunt rH)
quando primum externis[*](internis B) picturis dignitas Romae[*](quando—Romae om.d(?), post 25 Romanis pos. H) (8-10)
ratio pingendi
de pigmentis praeter metallica (12-32)
de coloribus facticiis[*](de coloribus facticiis (fict- BS) BFES. (cfr. § 40). de coloribus natiuis et (om.FaRa) de col- fact- FaRadTH. om.V)
de Sinopide[*](senopi E. sepi F). med. ex ea XI[*](I FE)
de rubrica[*](de rubrica—p. 116,9 ex ea YI om.E). de terra Lemnia. med. ex ea VIIII[*](VIIII FaRadTH(D). IIII BS. XI VJ1)
de Aegyptia[*](egyptia T(H). -pcia d2. cia VFaRaFd1. chia B) terra
de ochra. med. ex rubrica[*](ex rubricis III FaRadT.om.V) III[*](med.—III om.H)
leucopborum
Paraetonium
Melinum. med. ex eo VI[*](VI om.B. VII Fa 1. (rectius VIII))
cerussa[*](cerussa—) usta
Eretria terra, med. ex ea VI[*](VI om.F)
sandaraca
sandyx
Syricum[*](siricum Fa. Ser-B)
atramentum
purpurrissum
Indicum. med. ex eo III[*](III VFaRaS. IV dTH(J). I FE.om.B)
Armenium. med. ex eo I
viride Appianum[*](apianum VFaFE. apla- B)
anulare
qui colores udo non inducantur
quibus coloribus antiqui pinxerint[*](pinxerint FRadH. -runt rv)
quando primum gladiatorum pugnae pictae[*](pictae et BS. -turae et VFaRa. et picturae rH. om. v) et propositae sint
de aetate picturae
operum et artificum in pictura nobilitates CCCCV[*](CCCCV BS. CCCV FEdv. CCCVII Fa 1. CCCV & CCVII r) (34-41)
picturae primum certamen
qui penicillo pinxerint[*](pinxerint pon.dTH) (36. 37)
de avium cantu compescendo[*](cantu compescendo FEv. om.B.add. inhibendo r)
qui encausta[*](Qui encausta Ra. Quem cau- FE2. Qui cau- VE1. quen chau- Fa. Qui encausto (-auto B) BdTv) cauterio[*](cauterio (-ri B) ll. del.v. aut ceris S) velcestro[*](uel cestro uel BS. uel r. et v) vel penicillo pinxerint[*](pinxerunt B. scripserint E) (39-41)
quae quis[*](quae quis—) primus invenerit in pictura
quid difficillimum in pictura.de generibus picturae[*](picturae supra post)
quis primus lacunaria pinxerit. quando primum camarae[*](camarae S. -ra Ra. camerae rv) pictae[*](pictae BFEdTv. -turae r)
pretia mirabilia picturarum[*](picturae BdT).de talento[*](encausto (pro talento) Ra(?)H. om.v.cfr. § 136)
plastices primi inventores
quis primus[*](primus BS. -um rH) ex facie[*](ex facie ll. D. add. et de signis H) imaginem expresserit[*](expresserit. de signis dT)
nobilitates artificum in[*](in BH. em FE. et r) plastice XIIII[*](XIIII BVFaS. XIII T.om.rH)
de figlinis operibus. de Signinis[*](de signinis FED. cfr. § 165. de signis BFaRad1. om.rH)
terrae varietates (47-58)
de pulvere Puteolano et aliis terrae generibus quae in lapidem vertuntur
de parietibus formaceis[*](formaceis ETH. -ma B. -naceis (-cibus Ra) r)
de latericiis[*](latericiis BS. -itiis dTH. -iceis r) et[*](et ll.v(S). et de H(D)) laterum ratione
de sulpure et generibus eius.med. XIIII[*](XIIII—)
de bitumine et generibus eius. med[*](med. om.Ra). XXVII[*](XVII FE)
de alumiue et generibus eius.med. ex eo[*](ex eo BFS. ex his V.om.rH) XXXXIIII[*](XXXXIIII ego. XXXVIII BS -VIIII rH)
de terra Samia. med. ex ea III[*](III om.FE)
Eretriae terrae genera
de terra ad medicnam[*](medicinam BES. -nas RadTH. -na r) lavanda[*](lauandam E)
de Chia[*](De cia VFaRa. Mechia B) terra, med. ex ea III
de Selinusia. med. ex ea III
de pnigitide[*](pnigi- tide (B)H e § 194. pinit- B. pnit- d. pnet- T. nit- Fa. init-r). med. ex ea VIIII
de ampelitide[*](de ampelitide—)[*](VIIII om.B). med. ex ea IIII
cretae ad vestium usus
Cimolia. med. ex ea VIIII[*](VIIII EH. VIII r)
Sarda. Vmbrica. saxum
argentaria. qui et quorum[*](qui et quorum ll.v(S). qua H) liberti praepotentes[*](praep. BFE. prae- positi va.H. -otentes notati H Brot.)
terra ex Galata[*](Galata dH. -tha TV. gelata B. cal- r). terra Clupea. terra Baliarica[*](Baliarica FTS. -ria Rad. balnearica B. bala- Fa. Balea- r(?)v). terra Ebusitana. med. ex iis[*](eis BS. his rH) IIII
Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCLVI[*](DCCC B)
EX AVCTORIBVS
Messala oratore. Messala sene. Fenestella. Attico. M.Varrone. Verrio[*](Verno (-rrio S) Nepote Cornelio BS. Corn- Nep- Verno (Verio FE. -rrio H) rH. (post Attico pos.Verrio v)). Nepote Cornelio.
Deculone[*](Decio Eculeone va.S). Muciano. Melisso. Vitruvio. Cassio Severe. Longulano [*](Seuero. Langulano-B.comma pos.v(D), del.H. cfr. Brunn p. 43). Fabio Vestale.EXTERNIS
[*](EXTERNIS BFE.om.rv)Qui de pictura scripserunt[*](scripserunt ego. om.B. scripsit FaFE. scripsit. EXTERNIS r(?)v. cfr. Münzer QK p. 353 sq.): Pasitele[*](praxitele B2in marg.). Apelle. Melanthio. Asclepiodoro. Euphranore[*](Eufra- nore B.add. Parrhasio rva.S(D). cfr. §129). Heliodoro qui anathemata[*](anathemata (-ma B) ll.v. de anathematis D. cfr. p. 115,1) Atheniensium[*](Atheniensium J. om.B. athenis rv) scripsit[*](scripsit FaRaFdS. item ante Athenis TV. om.r). Metrodoro qui de[*](de om.FaFE) architectonice[*](architectonio B. -icae Fa) scripsit. Democrito. Theophrasto . Apione grammatico. Qui de metallica medicina scripserunt[*](scripse- runt ego coll.p. 115,5. s??? B. scripsit rv): Nymphodoro. Iolla[*](Iolia B. Colla FE). Apollodoro. Andrea[*](Andria B). Heraclide. Diagora. Botrye[*](Botryae B. -yse (-thrise Ra) r). Archedemo[*](Archidemo RadTva.J). Dionysio. Aristogene . Democle[*](Demode FaE). Mneside. Xenocrate Zenonis. Theomnesto.
naturae[*](natura Ra(?)H) lapidum.
luxuria[*](luxu- ria BVH. -iae rv) in marmoribus[*](marmoribus FEdTH. -rae B. -ri r) (1-3)
quis primus peregrine marmore columnas habuerit Romae
quis[*](Qui FaF) primus[*](primus Bv(S). -um rH. (quis—ostenderit ante 24 quis primus pos. v a. S et J)) in publicisoperibus ostenderit (2. 3)
qui primi[*](primum Rava.S) laudati in marmore scalpendo et quibus temporibus
de Mausoleo[*](mau- soleo d1S. mus- B. mousul- E. mousal- F. masoleu r) Cariae[*](tariae Fa. pariae Fd1. -io E.lemma del.d2om.TH. De marmore Pario et Mausoleo (post 34 CCXXV) va.H)
nobilitates operum et artificum in marmore[*](marmore BFEv(S). -ribus rH) CCXXV[*](CXXVI va.H)
quando primum marmorum in aedificiis usus
quis[*](Qui BRaH (i.e. qualis?)) primi marmora secuerint et quando
quis primus Romae crustaverit parietes
quibus aetatibus quaeque marmora in usum[*](usum BE3v(S). usu rH) venerint Romae
ratio secandi marmora. de harenis quibus secantur
de Naxio[*](naxio d(?)v. om.V. nacxo E. naxo r). de Armenio
de Alexandrinis marmoribus
de onyche[*](de onyche om.BVva.H)sive[*](siue ego. de ll.v. cfr. §60) alabastrite.
med. ex eo[*](eo ego. eis BS. om.V. his rH)III[*](III ego. VI (sex B) ll. H.cfr. §60.158)
de lygdino[*](lygdino VdTH. -deno B. lyocinio Fa. liocyno Ra. tydino FE. lyd- v), corallitico[*](corallitico BS. -llectico FE. -llico rH.om.v), Alabandico, Thebaico, Syenite[*](Suenite B. Sicn- FE. Symen- Ra)
de obeliscis (14. 15)
de eo qui pro gnomone in campo Martio est[*](est om.VTva.S)
opera mirabilia in terris (16-23)
Sphinx[*](Sphinx H. Spynx B. Sphinge Tv. spince d2. -nx VRa. -nxa Fa. -na r) Aegyptia. pyramides[*](pyramides ante Sphinx pos. va.D)
Pharos
labyrinthi
pensiles horti. pensile oppidum
de templo Ephesiae Dianae
aliorum templorum admirabilia
de lapide fugitivo. echo septiens[*](septiens VFS. -ies rv) resonans. sine clavo aedificia
Romae miracula operum XVIII
de magnete lapide. med. ex eo III[*](III—38 ex eo om.FE)[*](III BS. VI r. X H)
Syrius[*](sirius Ra. Scyrius H) lapis
de sarcophago sive Assio[*](siue assio BS. assio VFa. assia Ra. om.dTH). med. ex eo[*](ex eo om.VdTH) X
de chernite[*](chernite H. chemite BdT. celiam- VFa. eleam- Ra. chaeamaetae F. thea- mede E). de poro
de lapidibus osseis[*](osseis om.B). de palmatis. de Taenariis. de Coranis[*](coranis BS. -ntis Ra. -this VFa. conariis r. om.v), de nigris marmoribus
de molaribus[*](molaribus VTH. -riis B. -ris (moralis E) r.cfr. §137.174) lapidibus. pyrites, med. ex eo VII
ostracites. med. ex eo IIII
amiantus. med. ex eo II
geodes[*](goedes B. gaeodes H). med. ex eo III[*](VI E)
melitinus[*](melitites H. om.E). med. ex eo VI
gagates. med. ex eo VI
spongites. med. ex eo II[*](II BFaS. V VRa. VI dTH. om.r)
Phrygius
haematites, med. ex eo V
schistos. med. ex eo VII
androdamas[*](Andro ydamas B.om.FE), med. ex eo II.
Arabicus. miltites[*](Milites B. mylti- FaFE. multi- Ra) sive hepatites[*](hepatites BS. hela- T. ela- H. era- VFaRa. ara- d. aratidea r), anthracites[*](anthracites TH. Andraci- VFad. -chites r)
Aētites[*](Aetites BH. eti- T. etice r). Taphiusius[*](Taphiusius H. thaphi-T. -phlu-stus B. -piusius (-ssius FaRa) r). callimus
Samius. med. ex eo VIII
Arabus[*](Arabicus B). med. ex eo II[*](II om.FE. VI BS)
de pumice, med. ex eo VIIII
de mortariis[*](mortaris B. -ribus VRa. mayturb; Fa) medicinalibus et aliis. Etesius lapis, chalazius[*](chala zius dTH. -axus B. calazius Fa. -atius Ra. -arius V. chalodius r)
Siphnius[*](siphanius Ed. syph- F.om.FaRa). lapides molles
lapides[*](Lapides specu lares BS. -pis -aris rva.S(D). cfr. §160.161) speculares
phengites
de cotibus
de tophis[*](tophis BH. tro- FEdT. trofis r)
de silicum natura[*](natura BdTS. -ria Fa. -ris rH. om.v). de reliquis ad structuram[*](structuram Bv(S). -ras rH) lapidibus (49. 50)
genera structurae
de cisternis
de calce
harenae genera, mixtura harenae et[*](Mixtura harenae et calcis (cal- et har- v) Bv. harenae (om.dT) et calcis (gales Fa -lor Ra) mixturae (-ratae F. -ra dT) rH) calcis
vitia structurae[*](uitia structura om.VFaRa). de tectoriis[*](tectoris B. -res FE2. -re E1)
de columnis. genera columnarum
med. ex calce[*](calcen (om.V) B) V
de maltha
de gypso
de pavimentis (60-64)
asarotos[*](asorotos VFaRa. -thos F) oecos[*](oecos (H)S. peocos B. oethos Ra. oedios VFa. oeches r)
quod primum pavimentum Romae
de subdialibus pavimentis
Graecanica pavimenta
quando primum lithostrota[*](lithostrota (lyto- FE) BFEH. -otum JD. -stratum dT.lemma om.r)
quando primum camarae[*](camarae BRaS. -reae FE. -maerae rH) vitreae[*](uitriae B.om.FE)
origo vitri
genera eius et ratio faciendi
de Obsianis[*](obsianis (&si- B) VFaRaBS. -idianis rH)
miracula ignium
medicinae ex igni et cinere III
prodigia foci
Summa: medicinae ex iis[*](ex iis—31 omnis: res BS. om.rv. del. vult DUZp. 77 n.l. cfr. p. 114,8) LXXXVIIII:
ad serpentes III, bestiarum morsus, ad venena, caput, oculos, epinyctidas[*](epinyctedas B), dentes, dentifricia, fauces, strumas, stomachum; iocinera, pituitam , testes, vesicam, calculos, panos, haemorroidas, podagras , sanguini sistendo, sanguinem reicientibus, luxata, phreneticos, lethargicos, comitiales , melancholicos, vertigines , ulcera, volnera urenda , secanda, convolsa, contusa , maculas, usta, phthisin[*](pthisin B), mammas, muliebria vitia, carbunculos , pestilentia[*](pestilentiam coni. J coll.§202. (pestilentia sc. loca XVIII 27)).
Summa omnis: res et historiae et observationes CCCCXXXIIII[*](CCCCXXXIIII BS DXXIII rv)
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. C.[*](C. BD cum Brunniop. 44. Caelio Tv. Caecilio r) Galba[*](Calba B). Cincio[*](Ciccio FE. C. Ictio T(?)va.S). Muciano. Nepote Cornelio. L. Pisone. Q[*](Q. (J)S. Que B.om.rv). Tuberone. Fabio Vestale. Annio Fetiale. Fabiano[*](Fabio B). Seneca. Catone censorio. Vitruvio.
EXTERNIS
Theophrasto. Pasitele. Iuba rege. Nicandro. Sotaco. Sudine . Alexandro polyhistore. Apione Plistonice[*](plistonice B.cfr. XXXVII 75. -ico rv. dist.S). Duride. Herodoto. Euhemero. Aristagora . Dionysio. Artemidoro. Butorida[*](Bytorida B.sed cfr. §79). Antisthene. Demetrio. Demotele. Lycea.