De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. infestam miseris faciebant saepe quietem.
  2. eiectique domo fugiebant saxea tecta
  3. spumigeri suis adventu validique leonis
  4. atque intempesta cedebant nocte paventes
  5. hospitibus saevis instrata cubilia fronde.
  6. Nec nimio tum plus quam nunc mortalia saecla
  7. dulcia linquebant lamentis lumina vitae.
  8. unus enim tum quisque magis deprensus eorum
  9. pabula viva feris praebebat, dentibus haustus,
  10. et nemora ac montis gemitu silvasque replebat
  11. viva videns vivo sepeliri viscera busto.
  12. at quos effugium servarat corpore adeso,
  13. posterius tremulas super ulcera tetra tenentes
  14. palmas horriferis accibant vocibus Orcum,
  15. donique eos vita privarant vermina saeva
  16. expertis opis, ignaros quid volnera vellent.
  17. at non multa virum sub signis milia ducta
  18. una dies dabat exitio nec turbida ponti
  19. aequora lidebant navis ad saxa virosque.
  20. nam temere in cassum frustra mare saepe coortum
  21. saevibat leviterque minas ponebat inanis,
  22. nec poterat quemquam placidi pellacia ponti
  23. subdola pellicere in fraudem ridentibus undis.
  24. improba navigii ratio tum caeca iacebat.
  25. tum penuria deinde cibi languentia leto
  26. membra dabat, contra nunc rerum copia mersat.
  27. illi inprudentes ipsi sibi saepe venenum
  28. vergebant, nunc dant aliis sollertius ipsi.
  29. Inde casas postquam ac pellis ignemque pararunt
  30. et mulier coniuncta viro concessit in unum
  31. ---
  32. cognita sunt, prolemque ex se videre creatam,
  33. tum genus humanum primum mollescere coepit.
  34. ignis enim curavit, ut alsia corpora frigus
  35. non ita iam possent caeli sub tegmine ferre,
  36. et Venus inminuit viris puerique parentum
  37. blanditiis facile ingenium fregere superbum.
  38. tunc et amicitiem coeperunt iungere aventes
  39. finitimi inter se nec laedere nec violari,
  40. et pueros commendarunt muliebreque saeclum,
  41. vocibus et gestu cum balbe significarent
  42. imbecillorum esse aequum misererier omnis.
  43. nec tamen omnimodis poterat concordia gigni,
  44. sed bona magnaque pars servabat foedera caste;
  45. aut genus humanum iam tum foret omne peremptum
  46. nec potuisset adhuc perducere saecla propago.
  47. At varios linguae sonitus natura subegit
  48. mittere et utilitas expressit nomina rerum,
  49. non alia longe ratione atque ipsa videtur
  50. protrahere ad gestum pueros infantia linguae,
  51. cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent.
  52. sentit enim vim quisque suam quod possit abuti.
  53. cornua nata prius vitulo quam frontibus extent,
  54. illis iratus petit atque infestus inurget.
  55. at catuli pantherarum scymnique leonum
  56. unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant,
  57. vix etiam cum sunt dentes unguesque creati.
  58. alituum porro genus alis omne videmus
  59. fidere et a pennis tremulum petere auxiliatum.
  60. proinde putare aliquem tum nomina distribuisse
  61. rebus et inde homines didicisse vocabula prima,
  62. desiperest. nam cur hic posset cuncta notare
  63. vocibus et varios sonitus emittere linguae,
  64. tempore eodem alii facere id non quisse putentur?
  65. praeterea si non alii quoque vocibus usi
  66. inter se fuerant, unde insita notities est
  67. utilitatis et unde data est huic prima potestas,
  68. quid vellet facere ut sciret animoque videret?
  69. cogere item pluris unus victosque domare
  70. non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent.
  71. nec ratione docere ulla suadereque surdis,
  72. quid sit opus facto, facilest; neque enim paterentur
  73. nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris
  74. vocis inauditos sonitus obtundere frustra.
  75. postremo quid in hac mirabile tantoperest re,
  76. si genus humanum, cui vox et lingua vigeret,
  77. pro vario sensu varia res voce notaret?
  78. cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum
  79. dissimilis soleant voces variasque ciere,
  80. cum metus aut dolor est et cum iam gaudia gliscunt.
  81. quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.
  82. inritata canum cum primum magna Molossum
  83. mollia ricta fremunt duros nudantia dentes,
  84. longe alio sonitu rabies restricta minatur,
  85. et cum iam latrant et vocibus omnia complent;
  86. at catulos blande cum lingua lambere temptant
  87. aut ubi eos lactant, pedibus morsuque potentes
  88. suspensis teneros imitantur dentibus haustus,
  89. longe alio pacto gannitu vocis adulant,
  90. et cum deserti baubantur in aedibus, aut cum
  91. plorantis fugiunt summisso corpore plagas.
  92. denique non hinnitus item differre videtur,
  93. inter equas ubi equus florenti aetate iuvencus
  94. pinnigeri saevit calcaribus ictus Amoris
  95. et fremitum patulis sub naribus edit ad arma,
  96. et cum sic alias concussis artibus hinnit?
  97. postremo genus alituum variaeque volucres,
  98. accipitres atque ossifragae mergique marinis
  99. fluctibus in salso victum vitamque petentes,
  100. longe alias alio iaciunt in tempore voces,
  101. et quom de victu certant praedaque repugnant.
  102. et partim mutant cum tempestatibus una
  103. raucisonos cantus, cornicum ut saecla vetusta
  104. corvorumque gregis ubi aquam dicuntur et imbris
  105. poscere et inter dum ventos aurasque vocare.
  106. ergo si varii sensus animalia cogunt,
  107. muta tamen cum sint, varias emittere voces,
  108. quanto mortalis magis aequumst tum potuisse