De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. et taciti motus hunc possint ferre laborem,
  2. an divinitus aeterna donata salute
  3. perpetuo possint aevi labentia tractu
  4. inmensi validas aevi contemnere viris.
  5. praeterea cui non animus formidine divum
  6. contrahitur, cui non correpunt membra pavore,
  7. fulminis horribili cum plaga torrida tellus
  8. contremit et magnum percurrunt murmura caelum?
  9. non populi gentesque tremunt, regesque superbi
  10. corripiunt divum percussi membra timore,
  11. ne quod ob admissum foede dictumve superbe
  12. poenarum grave sit solvendi tempus adauctum?
  13. summa etiam cum vis violenti per mare venti
  14. induperatorem classis super aequora verrit
  15. cum validis pariter legionibus atque elephantis,
  16. non divom pacem votis adit ac prece quaesit
  17. ventorum pavidus paces animasque secundas?
  18. ne quiquam, quoniam violento turbine saepe
  19. correptus nihilo fertur minus ad vada leti.
  20. usque adeo res humanas vis abdita quaedam
  21. opterit et pulchros fascis saevasque secures
  22. proculcare ac ludibrio sibi habere videtur.
  23. denique sub pedibus tellus cum tota vacillat
  24. concussaeque cadunt urbes dubiaeque minantur,
  25. quid mirum si se temnunt mortalia saecla
  26. atque potestatis magnas mirasque relinquunt
  27. in rebus viris divum, quae cuncta gubernent?
  28. Quod super est, aes atque aurum ferrumque repertumst
  29. et simul argenti pondus plumbique potestas,
  30. ignis ubi ingentis silvas ardore cremarat
  31. montibus in magnis, seu caelo fulmine misso,
  32. sive quod inter se bellum silvestre gerentes
  33. hostibus intulerant ignem formidinis ergo,
  34. sive quod inducti terrae bonitate volebant
  35. pandere agros pinguis et pascua reddere rura,
  36. sive feras interficere et ditescere praeda;
  37. nam fovea atque igni prius est venarier ortum
  38. quam saepire plagis saltum canibusque ciere.
  39. quicquid id est, qua cumque e causa flammeus ardor
  40. horribili sonitu silvas exederat altis
  41. a radicibus et terram percoxerat igni,
  42. manabat venis ferventibus in loca terrae
  43. concava conveniens argenti rivus et auri,
  44. aeris item et plumbi. quae cum concreta videbant
  45. posterius claro in terra splendere colore,
  46. tollebant nitido capti levique lepore,
  47. et simili formata videbant esse figura
  48. atque lacunarum fuerant vestigia cuique.
  49. tum penetrabat eos posse haec liquefacta calore
  50. quamlibet in formam et faciem decurrere rerum,
  51. et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse
  52. mucronum duci fastigia procudendo,
  53. ut sibi tela parent silvasque ut caedere possint
  54. materiemque dolare et levia radere tigna
  55. et terebrare etiam ac pertundere perque forare.
  56. nec minus argento facere haec auroque parabant
  57. quam validi primum violentis viribus aeris,
  58. ne quiquam, quoniam cedebat victa potestas
  59. nec poterant pariter durum sufferre laborem.
  60. nam fuit in pretio magis aes aurumque iacebat
  61. propter inutilitatem hebeti mucrone retusum;
  62. nunc iacet aes, aurum in summum successit honorem.
  63. sic volvenda aetas commutat tempora rerum.
  64. quod fuit in pretio, fit nullo denique honore;
  65. porro aliud succedit et e contemptibus exit
  66. inque dies magis adpetitur floretque repertum
  67. laudibus et miro est mortalis inter honore.
  68. Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta
  69. sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi.
  70. arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt
  71. et lapides et item silvarum fragmina rami
  72. et flamma atque ignes, post quam sunt cognita primum.
  73. posterius ferri vis est aerisque reperta.
  74. et prior aeris erat quam ferri cognitus usus,
  75. quo facilis magis est natura et copia maior.
  76. aere solum terrae tractabant, aereque belli
  77. miscebant fluctus et vulnera vasta serebant
  78. et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis
  79. omnia cedebant armatis nuda et inerma.
  80. inde minutatim processit ferreus ensis
  81. versaque in obprobrium species est falcis ahenae,
  82. et ferro coepere solum proscindere terrae
  83. exaequataque sunt creperi certamina belli.
  84. et prius est armatum in equi conscendere costas
  85. et moderarier hunc frenis dextraque vigere
  86. quam biiugo curru belli temptare pericla.
  87. et biiugo prius est quam bis coniungere binos
  88. et quam falciferos armatum escendere currus.
  89. inde boves Lucas turrito corpore, tetras,
  90. anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni
  91. sufferre et magnas Martis turbare catervas.
  92. sic alid ex alio peperit discordia tristis,
  93. horribile humanis quod gentibus esset in armis,
  94. inque dies belli terroribus addidit augmen.
  95. Temptarunt etiam tauros in moenere belli