De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. res ex auditis potius quam sensibus ipsis,
  2. nec magis id nunc est neque erit mox quam fuit ante.
  3. Ergo regibus occisis subversa iacebat
  4. pristina maiestas soliorum et sceptra superba,
  5. et capitis summi praeclarum insigne cruentum
  6. sub pedibus vulgi magnum lugebat honorem;
  7. nam cupide conculcatur nimis ante metutum.
  8. res itaque ad summam faecem turbasque redibat,
  9. imperium sibi cum ac summatum quisque petebat.
  10. inde magistratum partim docuere creare
  11. iuraque constituere, ut vellent legibus uti.
  12. nam genus humanum, defessum vi colere aevom,
  13. ex inimicitiis languebat; quo magis ipsum
  14. sponte sua cecidit sub leges artaque iura.
  15. acrius ex ira quod enim se quisque parabat
  16. ulcisci quam nunc concessumst legibus aequis,
  17. hanc ob rem est homines pertaesum vi colere aevom.
  18. inde metus maculat poenarum praemia vitae.
  19. circumretit enim vis atque iniuria quemque
  20. atque unde exortast, ad eum plerumque revertit,
  21. nec facilest placidam ac pacatam degere vitam
  22. qui violat factis communia foedera pacis.
  23. etsi fallit enim divom genus humanumque,
  24. perpetuo tamen id fore clam diffidere debet;
  25. quippe ubi se multi per somnia saepe loquentes
  26. aut morbo delirantes protraxe ferantur
  27. et celata mala in medium et peccata dedisse.
  28. Nunc quae causa deum per magnas numina gentis
  29. pervulgarit et ararum compleverit urbis
  30. suscipiendaque curarit sollemnia sacra,
  31. quae nunc in magnis florent sacra rebus locisque,
  32. unde etiam nunc est mortalibus insitus horror,
  33. qui delubra deum nova toto suscitat orbi
  34. terrarum et festis cogit celebrare diebus,
  35. non ita difficilest rationem reddere verbis.
  36. quippe etenim iam tum divom mortalia saecla
  37. egregias animo facies vigilante videbant
  38. et magis in somnis mirando corporis auctu.
  39. his igitur sensum tribuebant propterea quod
  40. membra movere videbantur vocesque superbas
  41. mittere pro facie praeclara et viribus amplis.
  42. aeternamque dabant vitam, quia semper eorum
  43. subpeditabatur facies et forma manebat,
  44. et tamen omnino quod tantis viribus auctos
  45. non temere ulla vi convinci posse putabant.
  46. fortunisque ideo longe praestare putabant,
  47. quod mortis timor haut quemquam vexaret eorum,
  48. et simul in somnis quia multa et mira videbant
  49. efficere et nullum capere ipsos inde laborem.
  50. praeterea caeli rationes ordine certo
  51. et varia annorum cernebant tempora verti
  52. nec poterant quibus id fieret cognoscere causis.
  53. ergo perfugium sibi habebant omnia divis
  54. tradere et illorum nutu facere omnia flecti.
  55. in caeloque deum sedes et templa locarunt,
  56. per caelum volvi quia nox et luna videtur,
  57. luna dies et nox et noctis signa severa
  58. noctivagaeque faces caeli flammaeque volantes,
  59. nubila sol imbres nix venti fulmina grando
  60. et rapidi fremitus et murmura magna minarum.
  61. O genus infelix humanum, talia divis
  62. cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas!
  63. quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis
  64. volnera, quas lacrimas peperere minoribus nostris!
  65. nec pietas ullast velatum saepe videri
  66. vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras
  67. nec procumbere humi prostratum et pandere palmas
  68. ante deum delubra nec aras sanguine multo
  69. spargere quadrupedum nec votis nectere vota,
  70. sed mage pacata posse omnia mente tueri.