De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. nam facies multum valuit viresque vigebant.
  2. posterius res inventast aurumque repertum,
  3. quod facile et validis et pulchris dempsit honorem;
  4. divitioris enim sectam plerumque secuntur
  5. quam lubet et fortes et pulchro corpore creti.
  6. quod siquis vera vitam ratione gubernet,
  7. divitiae grandes homini sunt vivere parce
  8. aequo animo; neque enim est umquam penuria parvi.
  9. at claros homines voluerunt se atque potentes,
  10. ut fundamento stabili fortuna maneret
  11. et placidam possent opulenti degere vitam,
  12. ne quiquam, quoniam ad summum succedere honorem
  13. certantes iter infestum fecere viai,
  14. et tamen e summo, quasi fulmen, deicit ictos
  15. invidia inter dum contemptim in Tartara taetra;
  16. invidia quoniam ceu fulmine summa vaporant
  17. plerumque et quae sunt aliis magis edita cumque;
  18. ut satius multo iam sit parere quietum
  19. quam regere imperio res velle et regna tenere.
  20. proinde sine in cassum defessi sanguine sudent,
  21. angustum per iter luctantes ambitionis;
  22. quandoquidem sapiunt alieno ex ore petuntque
  23. res ex auditis potius quam sensibus ipsis,
  24. nec magis id nunc est neque erit mox quam fuit ante.
  25. Ergo regibus occisis subversa iacebat
  26. pristina maiestas soliorum et sceptra superba,
  27. et capitis summi praeclarum insigne cruentum
  28. sub pedibus vulgi magnum lugebat honorem;
  29. nam cupide conculcatur nimis ante metutum.
  30. res itaque ad summam faecem turbasque redibat,
  31. imperium sibi cum ac summatum quisque petebat.
  32. inde magistratum partim docuere creare
  33. iuraque constituere, ut vellent legibus uti.
  34. nam genus humanum, defessum vi colere aevom,
  35. ex inimicitiis languebat; quo magis ipsum
  36. sponte sua cecidit sub leges artaque iura.
  37. acrius ex ira quod enim se quisque parabat
  38. ulcisci quam nunc concessumst legibus aequis,
  39. hanc ob rem est homines pertaesum vi colere aevom.
  40. inde metus maculat poenarum praemia vitae.
  41. circumretit enim vis atque iniuria quemque
  42. atque unde exortast, ad eum plerumque revertit,
  43. nec facilest placidam ac pacatam degere vitam
  44. qui violat factis communia foedera pacis.
  45. etsi fallit enim divom genus humanumque,
  46. perpetuo tamen id fore clam diffidere debet;
  47. quippe ubi se multi per somnia saepe loquentes
  48. aut morbo delirantes protraxe ferantur
  49. et celata mala in medium et peccata dedisse.
  50. Nunc quae causa deum per magnas numina gentis
  51. pervulgarit et ararum compleverit urbis
  52. suscipiendaque curarit sollemnia sacra,
  53. quae nunc in magnis florent sacra rebus locisque,
  54. unde etiam nunc est mortalibus insitus horror,
  55. qui delubra deum nova toto suscitat orbi
  56. terrarum et festis cogit celebrare diebus,
  57. non ita difficilest rationem reddere verbis.
  58. quippe etenim iam tum divom mortalia saecla
  59. egregias animo facies vigilante videbant
  60. et magis in somnis mirando corporis auctu.
  61. his igitur sensum tribuebant propterea quod
  62. membra movere videbantur vocesque superbas
  63. mittere pro facie praeclara et viribus amplis.
  64. aeternamque dabant vitam, quia semper eorum
  65. subpeditabatur facies et forma manebat,
  66. et tamen omnino quod tantis viribus auctos
  67. non temere ulla vi convinci posse putabant.
  68. fortunisque ideo longe praestare putabant,
  69. quod mortis timor haut quemquam vexaret eorum,
  70. et simul in somnis quia multa et mira videbant
  71. efficere et nullum capere ipsos inde laborem.
  72. praeterea caeli rationes ordine certo
  73. et varia annorum cernebant tempora verti
  74. nec poterant quibus id fieret cognoscere causis.
  75. ergo perfugium sibi habebant omnia divis
  76. tradere et illorum nutu facere omnia flecti.
  77. in caeloque deum sedes et templa locarunt,
  78. per caelum volvi quia nox et luna videtur,
  79. luna dies et nox et noctis signa severa
  80. noctivagaeque faces caeli flammaeque volantes,
  81. nubila sol imbres nix venti fulmina grando
  82. et rapidi fremitus et murmura magna minarum.
  83. O genus infelix humanum, talia divis
  84. cum tribuit facta atque iras adiunxit acerbas!
  85. quantos tum gemitus ipsi sibi, quantaque nobis
  86. volnera, quas lacrimas peperere minoribus nostris!
  87. nec pietas ullast velatum saepe videri
  88. vertier ad lapidem atque omnis accedere ad aras
  89. nec procumbere humi prostratum et pandere palmas
  90. ante deum delubra nec aras sanguine multo
  91. spargere quadrupedum nec votis nectere vota,
  92. sed mage pacata posse omnia mente tueri.
  93. nam cum suspicimus magni caelestia mundi
  94. templa super stellisque micantibus aethera fixum,
  95. et venit in mentem solis lunaeque viarum,
  96. tunc aliis oppressa malis in pectora cura