De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. nonne vides oculos etiam, cum tenvia quae sunt
  2. praeterea pereunt, nisi quae ex se ipse paravit
  3. cernere coeperunt, contendere se atque parare,
  4. nec sine eo fieri posse ut cernamus acute?
  5. et tamen in rebus quoque apertis noscere possis,
  6. si non advertas animum, proinde esse quasi omni
  7. tempore semotum fuerit longeque remotum.
  8. cur igitur mirumst, animus si cetera perdit
  9. praeter quam quibus est in rebus deditus ipse?
  10. deinde adopinamur de signis maxima parvis
  11. ac nos in fraudem induimus frustraminis ipsi.
  12. Fit quoque ut inter dum non suppeditetur imago
  13. eiusdem generis, sed femina quae fuit ante,
  14. in manibus vir uti factus videatur adesse,
  15. aut alia ex alia facies aetasque sequatur.
  16. quod ne miremur sopor atque oblivia curant.
  17. Illud in his rebus vitium vehementer
  18. effugere errorem vitareque praemetuenter,
  19. lumina ne facias oculorum clara creata,
  20. prospicere ut possimus, et ut proferre queamus
  21. proceros passus, ideo fastigia posse
  22. surarum ac feminum pedibus fundata plicari,
  23. bracchia tum porro validis ex apta lacertis
  24. esse manusque datas utraque ex parte ministras,
  25. ut facere ad vitam possemus quae foret usus.
  26. cetera de genere hoc inter quae cumque pretantur,
  27. omnia perversa praepostera sunt ratione,
  28. nil ideo quoniam natumst in corpore ut uti
  29. possemus, sed quod natumst id procreat usum.
  30. nec fuit ante videre oculorum lumina nata,
  31. nec dictis orare prius quam lingua creatast,
  32. sed potius longe linguae praecessit origo
  33. sermonem multoque creatae sunt prius aures
  34. quam sonus est auditus, et omnia denique membra
  35. ante fuere, ut opinor, eorum quam foret usus;
  36. haud igitur potuere utendi crescere causa.
  37. at contra conferre manu certamina pugnae
  38. et lacerare artus foedareque membra cruore
  39. ante fuit multo quam lucida tela volarent,
  40. et volnus vitare prius natura
  41. quam daret obiectum parmai laeva per artem.
  42. scilicet et fessum corpus mandare quieti
  43. multo antiquius est quam lecti mollia strata,
  44. et sedare sitim prius est quam pocula natum.
  45. haec igitur possunt utendi cognita causa
  46. credier, ex usu quae sunt vitaque reperta.
  47. illa quidem seorsum sunt omnia, quae prius ipsa
  48. nata dedere suae post notitiam utilitatis.
  49. quo genere in primis sensus et membra videmus;
  50. quare etiam atque etiam procul est ut credere possis
  51. utilitatis ob officium potuisse creari.
  52. Illud item non est mirandum, corporis ipsa
  53. quod natura cibum quaerit cuiusque animantis.
  54. quippe etenim fluere atque recedere corpora rebus
  55. multa modis multis docui, sed plurima debent
  56. ex animalibus; quae quia sunt exercita motu,
  57. multa per os exhalantur, cum languida anhelant,
  58. multaque per sudorem ex alto pressa feruntur.
  59. his igitur rebus rarescit corpus et omnis
  60. subruitur natura, dolor quam consequitur rem.
  61. propterea capitur cibus, ut suffulciat artus
  62. et recreet vires inter datus, atque patentem
  63. per membra ac venas ut amorem opturet edendi.
  64. umor item discedit in omnia quae loca cumque
  65. poscunt umorem; glomerataque multa vaporis
  66. corpora, quae stomacho praebent incendia nostro,
  67. dissupat adveniens liquor ac restinguit ut ignem,
  68. urere ne possit calor amplius aridus artus.
  69. sic igitur tibi anhela sitis de corpore nostro
  70. abluitur, sic expletur ieiuna cupido.
  71. Nunc qui fiat uti passus proferre queamus,
  72. cum volumus, quareque datum sit membra movere
  73. et quae res tantum hoc oneris protrudere nostri
  74. corporis insuerit, dicam: tu percipe dicta.
  75. dico animo nostro primum simulacra meandi
  76. accidere atque animum pulsare, ut diximus ante.
  77. inde voluntas fit; neque enim facere incipit ullam
  78. rem quisquam, quam mens providit quid velit ante.
  79. id quod providet, illius rei constat imago,
  80. ergo animus cum sese ita commovet ut velit ire
  81. inque gredi, ferit extemplo quae in corpore toto
  82. per membra atque artus animai dissita vis est;
  83. et facilest factu, quoniam coniuncta tenetur.
  84. inde ea proporro corpus ferit, atque ita tota
  85. paulatim moles protruditur atque movetur.
  86. praeterea tum rarescit quoque corpus et ,
  87. scilicet ut debet qui semper mobilis extat,
  88. per patefacta venit penetratque foramina largus,
  89. et dispargitur ad partis ita quasque minutas
  90. corporis. hic igitur rebus fit utrimque duabus,
  91. corpus ut ac navis velis ventoque feratur.
  92. nec tamen illud in his rebus mirabile constat,
  93. tantula quod tantum corpus corpuscula possunt
  94. contorquere et onus totum convertere nostrum;
  95. quippe etenim ventus subtili corpore tenvis
  96. trudit agens magnam magno molimine navem
  97. et manus una regit quanto vis impete euntem
  98. atque gubernaclum contorquet quo libet unum,
  99. multaque per trocleas et tympana pondere magno
  100. commovet atque levi sustollit machina nisu.
  101. Nunc quibus ille modis somnus per membra quietem
  102. inriget atque animi curas e pectore solvat,
  103. suavidicis potius quom multis versibus edam,
  104. parvus ut est cycni melior canor, ille gruum quam
  105. clamor in aetheriis dispersus nubibus austri.
  106. tu mihi da tenuis auris animumque sagacem,
  107. ne fieri negites quae dicam posse retroque
  108. vera repulsanti discedas pectore dicta,
  109. tutemet in culpa cum sis neque cernere possis.
  110. Principio somnus fit ubi est distracta per artus
  111. vis animae partimque foras eiecta recessit
  112. et partim contrusa magis concessit in altum;
  113. dissoluuntur enim tum demum membra fluuntque.
  114. nam dubium non est, animai quin opera sit
  115. sensus hic in nobis, quem cum sopor inpedit esse,
  116. tum nobis animam perturbatam esse putandumst
  117. eiectamque foras, non omnem; namque iaceret
  118. aeterno corpus perfusum frigore leti.
  119. quippe ubi nulla latens animai pars remaneret
  120. in membris, cinere ut multa latet obrutus ignis,
  121. unde reconflari sensus per membra repente
  122. possit, ut ex igni caeco consurgere flamma?
  123. Sed quibus haec rebus novitas confiat et unde
  124. perturbari anima et corpus languescere possit,