De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Romulidarum arcis servator, candidus anser.
  2. sic aliis alius nidor datus ad sua quemque
  3. pabula ducit et a taetro resilire veneno
  4. cogit, eoque modo servantur saecla ferarum.
  5. Hic odor ipse igitur, naris qui cumque lacessit,
  6. est alio ut possit permitti longius alter;
  7. sed tamen haud quisquam tam longe fertur eorum
  8. quam sonitus, quam vox, mitto iam dicere quam res
  9. quae feriunt oculorum acies visumque lacessunt.
  10. errabundus enim tarde venit ac perit ante
  11. paulatim facilis distractus in auras;
  12. ex alto primum quia vix emittitur ex re;
  13. nam penitus fluere atque recedere rebus odores
  14. significat quod fracta magis redolere videntur
  15. omnia, quod contrita, quod igni conlabefacta.
  16. deinde videre licet maioribus esse creatum
  17. principiis quam vox, quoniam per saxea saepta
  18. non penetrat, qua vox volgo sonitusque feruntur.
  19. quare etiam quod olet non tam facile esse videbis
  20. investigare in qua sit regione locatum;
  21. refrigescit enim cunctando plaga per auras
  22. nec calida ad sensum decurrunt nuntia rerum.
  23. errant saepe canes itaque et vestigia quaerunt.
  24. Nec tamen hoc solis in odoribus atque saporum
  25. in generest, sed item species rerum atque colores
  26. non ita conveniunt ad sensus omnibus omnes,
  27. ut non sint aliis quaedam magis acria visu.
  28. quin etiam gallum noctem explaudentibus alis
  29. auroram clara consuetum voce vocare,
  30. noenu queunt rapidi contra constare leones
  31. inque tueri: ita continuo meminere fugai.
  32. ni mirum quia sunt gallorum in corpore quaedam
  33. semina, quae cum sunt oculis inmissa leonum,
  34. pupillas interfodiunt acremque dolorem
  35. praebent, ut nequeant contra durare feroces,
  36. cum tamen haec nostras acies nil laedere possint,
  37. aut quia non penetrant aut quod penetrantibus illis
  38. exitus ex oculis liber datur, in remorando
  39. laedere ne possint ex ulla lumina parte.
  40. Nunc age, quae moveant animum res accipe, et unde
  41. quae veniunt veniant in mentem percipe paucis.
  42. principio hoc dico, rerum simulacra vagari
  43. multa modis multis in cunctas undique partis
  44. tenvia, quae facile inter se iunguntur in auris,
  45. obvia cum veniunt, ut aranea bratteaque auri.
  46. quippe etenim multo magis haec sunt tenvia textu
  47. quam quae percipiunt oculos visumque lacessunt,
  48. corporis haec quoniam penetrant per rara cientque
  49. tenvem animi naturam intus sensumque lacessunt.
  50. Centauros itaque et Scyllarum membra videmus
  51. Cerbereasque canum facies simulacraque eorum
  52. quorum morte obita tellus amplectitur ossa;
  53. omnigenus quoniam passim simulacra feruntur,
  54. partim sponte sua quae fiunt in ipso,
  55. partim quae variis ab rebus cumque recedunt
  56. et quae confiunt ex horum facta figuris.
  57. nam certe ex vivo Centauri non fit imago,
  58. nulla fuit quoniam talis natura animata;
  59. verum ubi equi atque hominis casu convenit imago,
  60. haerescit facile extemplo, quod diximus ante,
  61. propter subtilem naturam et tenvia texta.
  62. cetera de genere hoc eadem ratione creantur.
  63. quae cum mobiliter summa levitate feruntur,
  64. ut prius ostendi, facile uno commovet ictu
  65. quae libet una animum nobis subtilis imago;
  66. tenvis enim mens est et mire mobilis ipsa.
  67. haec fieri ut memoro, facile hinc cognoscere possis.
  68. quatinus hoc simile est illi, quod mente videmus
  69. atque oculis, simili fieri ratione necessest.
  70. Nunc igitur docui quoniam me forte leonum
  71. cernere per simulacra, oculos quae cumque lacessunt,
  72. scire licet mentem simili ratione moveri
  73. per simulacra leonum et cetera quae videt aeque
  74. nec minus atque oculi, nisi quod mage tenvia cernit.
  75. nec ratione alia, cum somnus membra profudit,
  76. mens animi vigilat, nisi quod simulacra lacessunt
  77. haec eadem nostros animos quae cum vigilamus,
  78. usque adeo, certe ut videamur cernere eum quem
  79. rellicta vita iam mors et terra potitast.
  80. hoc ideo fieri cogit natura, quod omnes
  81. corporis offecti sensus per membra quiescunt
  82. nec possunt falsum veris convincere rebus.
  83. praeterea meminisse iacet languetque sopore,
  84. nec dissentit eum mortis letique potitum
  85. iam pridem, quem mens vivom se cernere credit.
  86. quod super est, non est mirum simulacra moveri
  87. bracchiaque in numerum iactare et cetera membra;
  88. nam fit ut in somnis facere hoc videatur imago.
  89. quippe, ubi prima perit alioque est altera nata
  90. inde statu, prior hic gestum mutasse videtur.
  91. scilicet id fieri celeri ratione putandumst:
  92. tanta est mobilitas et rerum copia tanta
  93. tantaque sensibili quovis est tempore in uno
  94. copia particularum, ut possit suppeditare.
  95. Multaque in his rebus quaeruntur multaque nobis
  96. clarandumst, plane si res exponere avemus.
  97. quaeritur in primis quare, quod cuique libido
  98. venerit, extemplo mens cogitet eius id ipsum.
  99. anne voluntatem nostram simulacra tuentur
  100. et simul ac volumus nobis occurrit imago,
  101. si mare, si terram cordist, si denique caelum?
  102. conventus hominum, pompam, convivia, pugnas,
  103. omnia sub verbone creat natura paratque?
  104. cum praesertim aliis eadem in regione locoque
  105. longe dissimilis animus res cogitet omnis.
  106. quid porro, in numerum procedere cum simulacra
  107. cernimus in somnis et mollia membra movere,
  108. mollia mobiliter cum alternis bracchia mittunt
  109. et repetunt oculis gestum pede convenienti?
  110. scilicet arte madent simulacra et docta vagantur,
  111. nocturno facere ut possint in tempore ludos.
  112. an magis illud erit verum? quia tempore in uno,
  113. cum sentimus, id est cum vox emittitur una,
  114. tempora multa latent, ratio quae comperit esse,
  115. propterea fit uti quovis in tempore quaeque
  116. praesto sint simulacra locis in quisque parata.
  117. tanta est mobilitas et rerum copia tanta.
  118. hoc ubi prima perit alioque est altera nata
  119. inde statu, prior hic gestum mutasse videtur.
  120. et quia tenvia sunt, nisi quae contendit, acute
  121. cernere non potis est animus; proinde omnia quae sunt
  122. praeterea pereunt, nisi quae ex sese ipse paravit.
  123. ipse parat sese porro speratque futurum
  124. ut videat quod consequitur rem quamque: fit ergo.