De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. vox optunditur atque auris confusa penetrat
  2. et sonitum potius quam verba audire videmur.
  3. Hoc, qui sentimus sucum, lingua atque palatum
  4. plusculum habent in se rationis, plus operai.
  5. principio sucum sentimus in ore, cibum cum
  6. mandendo exprimimus, ceu plenam spongiam aquai
  7. siquis forte manu premere ac siccare .
  8. inde quod exprimimus per caulas omne palati
  9. diditur et rarae per flexa foramina linguae,
  10. hoc ubi levia sunt manantis corpora suci,
  11. suaviter attingunt et suaviter omnia tractant
  12. umida linguai circum sudantia templa;
  13. at contra pungunt sensum lacerantque coorta,
  14. quanto quaeque magis sunt asperitate repleta.
  15. deinde voluptas est e suco fine palati;
  16. cum vero deorsum per fauces praecipitavit,
  17. nulla voluptas est, dum diditur omnis in artus;
  18. nec refert quicquam quo victu corpus alatur,
  19. dum modo quod capias concoctum didere possis
  20. artubus et stomachi tumidum servare tenorem.
  21. Nunc aliis alius qui sit cibus ut videamus,
  22. expediam, quareve, aliis quod triste et amarumst,
  23. hoc tamen esse aliis possit perdulce videri,
  24. tantaque in his rebus distantia differitasque est,
  25. ut quod aliis cibus est aliis fuat acre venenum;
  26. est itaque ut serpens, hominis quae tacta salivis
  27. disperit ac sese mandendo conficit ipsa.
  28. praeterea nobis veratrum est acre venenum,
  29. at capris adipes et cocturnicibus auget.
  30. id quibus ut fiat rebus cognoscere possis,
  31. principio meminisse decet quae diximus ante,
  32. semina multimodis in rebus mixta teneri.
  33. porro omnes quae cumque cibum capiunt animantes,
  34. ut sunt dissimiles extrinsecus et generatim
  35. extima membrorum circumcaesura ,
  36. proinde et seminibus constant variantque figura.
  37. semina cum porro distent, differre necessest
  38. intervalla viasque, foramina quae perhibemus,
  39. omnibus in membris et in ore ipsoque palato.
  40. esse minora igitur quaedam maioraque debent,
  41. esse triquetra aliis, aliis quadrata necessest,
  42. multa rutunda, modis multis multangula quaedam.
  43. namque figurarum ratio ut motusque reposcunt,
  44. proinde foraminibus debent differe figurae
  45. et variare viae proinde ac textura .
  46. hoc ubi quod suave est aliis aliis fit amarum,
  47. illi, cui suave est, levissima corpora debent
  48. contractabiliter caulas intrare palati,
  49. at contra quibus est eadem res intus acerba,
  50. aspera ni mirum penetrant hamataque fauces.
  51. nunc facile est ex his rebus cognoscere quaeque.
  52. quippe ubi cui febris bili superante coorta est
  53. aut alia ratione aliquast vis excita morbi,
  54. perturbatur ibi iam totum corpus et omnes
  55. commutantur ibi positurae principiorum;
  56. fit prius ad sensum ut quae corpora conveniebant
  57. nunc non conveniant, et cetera sint magis apta,
  58. quae penetrata queunt sensum progignere acerbum;
  59. utraque enim sunt in mellis commixta sapore;
  60. id quod iam supera tibi saepe ostendimus ante.
  61. Nunc age, quo pacto naris adiectus odoris
  62. tangat agam. primum res multas esse necessest
  63. unde fluens volvat varius se fluctus odorum,
  64. et fluere et mitti volgo spargique putandumst;
  65. verum aliis alius magis est animantibus aptus,
  66. dissimilis propter formas. ideoque per auras
  67. mellis apes quamvis longe ducuntur odore,
  68. volturiique cadaveribus; tum fissa ferarum
  69. ungula quo tulerit gressum promissa canum vis
  70. ducit, et humanum longe praesentit odorem
  71. Romulidarum arcis servator, candidus anser.
  72. sic aliis alius nidor datus ad sua quemque
  73. pabula ducit et a taetro resilire veneno
  74. cogit, eoque modo servantur saecla ferarum.
  75. Hic odor ipse igitur, naris qui cumque lacessit,
  76. est alio ut possit permitti longius alter;
  77. sed tamen haud quisquam tam longe fertur eorum
  78. quam sonitus, quam vox, mitto iam dicere quam res
  79. quae feriunt oculorum acies visumque lacessunt.
  80. errabundus enim tarde venit ac perit ante
  81. paulatim facilis distractus in auras;
  82. ex alto primum quia vix emittitur ex re;
  83. nam penitus fluere atque recedere rebus odores
  84. significat quod fracta magis redolere videntur
  85. omnia, quod contrita, quod igni conlabefacta.
  86. deinde videre licet maioribus esse creatum
  87. principiis quam vox, quoniam per saxea saepta
  88. non penetrat, qua vox volgo sonitusque feruntur.
  89. quare etiam quod olet non tam facile esse videbis
  90. investigare in qua sit regione locatum;
  91. refrigescit enim cunctando plaga per auras
  92. nec calida ad sensum decurrunt nuntia rerum.
  93. errant saepe canes itaque et vestigia quaerunt.
  94. Nec tamen hoc solis in odoribus atque saporum
  95. in generest, sed item species rerum atque colores
  96. non ita conveniunt ad sensus omnibus omnes,
  97. ut non sint aliis quaedam magis acria visu.
  98. quin etiam gallum noctem explaudentibus alis
  99. auroram clara consuetum voce vocare,
  100. noenu queunt rapidi contra constare leones
  101. inque tueri: ita continuo meminere fugai.
  102. ni mirum quia sunt gallorum in corpore quaedam
  103. semina, quae cum sunt oculis inmissa leonum,
  104. pupillas interfodiunt acremque dolorem
  105. praebent, ut nequeant contra durare feroces,
  106. cum tamen haec nostras acies nil laedere possint,
  107. aut quia non penetrant aut quod penetrantibus illis
  108. exitus ex oculis liber datur, in remorando
  109. laedere ne possint ex ulla lumina parte.
  110. Nunc age, quae moveant animum res accipe, et unde
  111. quae veniunt veniant in mentem percipe paucis.
  112. principio hoc dico, rerum simulacra vagari
  113. multa modis multis in cunctas undique partis
  114. tenvia, quae facile inter se iunguntur in auris,
  115. obvia cum veniunt, ut aranea bratteaque auri.
  116. quippe etenim multo magis haec sunt tenvia textu
  117. quam quae percipiunt oculos visumque lacessunt,
  118. corporis haec quoniam penetrant per rara cientque
  119. tenvem animi naturam intus sensumque lacessunt.
  120. Centauros itaque et Scyllarum membra videmus
  121. Cerbereasque canum facies simulacraque eorum
  122. quorum morte obita tellus amplectitur ossa;
  123. omnigenus quoniam passim simulacra feruntur,
  124. partim sponte sua quae fiunt in ipso,
  125. partim quae variis ab rebus cumque recedunt
  126. et quae confiunt ex horum facta figuris.
  127. nam certe ex vivo Centauri non fit imago,
  128. nulla fuit quoniam talis natura animata;
  129. verum ubi equi atque hominis casu convenit imago,
  130. haerescit facile extemplo, quod diximus ante,
  131. propter subtilem naturam et tenvia texta.
  132. cetera de genere hoc eadem ratione creantur.
  133. quae cum mobiliter summa levitate feruntur,
  134. ut prius ostendi, facile uno commovet ictu
  135. quae libet una animum nobis subtilis imago;
  136. tenvis enim mens est et mire mobilis ipsa.
  137. haec fieri ut memoro, facile hinc cognoscere possis.
  138. quatinus hoc simile est illi, quod mente videmus