De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. inter equos abstraxe rotas falcesque rapaces,
  2. nec cecidisse alius dextram, cum scandit et instat.
  3. inde alius conatur adempto surgere crure,
  4. cum digitos agitat propter moribundus humi pes.
  5. et caput abscisum calido viventeque trunco
  6. servat humi voltum vitalem oculosque patentis,
  7. donec reliquias animai reddidit omnes.
  8. quin etiam tibi si, lingua vibrante, minanti
  9. serpentis cauda, procero corpore, utrumque
  10. sit libitum in multas partis discidere ferro,
  11. omnia iam sorsum cernes ancisa recenti
  12. volnere tortari et terram conspargere tabo,
  13. ipsam seque retro partem petere ore priorem,
  14. volneris ardenti ut morsu premat icta dolore.
  15. omnibus esse igitur totas dicemus in illis
  16. particulis animas? at ea ratione sequetur
  17. unam animantem animas habuisse in corpore multas.
  18. ergo divisast ea quae fuit una simul cum
  19. corpore; quapropter mortale utrumque putandumst,
  20. in multas quoniam partis disciditur aeque.
  21. Praeterea si inmortalis natura animai
  22. constat et in corpus nascentibus insinuatur,
  23. cur super ante actam aetatem meminisse nequimus
  24. nec vestigia gestarum rerum ulla tenemus?
  25. nam si tanto operest animi mutata potestas,
  26. omnis ut actarum exciderit retinentia rerum,
  27. non, ut opinor, id ab leto iam longius errat;
  28. qua propter fateare necessest quae fuit ante
  29. interiisse, et quae nunc est nunc esse creatam.
  30. Praeterea si iam perfecto corpore nobis
  31. inferri solitast animi vivata potestas
  32. tum cum gignimur et vitae cum limen inimus,
  33. haud ita conveniebat uti cum corpore et una
  34. cum membris videatur in ipso sanguine cresse,
  35. sed vel ut in cavea per se sibi vivere solam
  36. convenit, ut sensu corpus tamen affluat omne.
  37. quare etiam atque etiam neque originis esse putandumst
  38. expertis animas nec leti lege solutas;
  39. nam neque tanto opere adnecti potuisse putandumst
  40. corporibus nostris extrinsecus insinuatas,
  41. quod fieri totum contra manifesta docet res
  42. ita conexa est per venas viscera nervos
  43. ossaque, uti dentes quoque sensu participentur;
  44. morbus ut indicat et gelidai stringor aquai
  45. et lapis oppressus subitis e frugibus
  46. nec, tam contextae cum sint, exire videntur
  47. incolumes posse et salvas exsolvere sese
  48. omnibus e nervis atque ossibus articulisque,
  49. quod si forte putas extrinsecus insinuatam
  50. permanare animam nobis per membra solere,
  51. tanto quique magis cum corpore fusa peribit;
  52. quod permanat enim, dissolvitur, interit ergo;
  53. dispertitur enim per caulas corporis omnis.
  54. ut cibus, in membra atque artus cum diditur omnis,
  55. disperit atque aliam naturam sufficit ex se,
  56. sic anima atque animus quamvis est integra recens in
  57. corpus eunt, tamen in manando dissoluuntur,
  58. dum quasi per caulas omnis diduntur in artus
  59. particulae quibus haec animi natura creatur,
  60. quae nunc in nostro dominatur corpore nata
  61. ex illa quae tunc periit partita per artus.
  62. quapropter neque natali privata videtur
  63. esse die natura animae nec funeris expers.
  64. Semina praeterea linquontur necne animai
  65. corpore in exanimo? quod si lincuntur et insunt,
  66. haut erit ut merito inmortalis possit haberi,
  67. partibus amissis quoniam libata recessit.
  68. sin ita sinceris membris ablata profugit,
  69. ut nullas partis in corpore liquerit ex se,
  70. unde cadavera rancenti iam viscere vermes
  71. expirant atque unde animantum copia tanta
  72. exos et exanguis tumidos perfluctuat artus?
  73. quod si forte animas extrinsecus insinuari?
  74. vermibus et privas in corpora posse venire
  75. credis nec reputas cur milia multa animarum
  76. conveniant unde una recesserit, hoc tamen est ut
  77. quaerendum videatur et in discrimen agendum,
  78. utrum tandem animae venentur semina quaeque
  79. vermiculorum ipsaeque sibi fabricentur ubi sint,
  80. an quasi corporibus perfectis insinuentur.
  81. at neque cur faciant ipsae quareve laborent
  82. dicere suppeditat. neque enim, sine corpore cum sunt,
  83. sollicitae volitant morbis alguque fameque;
  84. corpus enim magis his vitiis adfine laborat,
  85. et mala multa animus contage fungitur eius.
  86. sed tamen his esto quamvis facere utile corpus,
  87. cum subeant; at qua possint via nulla videtur.
  88. haut igitur faciunt animae sibi corpora et artus.
  89. nec tamen est ut qui cum perfectis insinuentur
  90. corporibus; neque enim poterunt suptiliter esse
  91. conexae neque consensu contagia fient.
  92. Denique cur acris violentia triste leonum
  93. seminium sequitur, volpes dolus, et fuga cervos?
  94. a patribus datur et a patrius pavor incitat artus,
  95. et iam cetera de genere hoc cur omnia membris