De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. purpura poeniceusque color clarissimus multo,
  2. filatim cum distractum est, disperditur omnis;
  3. noscere ut hinc possis prius omnem efflare colorem
  4. particulas, quam discedant ad semina rerum.
  5. Postremo quoniam non omnia corpora vocem
  6. mittere concedis neque odorem, propterea fit
  7. ut non omnibus adtribuas sonitus et odores:
  8. sic oculis quoniam non omnia cernere quimus,
  9. scire licet quaedam tam constare orba colore
  10. quam sine odore ullo quaedam sonituque remota,
  11. nec minus haec animum cognoscere posse sagacem
  12. quam quae sunt aliis rebus privata notare.
  13. Sed ne forte putes solo spoliata colore
  14. corpora prima manere, etiam secreta teporis
  15. sunt ac frigoris omnino calidique vaporis,
  16. et sonitu sterila et suco ieiuna feruntur,
  17. nec iaciunt ullum proprium de corpore odorem.
  18. sicut amaracini blandum stactaeque liquorem
  19. et nardi florem, nectar qui naribus halat,
  20. cum facere instituas, cum primis quaerere par est,
  21. quod licet ac possis reperire, inolentis olivi
  22. naturam, nullam quae mittat naribus auram,
  23. quam minime ut possit mixtos in corpore odores
  24. concoctosque suo contractans perdere viro,
  25. propter eandem rem debent primordia rerum
  26. non adhibere suum gignundis rebus odorem
  27. nec sonitum, quoniam nihil ab se mittere possunt,
  28. nec simili ratione saporem denique quemquam
  29. nec frigus neque item calidum tepidumque vaporem,
  30. cetera, quae cum ita sunt tamen ut mortalia constent,
  31. molli lenta, fragosa putri, cava corpore raro,
  32. omnia sint a principiis seiuncta necessest,
  33. inmortalia si volumus subiungere rebus
  34. fundamenta, quibus nitatur summa salutis;
  35. ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.
  36. Nunc ea quae sentire videmus cumque necessest
  37. ex insensilibus tamen omnia confiteare
  38. principiis constare. neque id manufesta refutant
  39. nec contra pugnant, in promptu cognita quae sunt,
  40. sed magis ipsa manu ducunt et credere cogunt
  41. ex insensilibus, quod dico, animalia gigni.
  42. quippe videre licet vivos existere vermes
  43. stercore de taetro, putorem cum sibi nacta est
  44. intempestivis ex imbribus umida tellus.
  45. Praeterea cunctas itidem res vertere sese.
  46. vertunt se fluvii in frondes et pabula laeta
  47. in pecudes, vertunt pecudes in corpora nostra
  48. naturam, et nostro de corpore saepe ferarum
  49. augescunt vires et corpora pennipotentum.
  50. ergo omnes natura cibos in corpora viva
  51. vertit et hinc sensus animantum procreat omnes,
  52. non alia longe ratione atque arida ligna
  53. explicat in flammas et in ignis omnia versat.
  54. iamne vides igitur magni primordia rerum
  55. referre in quali sint ordine quaeque locata
  56. et commixta quibus dent motus accipiantque?
  57. Tum porro, quid id est, animum quod percutit, ipsum,
  58. quod movet et varios sensus expromere cogit,
  59. ex insensilibus ne credas sensile gigni?
  60. ni mirum lapides et ligna et terra quod una
  61. mixta tamen nequeunt vitalem reddere sensum.
  62. illud in his igitur rebus meminisse decebit,
  63. non ex omnibus omnino, quaecumque creant res
  64. sensilia, extemplo me gigni dicere sensus,
  65. sed magni referre ea primum quantula constent,
  66. sensile quae faciunt, et qua sint praedita forma,
  67. motibus ordinibus posituris denique quae sint.
  68. quarum nil rerum in lignis glaebisque videmus;
  69. et tamen haec, cum sunt quasi putrefacta per imbres,
  70. vermiculos pariunt, quia corpora materiai
  71. antiquis ex ordinibus permota nova re
  72. conciliantur ita ut debent animalia gigni.
  73. Deinde ex sensilibus qui sensile posse creari
  74. constituunt, porro ex aliis sentire sueti
  75. * * *