De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. cum tamen incolumis videatur summa manere
  2. propterea quia, quae decedunt corpora cuique,
  3. unde abeunt minuunt, quo venere augmine donant.
  4. illa senescere, at haec contra florescere cogunt,
  5. nec remorantur ibi. sic rerum summa novatur
  6. semper, et inter se mortales mutua vivunt.
  7. augescunt aliae gentes, aliae minuuntur,
  8. inque brevi spatio mutantur saecla animantum
  9. et quasi cursores vitai lampada tradunt.
  10. Si cessare putas rerum primordia posse
  11. cessandoque novos rerum progignere motus,
  12. avius a vera longe ratione vagaris.
  13. nam quoniam per inane vagantur, cuncta necessest
  14. aut gravitate sua ferri primordia rerum
  15. aut ictu forte alterius. nam cum cita saepe
  16. obvia conflixere, fit ut diversa repente
  17. dissiliant; neque enim mirum, durissima quae sint
  18. ponderibus solidis neque quicquam a tergibus obstet.
  19. et quo iactari magis omnia materiai
  20. corpora pervideas, reminiscere totius imum
  21. nil esse in summa, neque habere ubi corpora prima
  22. consistant, quoniam spatium sine fine modoquest
  23. inmensumque patere in cunctas undique partis
  24. pluribus ostendi et certa ratione probatumst.
  25. quod quoniam constat, ni mirum nulla quies est
  26. reddita corporibus primis per inane profundum,
  27. sed magis adsiduo varioque exercita motu
  28. partim intervallis magnis confulta resultant,
  29. pars etiam brevibus spatiis vexantur ab ictu.
  30. et quae cumque magis condenso conciliatu
  31. exiguis intervallis convecta resultant,
  32. indupedita suis perplexis ipsa figuris,
  33. haec validas saxi radices et fera ferri
  34. corpora constituunt et cetera de genere horum.
  35. paucula quae porro magnum per inane vagantur,
  36. cetera dissiliunt longe longeque recursant
  37. in magnis intervallis; haec aera rarum
  38. sufficiunt nobis et splendida lumina solis.
  39. multaque praeterea magnum per inane vagantur,
  40. conciliis rerum quae sunt reiecta nec usquam
  41. consociare etiam motus potuere recepta.
  42. Cuius, uti memoro, rei simulacrum et imago
  43. ante oculos semper nobis versatur et instat.
  44. contemplator enim, cum solis lumina cumque
  45. inserti fundunt radii per opaca domorum:
  46. multa minuta modis multis per inane videbis
  47. corpora misceri radiorum lumine in ipso
  48. et vel ut aeterno certamine proelia pugnas
  49. edere turmatim certantia nec dare pausam,
  50. conciliis et discidiis exercita crebris;
  51. conicere ut possis ex hoc, primordia rerum
  52. quale sit in magno iactari semper inani.
  53. dum taxat, rerum magnarum parva potest res
  54. exemplare dare et vestigia notitiai.
  55. Hoc etiam magis haec animum te advertere par est
  56. corpora quae in solis radiis turbare videntur,
  57. quod tales turbae motus quoque materiai
  58. significant clandestinos caecosque subesse.
  59. multa videbis enim plagis ibi percita caecis
  60. commutare viam retroque repulsa reverti
  61. nunc huc nunc illuc in cunctas undique partis.
  62. scilicet hic a principiis est omnibus error.
  63. prima moventur enim per se primordia rerum,
  64. inde ea quae parvo sunt corpora conciliatu
  65. et quasi proxima sunt ad viris principiorum,
  66. ictibus illorum caecis inpulsa cientur,
  67. ipsaque proporro paulo maiora lacessunt.
  68. sic a principiis ascendit motus et exit
  69. paulatim nostros ad sensus, ut moveantur
  70. illa quoque, in solis quae lumine cernere quimus
  71. nec quibus id faciant plagis apparet aperte.
  72. Nunc quae mobilitas sit reddita materiai
  73. corporibus, paucis licet hinc cognoscere, Memmi.
  74. primum aurora novo cum spargit lumine terras
  75. et variae volucres nemora avia pervolitantes
  76. aera per tenerum liquidis loca vocibus opplent,
  77. quam subito soleat sol ortus tempore tali
  78. convestire sua perfundens omnia luce,
  79. omnibus in promptu manifestumque esse videmus.
  80. at vapor is, quem sol mittit, lumenque serenum
  81. non per inane meat vacuum; quo tardius ire
  82. cogitur, aerias quasi dum diverberat undas;
  83. nec singillatim corpuscula quaeque vaporis
  84. sed complexa meant inter se conque globata;
  85. qua propter simul inter se retrahuntur et extra
  86. officiuntur, uti cogantur tardius ire.
  87. at quae sunt solida primordia simplicitate,
  88. cum per inane meant vacuum nec res remoratur
  89. ulla foris atque ipsa suis e partibus unum,
  90. unum, in quem coepere, locum conixa feruntur,
  91. debent ni mirum praecellere mobilitate
  92. et multo citius ferri quam lumina solis
  93. multiplexque loci spatium transcurrere eodem
  94. tempore quo solis pervolgant fulgura caelum.
  95. * * *
  96. nec persectari primordia singula quaeque,
  97. ut videant qua quicque geratur cum ratione.
  98. At quidam contra haec, ignari materiai,
  99. naturam non posse deum sine numine reddunt
  100. tanto opere humanis rationibus atmoderate
  101. tempora mutare annorum frugesque creare
  102. et iam cetera, mortalis quae suadet adire
  103. ipsaque deducit dux vitae dia voluptas
  104. et res per Veneris blanditur saecla propagent,
  105. ne genus occidat humanum. quorum omnia causa
  106. constituisse deos cum fingunt, omnibus rebus
  107. magno opere a vera lapsi ratione videntur.
  108. nam quamvis rerum ignorem primordia quae sint,