De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. invenies igitur multarum semina rerum
  2. corpore celare et varias cohibere figuras.
  3. Denique multa vides, quibus et color et sapor una
  4. reddita sunt cum odore in primis pleraque poma.
  5. haec igitur variis debent constare figuris;
  6. nidor enim penetrat qua fucus non it in artus,
  7. fucus item sorsum, sorsum sapor insinuatur
  8. sensibus; ut noscas primis differre figuris.
  9. dissimiles igitur formae glomeramen in unum
  10. conveniunt et res permixto semine constant.
  11. Quin etiam passim nostris in versibus ipsis
  12. multa elementa vides multis communia verbis,
  13. cum tamen inter se versus ac verba necesse est
  14. confiteare alia ex aliis constare elementis;
  15. non quo multa parum communis littera currat
  16. aut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem,
  17. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  18. sic aliis in rebus item communia multa
  19. multarum rerum cum sint, primordia rerum
  20. dissimili tamen inter se consistere summa
  21. possunt; ut merito ex aliis constare feratur
  22. humanum genus et fruges arbustaque laeta.
  23. Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est
  24. omnia; nam volgo fieri portenta videres,
  25. semiferas hominum species existere et altos
  26. inter dum ramos egigni corpore vivo
  27. multaque conecti terrestria membra marinis,
  28. tum flammam taetro spirantis ore Chimaeras
  29. pascere naturam per terras omniparentis.
  30. quorum nil fieri manifestum est, omnia quando
  31. seminibus certis certa genetrice creata
  32. conservare genus crescentia posse videmus.
  33. scilicet id certa fieri ratione necessust.
  34. nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus
  35. corpora discedunt conexaque convenientis
  36. efficiunt motus; at contra aliena videmus
  37. reicere in terras naturam, multaque caecis
  38. corporibus fugiunt e corpore percita plagis,
  39. quae neque conecti quoquam potuere neque intus
  40. vitalis motus consentire atque imitari.
  41. sed ne forte putes animalia sola teneri
  42. legibus his, quaedam ratio res terminat omnis
  43. nam vel uti tota natura dissimiles sunt
  44. inter se genitae res quaeque, ita quamque necessest
  45. dissimili constare figura principiorum;
  46. non quo multa parum simili sint praedita forma,
  47. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  48. semina cum porro distent, differre necessust
  49. intervalla vias conexus pondera plagas
  50. concursus motus; quae non animalia solum
  51. corpora seiungunt, sed terras ac mare totum
  52. secernunt caelumque a terris omne retentant.
  53. Nunc age dicta meo dulci quaesita labore
  54. percipe, ne forte haec albis ex alba rearis
  55. principiis esse, ante oculos quae candida cernis,
  56. aut ea quae nigrant nigro de semine nata;
  57. nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem,
  58. propterea gerere hunc credas, quod materiai
  59. corpora consimili sint eius tincta colore;
  60. nullus enim color est omnino materiai
  61. corporibus, neque par rebus neque denique dispar.
  62. in quae corpora si nullus tibi forte videtur
  63. posse animi iniectus fieri, procul avius erras.
  64. nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam
  65. dispexere, tamen cognoscant corpora tactu
  66. ex ineunte aevo nullo coniuncta colore,
  67. scire licet nostrae quoque menti corpora posse
  68. vorti in notitiam nullo circum lita fuco.
  69. denique nos ipsi caecis quaecumque tenebris
  70. tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.
  71. Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo.
  72. omnis enim color omnino mutatur in omnis;
  73. quod facere haud ullo debent primordia pacto;
  74. immutabile enim quiddam superare necessest,
  75. ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;
  76. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  77. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  78. proinde colore cave contingas semina rerum,
  79. ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.
  80. Praeterea si nulla coloris principiis est
  81. reddita natura et variis sunt praedita formis,
  82. e quibus omnigenus gignunt variantque colores,
  83. propterea magni quod refert, semina quaeque
  84. cum quibus et quali positura contineantur
  85. et quos inter se dent motus accipiantque,
  86. perfacile extemplo rationem reddere possis,
  87. cur ea quae nigro fuerint paulo ante colore,
  88. marmoreo fieri possint candore repente,
  89. ut mare, cum magni commorunt aequora venti,
  90. vertitur in canos candenti marmore fluctus;
  91. dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus,
  92. materies ubi permixta est illius et ordo
  93. principiis mutatus et addita demptaque quaedam,
  94. continuo id fieri ut candens videatur et album.
  95. quod si caeruleis constarent aequora ponti
  96. seminibus, nullo possent albescere pacto;
  97. nam quo cumque modo perturbes caerula quae sint,
  98. numquam in marmoreum possunt migrare colorem.
  99. sin alio atque alio sunt semina tincta colore,
  100. quae maris efficiunt unum purumque nitorem,
  101. ut saepe ex aliis formis variisque figuris
  102. efficitur quiddam quadratum unaque figura,
  103. conveniebat, ut in quadrato cernimus esse
  104. dissimiles formas, ita cernere in aequore ponti
  105. aut alio in quovis uno puroque nitore
  106. dissimiles longe inter se variosque colores.
  107. praeterea nihil officiunt obstantque figurae
  108. dissimiles, quo quadratum minus omne sit extra;
  109. at varii rerum inpediunt prohibentque colores,
  110. quo minus esse uno possit res tota nitore.
  111. Tum porro quae ducit et inlicit ut tribuamus
  112. principiis rerum non numquam causa colores,
  113. occidit, ex albis quoniam non alba creantur,
  114. nec quae nigra cluent de nigris, sed variis ex.
  115. quippe etenim multo proclivius exorientur
  116. candida de nullo quam nigro nata colore
  117. aut alio quovis, qui contra pugnet et obstet.
  118. Praeterea quoniam nequeunt sine luce colores
  119. esse neque in lucem existunt primordia rerum,
  120. scire licet quam sint nullo velata colore;
  121. qualis enim caecis poterit color esse tenebris?
  122. lumine quin ipso mutatur propterea quod
  123. recta aut obliqua percussus luce refulget;
  124. pluma columbarum quo pacto in sole videtur,
  125. quae sita cervices circum collumque coronat;
  126. namque alias fit uti claro sit rubra pyropo,
  127. inter dum quodam sensu fit uti videatur
  128. inter caeruleum viridis miscere zmaragdos.
  129. caudaque pavonis, larga cum luce repleta est,
  130. consimili mutat ratione obversa colores;
  131. qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu,
  132. scire licet, sine eo fieri non posse putandum est.
  133. Et quoniam plagae quoddam genus excipit in se
  134. pupula, cum sentire colorem dicitur album,
  135. atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit,
  136. nec refert ea quae tangas quo forte colore
  137. praedita sint, verum quali magis apta figura,
  138. scire licet nihil principiis opus esse colore,
  139. sed variis formis variantes edere tactus.
  140. Praeterea quoniam non certis certa figuris
  141. est natura coloris et omnia principiorum
  142. formamenta queunt in quovis esse nitore,
  143. cur ea quae constant ex illis non pariter sunt
  144. omnigenus perfusa coloribus in genere omni?
  145. conveniebat enim corvos quoque saepe volantis
  146. ex albis album pinnis iactare colorem
  147. et nigros fieri nigro de semine cycnos
  148. aut alio quovis uno varioque colore.