De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. tum porro nitidas fruges arbustaque laeta
  2. gentibus humanis habet unde extollere possit,
  3. unde etiam fluvios frondes et pabula laeta
  4. montivago generi possit praebere ferarum.
  5. quare magna deum mater materque ferarum
  6. et nostri genetrix haec dicta est corporis una.
  7. Hanc veteres Graium docti cecinere poetae
  8. sedibus in curru biiugos agitare leones,
  9. aeris in spatio magnam pendere docentes
  10. tellurem neque posse in terra sistere terram.
  11. adiunxere feras, quia quamvis effera proles
  12. officiis debet molliri victa parentum.
  13. muralique caput summum cinxere corona,
  14. eximiis munita locis quia sustinet urbes.
  15. quo nunc insigni per magnas praedita terras
  16. horrifice fertur divinae matris imago.
  17. hanc variae gentes antiquo more sacrorum
  18. Idaeam vocitant matrem Phrygiasque catervas
  19. dant comites, quia primum ex illis finibus edunt
  20. per terrarum orbes fruges coepisse creari.
  21. Gallos attribuunt, quia, numen qui violarint
  22. Matris et ingrati genitoribus inventi sint,
  23. significare volunt indignos esse putandos,
  24. vivam progeniem qui in oras luminis edant.
  25. tympana tenta tonant palmis et cymbala circum
  26. concava, raucisonoque minantur cornua cantu,
  27. et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis,
  28. telaque praeportant, violenti signa furoris,
  29. ingratos animos atque impia pectora volgi
  30. conterrere metu quae possint numine divae.
  31. ergo cum primum magnas invecta per urbis
  32. munificat tacita mortalis muta salute,
  33. aere atque argento sternunt iter omne viarum
  34. largifica stipe ditantes ninguntque rosarum
  35. floribus umbrantes matrem comitumque catervam.
  36. hic armata manus, Curetas nomine Grai
  37. quos memorant, Phrygias inter si forte catervas
  38. ludunt in numerumque exultant sanguine laeti
  39. terrificas capitum quatientes numine cristas,
  40. Dictaeos referunt Curetas, qui Iovis illum
  41. vagitum in Creta quondam occultasse feruntur,
  42. cum pueri circum puerum pernice chorea
  43. armat et in numerum pernice chorea
  44. armati in numerum pulsarent aeribus aera,
  45. ne Saturnus eum malis mandaret adeptus
  46. aeternumque daret matri sub pectore volnus.
  47. propterea magnam armati matrem comitantur,
  48. aut quia significant divam praedicere ut armis
  49. ac virtute velint patriam defendere terram
  50. praesidioque parent decorique parentibus esse.
  51. quae bene et eximie quamvis disposta ferantur,
  52. longe sunt tamen a vera ratione repulsa.
  53. omnis enim per se divom natura necessest
  54. inmortali aevo summa cum pace fruatur
  55. semota ab nostris rebus seiunctaque longe;
  56. nam privata dolore omni, privata periclis,
  57. ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri,
  58. nec bene promeritis capitur neque tangitur ira.
  59. terra quidem vero caret omni tempore sensu,
  60. et quia multarum potitur primordia rerum,
  61. multa modis multis effert in lumina solis.
  62. hic siquis mare Neptunum Cereremque vocare
  63. constituet fruges et Bacchi nomine abuti
  64. mavolt quam laticis proprium proferre vocamen,
  65. concedamus ut hic terrarum dictitet orbem
  66. esse deum matrem, dum vera re tamen ipse
  67. religione animum turpi contingere parcat.
  68. Saepe itaque ex uno tondentes gramina campo
  69. lanigerae pecudes et equorum duellica proles
  70. buceriaeque greges eodem sub tegmine caeli
  71. ex unoque sitim sedantes flumine aquai
  72. dissimili vivont specie retinentque parentum
  73. naturam et mores generatim quaeque imitantur.
  74. tanta est in quovis genere herbae materiai
  75. dissimilis ratio, tanta est in flumine quoque.
  76. Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam
  77. ossa cruor venae calor umor viscera nervi
  78. constituunt, quae sunt porro distantia longe,
  79. dissimili perfecta figura principiorum.
  80. Tum porro quae cumque igni flammata cremantur.
  81. si nil praeterea, tamen haec in corpore tradunt,
  82. unde ignem iacere et lumen submittere possint
  83. scintillasque agere ac late differre favillam.
  84. cetera consimili mentis ratione peragrans
  85. invenies igitur multarum semina rerum
  86. corpore celare et varias cohibere figuras.
  87. Denique multa vides, quibus et color et sapor una
  88. reddita sunt cum odore in primis pleraque poma.
  89. haec igitur variis debent constare figuris;
  90. nidor enim penetrat qua fucus non it in artus,
  91. fucus item sorsum, sorsum sapor insinuatur
  92. sensibus; ut noscas primis differre figuris.
  93. dissimiles igitur formae glomeramen in unum
  94. conveniunt et res permixto semine constant.
  95. Quin etiam passim nostris in versibus ipsis
  96. multa elementa vides multis communia verbis,
  97. cum tamen inter se versus ac verba necesse est
  98. confiteare alia ex aliis constare elementis;
  99. non quo multa parum communis littera currat
  100. aut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem,
  101. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  102. sic aliis in rebus item communia multa
  103. multarum rerum cum sint, primordia rerum
  104. dissimili tamen inter se consistere summa
  105. possunt; ut merito ex aliis constare feratur
  106. humanum genus et fruges arbustaque laeta.
  107. Nec tamen omnimodis conecti posse putandum est
  108. omnia; nam volgo fieri portenta videres,