De Rerum Natura
Lucretius
-
- unde ea progigni possit concepta, creari
- non poterit neque, quod super est, procrescere alique.
- quippe etenim sumant alii finita per omne
- corpora iactari unius genitalia rei,
- unde ubi qua vi et quo pacto congressa coibunt
- materiae tanto in pelago turbaque aliena?
- non, ut opinor, habent rationem conciliandi:
- sed quasi naufragiis magnis multisque coortis
- disiactare solet magnum mare transtra cavernas
- antemnas prorem malos tonsasque natantis,
- per terrarum omnis oras fluitantia aplustra
- ut videantur et indicium mortalibus edant,
- infidi maris insidias virisque dolumque
- ut vitare velint, neve ullo tempore credant,
- subdola cum ridet placidi pellacia ponti,
- sic tibi si finita semel primordia quaedam
- constitues, aevom debebunt sparsa per omnem
- disiectare aestus diversi materiai,
- numquam in concilium ut possint compulsa coire
- nec remorari in concilio nec crescere adaucta;
- quorum utrumque palam fieri manifesta docet res,
- et res progigni et genitas procrescere posse.
- esse igitur genere in quovis primordia rerum
- infinita palam est, unde omnia suppeditantur.
- Nec superare queunt motus itaque exitiales
- perpetuo neque in aeternum sepelire salutem,
- nec porro rerum genitales auctificique
- motus perpetuo possunt servare creata.
- sic aequo geritur certamine principiorum
- ex infinito contractum tempore bellum.
- nunc hic nunc illic superant vitalia rerum
- et superantur item. miscetur funere vagor,
- quem pueri tollunt visentis luminis oras;
- nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast,
- quae non audierit mixtos vagitibus aegris
- ploratus, mortis comites et funeris atri.
- Illud in his obsignatum quoque rebus habere
- convenit et memori mandatum mente tenere,
- nil esse, in promptu quorum natura videtur,
- quod genere ex uno consistat principiorum,
- nec quicquam quod non permixto semine constet.
- et quod cumque magis vis multas possidet in se
- atque potestates, ita plurima principiorum
- in sese genera ac varias docet esse figuras.
- Principio tellus habet in se corpora prima,
- unde mare inmensum volventes frigora fontes
- adsidue renovent, habet ignes unde oriantur;
- nam multis succensa locis ardent sola terrae,
- ex imis vero furit ignibus impetus Aetnae.
- tum porro nitidas fruges arbustaque laeta
- gentibus humanis habet unde extollere possit,
- unde etiam fluvios frondes et pabula laeta
- montivago generi possit praebere ferarum.
- quare magna deum mater materque ferarum
- et nostri genetrix haec dicta est corporis una.
- Hanc veteres Graium docti cecinere poetae
- sedibus in curru biiugos agitare leones,
- aeris in spatio magnam pendere docentes
- tellurem neque posse in terra sistere terram.
- adiunxere feras, quia quamvis effera proles
- officiis debet molliri victa parentum.
- muralique caput summum cinxere corona,
- eximiis munita locis quia sustinet urbes.
- quo nunc insigni per magnas praedita terras
- horrifice fertur divinae matris imago.
- hanc variae gentes antiquo more sacrorum
- Idaeam vocitant matrem Phrygiasque catervas
- dant comites, quia primum ex illis finibus edunt
- per terrarum orbes fruges coepisse creari.
- Gallos attribuunt, quia, numen qui violarint
- Matris et ingrati genitoribus inventi sint,
- significare volunt indignos esse putandos,
- vivam progeniem qui in oras luminis edant.
- tympana tenta tonant palmis et cymbala circum
- concava, raucisonoque minantur cornua cantu,
- et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis,
- telaque praeportant, violenti signa furoris,
- ingratos animos atque impia pectora volgi