De Rerum Natura
Lucretius
-
- nec similest ut cum inpulsi procedimus ictu
- viribus alterius magnis magnoque coactu;
- nam tum materiem totius corporis omnem
- perspicuumst nobis invitis ire rapique,
- donec eam refrenavit per membra voluntas.
- iamne vides igitur, quamquam vis extera multos
- pellat et invitos cogat procedere saepe
- praecipitesque rapi, tamen esse in pectore nostro
- quiddam quod contra pugnare obstareque possit?
- cuius ad arbitrium quoque copia materiai
- cogitur inter dum flecti per membra per artus
- et proiecta refrenatur retroque residit.
- quare in seminibus quoque idem fateare necessest,
- esse aliam praeter plagas et pondera causam
- motibus, unde haec est nobis innata potestas,
- de nihilo quoniam fieri nihil posse videmus.
- pondus enim prohibet ne plagis omnia fiant
- externa quasi vi; sed ne res ipsa necessum
- intestinum habeat cunctis in rebus agendis
- et devicta quasi cogatur ferre patique,
- id facit exiguum clinamen principiorum
- nec regione loci certa nec tempore certo.
- Nec stipata magis fuit umquam materiai
- copia nec porro maioribus intervallis;
- nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde.
- qua propter quo nunc in motu principiorum
- corpora sunt, in eodem ante acta aetate fuere
- et post haec semper simili ratione ferentur,
- et quae consuerint gigni gignentur eadem
- condicione et erunt et crescent vique valebunt,
- quantum cuique datum est per foedera naturai.
- nec rerum summam commutare ulla potest vis;
- nam neque quo possit genus ullum materiai
- effugere ex omni quicquam est extra, neque in omne
- unde coorta queat nova vis inrumpere et omnem
- naturam rerum mutare et vertere motus.
- Illud in his rebus non est mirabile, quare,
- omnia cum rerum primordia sint in motu,
- summa tamen summa videatur stare quiete,
- praeter quam siquid proprio dat corpore motus.
- omnis enim longe nostris ab sensibus infra
- primorum natura iacet; qua propter, ubi ipsa
- cernere iam nequeas, motus quoque surpere debent;
- praesertim cum, quae possimus cernere, celent
- saepe tamen motus spatio diducta locorum.
- nam saepe in colli tondentes pabula laeta
- lanigerae reptant pecudes, quo quamque vocantes
- invitant herbae gemmantes rore recenti,
- et satiati agni ludunt blandeque coruscant;
- omnia quae nobis longe confusa videntur
- et velut in viridi candor consistere colli.
- praeterea magnae legiones cum loca cursu
- camporum complent belli simulacra cientes,
- fulgor ubi ad caelum se tollit totaque circum
- aere renidescit tellus supterque virum vi
- excitur pedibus sonitus clamoreque montes
- icti reiectant voces ad sidera mundi
- et circum volitant equites mediosque repente
- tramittunt valido quatientes impete campos;
- et tamen est quidam locus altis montibus, unde
- stare videntur et in campis consistere fulgor.
- Nunc age, iam deinceps cunctarum exordia rerum
- qualia sint et quam longe distantia formis,
- percipe, multigenis quam sint variata figuris;
- non quo multa parum simili sint praedita forma,
- sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
- nec mirum; nam cum sit eorum copia tanta,
- ut neque finis, uti docui, neque summa sit ulla,
- debent ni mirum non omnibus omnia prorsum
- esse pari filo similique adfecta figura.
- Praeterea genus humanum mutaeque natantes
- squamigerum pecudes et laeta armenta feraeque