De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. * * *
  2. nec persectari primordia singula quaeque,
  3. ut videant qua quicque geratur cum ratione.
  4. At quidam contra haec, ignari materiai,
  5. naturam non posse deum sine numine reddunt
  6. tanto opere humanis rationibus atmoderate
  7. tempora mutare annorum frugesque creare
  8. et iam cetera, mortalis quae suadet adire
  9. ipsaque deducit dux vitae dia voluptas
  10. et res per Veneris blanditur saecla propagent,
  11. ne genus occidat humanum. quorum omnia causa
  12. constituisse deos cum fingunt, omnibus rebus
  13. magno opere a vera lapsi ratione videntur.
  14. nam quamvis rerum ignorem primordia quae sint,
  15. hoc tamen ex ipsis caeli rationibus ausim
  16. confirmare aliisque ex rebus reddere multis,
  17. nequaquam nobis divinitus esse creatam
  18. naturam mundi: tanta stat praedita culpa.
  19. quae tibi posterius, Memmi, faciemus aperta;
  20. nunc id quod super est de motibus expediemus.
  21. Nunc locus est, ut opinor, in his illud quoque rebus
  22. confirmare tibi, nullam rem posse sua vi
  23. corpoream sursum ferri sursumque meare.
  24. ne tibi dent in eo flammarum corpora frudem;
  25. sursus enim versus gignuntur et augmina sumunt
  26. et sursum nitidae fruges arbustaque crescunt,
  27. pondera, quantum in se est, cum deorsum cuncta ferantur.
  28. nec cum subsiliunt ignes ad tecta domorum
  29. et celeri flamma degustant tigna trabesque,
  30. sponte sua facere id sine vi subiecta putandum est.
  31. quod genus e nostro com missus corpore sanguis
  32. emicat exultans alte spargitque cruorem.
  33. nonne vides etiam quanta vi tigna trabesque
  34. respuat umor aquae? nam quo magis ursimus altum
  35. derecta et magna vi multi pressimus aegre,
  36. tam cupide sursum removet magis atque remittit,
  37. plus ut parte foras emergant exiliantque.
  38. nec tamen haec, quantum est in se, dubitamus, opinor,
  39. quin vacuum per inane deorsum cuncta ferantur.
  40. sic igitur debent flammae quoque posse per auras
  41. aeris expressae sursum succedere, quamquam
  42. pondera, quantum in se est, deorsum deducere pugnent.
  43. nocturnasque faces caeli sublime volantis
  44. nonne vides longos flammarum ducere tractus
  45. in quas cumque dedit partis natura meatum?
  46. non cadere in terras stellas et sidera cernis?
  47. sol etiam caeli de vertice dissipat omnis
  48. ardorem in partis et lumine conserit arva;
  49. in terras igitur quoque solis vergitur ardor.
  50. transversosque volare per imbris fulmina cernis,
  51. nunc hinc nunc illinc abrupti nubibus ignes
  52. concursant; cadit in terras vis flammea volgo.
  53. Illud in his quoque te rebus cognoscere avemus,
  54. corpora cum deorsum rectum per inane feruntur
  55. ponderibus propriis, incerto tempore ferme
  56. incertisque locis spatio depellere paulum,
  57. tantum quod momen mutatum dicere possis.
  58. quod nisi declinare solerent, omnia deorsum
  59. imbris uti guttae caderent per inane profundum
  60. nec foret offensus natus nec plaga creata
  61. principiis; ita nihil umquam natura creasset.
  62. Quod si forte aliquis credit graviora potesse
  63. corpora, quo citius rectum per inane feruntur,
  64. incidere ex supero levioribus atque ita plagas
  65. gignere, quae possint genitalis reddere motus,
  66. avius a vera longe ratione recedit.
  67. nam per aquas quae cumque cadunt atque aera rarum,
  68. haec pro ponderibus casus celerare necessest
  69. propterea quia corpus aquae naturaque tenvis
  70. aeris haud possunt aeque rem quamque morari,
  71. sed citius cedunt gravioribus exsuperata;
  72. at contra nulli de nulla parte neque ullo
  73. tempore inane potest vacuum subsistere rei,
  74. quin, sua quod natura petit, concedere pergat;
  75. omnia qua propter debent per inane quietum
  76. aeque ponderibus non aequis concita ferri.
  77. haud igitur poterunt levioribus incidere umquam
  78. ex supero graviora neque ictus gignere per se,
  79. qui varient motus, per quos natura gerat res.
  80. quare etiam atque etiam paulum inclinare necessest
  81. corpora; nec plus quam minimum, ne fingere motus
  82. obliquos videamur et id res vera refutet.
  83. namque hoc in promptu manifestumque esse videmus,
  84. pondera, quantum in se est, non posse obliqua meare,
  85. ex supero cum praecipitant, quod cernere possis;
  86. sed nihil omnino recta regione viai
  87. declinare quis est qui possit cernere sese?
  88. Denique si semper motu conectitur omnis
  89. et vetere exoritur motus novus ordine certo
  90. nec declinando faciunt primordia motus
  91. principium quoddam, quod fati foedera rumpat,
  92. ex infinito ne causam causa sequatur,
  93. libera per terras unde haec animantibus exstat,
  94. unde est haec, inquam, fatis avolsa voluntas,
  95. per quam progredimur quo ducit quemque voluptas,
  96. declinamus item motus nec tempore certo
  97. nec regione loci certa, sed ubi ipsa tulit mens?
  98. nam dubio procul his rebus sua cuique voluntas
  99. principium dat et hinc motus per membra rigantur.
  100. nonne vides etiam patefactis tempore puncto
  101. carceribus non posse tamen prorumpere equorum
  102. vim cupidam tam de subito quam mens avet ipsa?
  103. omnis enim totum per corpus materiai
  104. copia conciri debet, concita per artus
  105. omnis ut studium mentis conixa sequatur;
  106. ut videas initum motus a corde creari
  107. ex animique voluntate id procedere primum,
  108. inde dari porro per totum corpus et artus.