De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. necne sit, evolvamus; item quod inane repertumst
  2. seu locus ac spatium, res in quo quaeque gerantur,
  3. pervideamus utrum finitum funditus omne
  4. constet an immensum pateat vasteque profundum.
  5. Omne quod est igitur nulla regione viarum
  6. finitumst; namque extremum debebat habere.
  7. extremum porro nullius posse videtur
  8. esse, nisi ultra sit quod finiat, ut videatur
  9. quo non longius haec sensus natura sequatur.
  10. nunc extra summam quoniam nihil esse fatendum,
  11. non habet extremum, caret ergo fine modoque.
  12. nec refert quibus adsistas regionibus eius;
  13. usque adeo, quem quisque locum possedit, in omnis
  14. tantundem partis infinitum omne relinquit.
  15. Praeterea si iam finitum constituatur
  16. omne quod est spatium, si quis procurrat ad oras
  17. ultimus extremas iaciatque volatile telum,
  18. id validis utrum contortum viribus ire
  19. quo fuerit missum mavis longeque volare,
  20. an prohibere aliquid censes obstareque posse?
  21. alterutrum fatearis enim sumasque necessest.
  22. quorum utrumque tibi effugium praecludit et omne
  23. cogit ut exempta concedas fine patere.
  24. nam sive est aliquid quod probeat efficiatque
  25. quo minus quo missum est veniat finique locet se,
  26. sive foras fertur, non est a fine profectum.
  27. hoc pacto sequar atque, oras ubi cumque locaris
  28. extremas, quaeram: quid telo denique fiet?
  29. fiet uti nusquam possit consistere finis
  30. effugiumque fugae prolatet copia semper.
  31. Praeterea spatium summai totius omne
  32. undique si inclusum certis consisteret oris
  33. finitumque foret, iam copia materiai
  34. undique ponderibus solidis confluxet ad imum
  35. nec res ulla geri sub caeli tegmine posset
  36. nec foret omnino caelum neque lumina solis,
  37. quippe ubi materies omnis cumulata iaceret
  38. ex infinito iam tempore subsidendo.
  39. at nunc ni mirum requies data principiorum
  40. corporibus nullast, quia nil est funditus imum,
  41. quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.
  42. semper in adsiduo motu res quaeque geruntur
  43. partibus in cunctis, infernaque suppeditantur
  44. ex infinito cita corpora materiai.
  45. Postremo ante oculos res rem finire videtur;
  46. aer dissaepit collis atque aera montes,
  47. terra mare et contra mare terras terminat omnis;
  48. omne quidem vero nihil est quod finiat extra.
  49. est igitur natura loci spatiumque profundi,
  50. quod neque clara suo percurrere fulmina cursu
  51. perpetuo possint aevi labentia tractu
  52. nec prorsum facere ut restet minus ire meando;
  53. usque adeo passim patet ingens copia rebus
  54. finibus exemptis in cunctas undique partis.
  55. Ipsa modum porro sibi rerum summa parare
  56. ne possit, natura tenet, quae corpus inane
  57. et quod inane autem est finiri corpore cogit,
  58. ut sic alternis infinita omnia reddat,
  59. aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum eorum,
  60. simplice natura pateat tamen inmoderatum,
  61. nec mare nec tellus neque caeli lucida templa
  62. nec mortale genus nec divum corpora sancta
  63. exiguum possent horai sistere tempus;
  64. nam dispulsa suo de coetu materiai
  65. copia ferretur magnum per inane soluta,
  66. sive adeo potius numquam concreta creasset
  67. ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset.
  68. nam certe neque consilio primordia rerum
  69. ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt
  70. nec quos quaeque darent motus pepigere profecto
  71. sed quia multa modis multis mutata per omne
  72. ex infinito vexantur percita plagis,
  73. omne genus motus et coetus experiundo
  74. tandem deveniunt in talis disposituras,
  75. qualibus haec rerum consistit summa creata,
  76. et multos etiam magnos servata per annos
  77. ut semel in motus coniectast convenientis,
  78. efficit ut largis avidum mare fluminis undis
  79. integrent amnes et solis terra vapore
  80. fota novet fetus summissaque gens animantum
  81. floreat et vivant labentis aetheris ignes.
  82. quod nullo facerent pacto, nisi materiai
  83. ex infinito suboriri copia posset,
  84. unde amissa solent reparare in tempore quaeque.
  85. nam vel uti privata cibo natura animantum
  86. diffluit amittens corpus, sic omnia debent
  87. dissolui simul ac defecit suppeditare
  88. materies aliqua ratione aversa viai.
  89. nec plagae possunt extrinsecus undique summam
  90. conservare omnem, quae cumque est conciliata.
  91. cudere enim crebro possunt partemque morari,
  92. dum veniant aliae ac suppleri summa queatur;
  93. inter dum resilire tamen coguntur et una
  94. principiis rerum spatium tempusque fugai
  95. largiri, ut possint a coetu libera ferri.
  96. quare etiam atque etiam suboriri multa necessest,
  97. et tamen ut plagae quoque possint suppetere ipsae,
  98. infinita opus est vis undique materiai.
  99. Illud in his rebus longe fuge credere, Memmi,
  100. in medium summae quod dicunt omnia niti
  101. atque ideo mundi naturam stare sine ullis
  102. ictibus externis neque quoquam posse resolvi
  103. summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa,
  104. ipsum si quicquam posse in se sistere credis,
  105. et quae pondera sunt sub terris omnia sursum
  106. nitier in terraque retro requiescere posta,