De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Praeterea quare quisquam magis omnia tollat
  2. et velit ardoris naturam linquere solam,
  3. quam neget esse ignis, aliam tamen esse relinquat?
  4. aequa videtur enim dementia dicere utrumque.
  5. Quapropter qui materiem rerum esse putarunt
  6. ignem atque ex igni summam consistere posse,
  7. et qui principium gignundis aera rebus
  8. constituere aut umorem qui cumque putarunt
  9. fingere res ipsum per se terramve creare
  10. omnia et in rerum naturas vertier omnis,
  11. magno opere a vero longe derrasse videntur.
  12. adde etiam qui conduplicant primordia rerum
  13. aera iungentes igni terramque liquori,
  14. et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur
  15. ex igni terra atque anima procrescere et imbri.
  16. quorum Acragantinus cum primis Empedocles est,
  17. insula quem triquetris terrarum gessit in oris,
  18. quam fluitans circum magnis anfractibus aequor
  19. Ionium glaucis aspargit virus ab undis
  20. angustoque fretu rapidum mare dividit undis
  21. Aeoliae terrarum oras a finibus eius.
  22. hic est vasta Charybdis et hic Aetnaea minantur
  23. murmura flammarum rursum se colligere iras,
  24. faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignis
  25. ad caelumque ferat flammai fulgura rursum.
  26. quae cum magna modis multis miranda videtur
  27. gentibus humanis regio visendaque fertur
  28. rebus opima bonis, multa munita virum vi,
  29. nil tamen hoc habuisse viro praeclarius in se
  30. nec sanctum magis et mirum carumque videtur.
  31. carmina quin etiam divini pectoris eius
  32. vociferantur et exponunt praeclara reperta,
  33. ut vix humana videatur stirpe creatus.
  34. Hic tamen et supra quos diximus inferiores
  35. partibus egregie multis multoque minores,
  36. quamquam multa bene ac divinitus invenientes
  37. ex adyto tam quam cordis responsa dedere
  38. sanctius et multo certa ratione magis quam
  39. Pythia quae tripodi a Phoebi lauroque profatur,
  40. principiis tamen in rerum fecere ruinas
  41. et graviter magni magno cecidere ibi casu.
  42. Primum quod motus exempto rebus inani
  43. constituunt et res mollis rarasque relinquunt
  44. aera solem ignem terras animalia frugis
  45. nec tamen admiscent in eorum corpus inane;
  46. deinde quod omnino finem non esse secandis
  47. corporibus facient neque pausam stare fragori
  48. nec prorsum in rebus minimum consistere quicquam,
  49. cum videamus id extremum cuiusque cacumen
  50. esse quod ad sensus nostros minimum esse videtur,
  51. conicere ut possis ex hoc, quae cernere non quis
  52. extremum quod habent, minimum consistere rerum.
  53. Huc accedit item, quoniam primordia rerum
  54. mollia constituunt, quae nos nativa videmus
  55. esse et mortali cum corpore, funditus ut qui
  56. debeat ad nihilum iam rerum summa reverti
  57. de nihiloque renata vigescere copia rerum;
  58. quorum utrumque quid a vero iam distet habebis.
  59. Deinde inimica modis multis sunt atque veneno
  60. ipsa sibi inter se; quare aut congressa peribunt
  61. aut ita diffugient, ut tempestate coacta
  62. fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.
  63. Denique quattuor ex rebus si cuncta creantur
  64. atque in eas rursum res omnia dissoluuntur,
  65. qui magis illa queunt rerum primordia dici
  66. quam contra res illorum retroque putari?
  67. alternis gignuntur enim mutantque colorem
  68. et totam inter se naturam tempore ab omni.
  69. fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.
  70. sin ita forte putas ignis terraeque coire
  71. corpus et aerias auras roremque liquoris,
  72. nil in concilio naturam ut mutet eorum,
  73. nulla tibi ex illis poterit res esse creata,
  74. non animans, non exanimo cum corpore, ut arbos;
  75. quippe suam quicque in coetu variantis acervi
  76. naturam ostendet mixtusque videbitur aer
  77. cum terra simul et quodam cum rore manere.
  78. at primordia gignundis in rebus oportet
  79. naturam clandestinam caecamque adhibere,
  80. emineat ne quid, quod contra pugnet et obstet
  81. quo minus esse queat proprie quodcumque creatur.
  82. Quin etiam repetunt a caelo atque ignibus eius
  83. et primum faciunt ignem se vertere in auras
  84. aeris, hinc imbrem gigni terramque creari
  85. ex imbri retroque a terra cuncta reverti,
  86. umorem primum, post aera, deinde calorem,
  87. nec cessare haec inter se mutare, meare
  88. a caelo ad terram, de terra ad sidera mundi.
  89. quod facere haud ullo debent primordia pacto.
  90. immutabile enim quiddam superare necessest,
  91. ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;
  92. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  93. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  94. quapropter quoniam quae paulo diximus ante
  95. in commutatum veniunt, constare necessest
  96. ex aliis ea, quae nequeant convertier usquam,
  97. ne tibi res redeant ad nilum funditus omnis;
  98. quin potius tali natura praedita quaedam
  99. corpora constituas, ignem si forte crearint,
  100. posse eadem demptis paucis paucisque tributis,