De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. atque alia adtribui mutarique ordine quaedam,
  2. si tamen ardoris naturam cuncta tenerent;
  3. ignis enim foret omnimodis quod cumque crearet.
  4. verum, ut opinor, itast: sunt quaedam corpora, quorum
  5. concursus motus ordo positura figurae
  6. efficiunt ignis mutatoque ordine mutant
  7. naturam neque sunt igni simulata neque ulli
  8. praeterea rei quae corpora mittere possit
  9. sensibus et nostros adiectu tangere tactus.
  10. dicere porro ignem res omnis esse neque ullam
  11. rem veram in numero rerum constare nisi ignem,
  12. quod facit hic idem, perdelirum esse videtur.
  13. nam contra sensus ab sensibus ipse repugnat
  14. et labefactat eos, unde omnia credita pendent,
  15. unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem;
  16. credit enim sensus ignem cognoscere vere,
  17. cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.
  18. quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;
  19. quo referemus enim? quid nobis certius ipsis
  20. sensibus esse potest, qui vera ac falsa notemus?
  21. Praeterea quare quisquam magis omnia tollat
  22. et velit ardoris naturam linquere solam,
  23. quam neget esse ignis, aliam tamen esse relinquat?
  24. aequa videtur enim dementia dicere utrumque.
  25. Quapropter qui materiem rerum esse putarunt
  26. ignem atque ex igni summam consistere posse,
  27. et qui principium gignundis aera rebus
  28. constituere aut umorem qui cumque putarunt
  29. fingere res ipsum per se terramve creare
  30. omnia et in rerum naturas vertier omnis,
  31. magno opere a vero longe derrasse videntur.
  32. adde etiam qui conduplicant primordia rerum
  33. aera iungentes igni terramque liquori,
  34. et qui quattuor ex rebus posse omnia rentur
  35. ex igni terra atque anima procrescere et imbri.
  36. quorum Acragantinus cum primis Empedocles est,
  37. insula quem triquetris terrarum gessit in oris,
  38. quam fluitans circum magnis anfractibus aequor
  39. Ionium glaucis aspargit virus ab undis
  40. angustoque fretu rapidum mare dividit undis
  41. Aeoliae terrarum oras a finibus eius.
  42. hic est vasta Charybdis et hic Aetnaea minantur
  43. murmura flammarum rursum se colligere iras,
  44. faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignis
  45. ad caelumque ferat flammai fulgura rursum.
  46. quae cum magna modis multis miranda videtur
  47. gentibus humanis regio visendaque fertur
  48. rebus opima bonis, multa munita virum vi,
  49. nil tamen hoc habuisse viro praeclarius in se
  50. nec sanctum magis et mirum carumque videtur.
  51. carmina quin etiam divini pectoris eius
  52. vociferantur et exponunt praeclara reperta,
  53. ut vix humana videatur stirpe creatus.
  54. Hic tamen et supra quos diximus inferiores
  55. partibus egregie multis multoque minores,
  56. quamquam multa bene ac divinitus invenientes
  57. ex adyto tam quam cordis responsa dedere
  58. sanctius et multo certa ratione magis quam
  59. Pythia quae tripodi a Phoebi lauroque profatur,
  60. principiis tamen in rerum fecere ruinas
  61. et graviter magni magno cecidere ibi casu.
  62. Primum quod motus exempto rebus inani
  63. constituunt et res mollis rarasque relinquunt
  64. aera solem ignem terras animalia frugis
  65. nec tamen admiscent in eorum corpus inane;
  66. deinde quod omnino finem non esse secandis
  67. corporibus facient neque pausam stare fragori
  68. nec prorsum in rebus minimum consistere quicquam,