De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. insinuare omnis et verum protrahere inde.
  2. quod si pigraris paulumve recesseris ab re,
  3. hoc tibi de plano possum promittere, Memmi:
  4. usque adeo largos haustus e fontibus magnis
  5. lingua meo suavis diti de pectore fundet,
  6. ut verear ne tarda prius per membra senectus
  7. serpat et in nobis vitai claustra resolvat,
  8. quam tibi de quavis una re versibus omnis
  9. argumentorum sit copia missa per auris.
  10. Sed nunc ut repetam coeptum pertexere dictis,
  11. omnis ut est igitur per se natura duabus
  12. constitit in rebus; nam corpora sunt et inane,
  13. haec in quo sita sunt et qua diversa moventur.
  14. corpus enim per se communis dedicat esse
  15. sensus; cui nisi prima fides fundata valebit,
  16. haut erit occultis de rebus quo referentes
  17. confirmare animi quicquam ratione queamus.
  18. tum porro locus ac spatium, quod inane vocamus,
  19. si nullum foret, haut usquam sita corpora possent
  20. esse neque omnino quoquam diversa meare;
  21. id quod iam supera tibi paulo ostendimus ante.
  22. praeterea nihil est quod possis dicere ab omni
  23. corpore seiunctum secretumque esse ab inani,
  24. quod quasi tertia sit numero natura reperta.
  25. nam quod cumque erit, esse aliquid debebit id ipsum
  26. augmine vel grandi vel parvo denique, dum sit;
  27. cui si tactus erit quamvis levis exiguusque,
  28. corporis augebit numerum summamque sequetur;
  29. sin intactile erit, nulla de parte quod ullam
  30. rem prohibere queat per se transire meantem,
  31. scilicet hoc id erit, vacuum quod inane vocamus.
  32. Praeterea per se quod cumque erit, aut faciet quid
  33. aut aliis fungi debebit agentibus ipsum
  34. aut erit ut possint in eo res esse gerique.
  35. at facere et fungi sine corpore nulla potest res
  36. nec praebere locum porro nisi inane vacansque.
  37. ergo praeter inane et corpora tertia per se
  38. nulla potest rerum in numero natura relinqui,
  39. nec quae sub sensus cadat ullo tempore nostros
  40. nec ratione animi quam quisquam possit apisci.
  41. Nam quae cumque cluent, aut his coniuncta duabus
  42. rebus ea invenies aut horum eventa videbis.
  43. coniunctum est id quod nusquam sine permitiali
  44. discidio potis est seiungi seque gregari,
  45. pondus uti saxis, calor ignis, liquor aquai,
  46. tactus corporibus cunctis, intactus inani.
  47. servitium contra paupertas divitiaeque,
  48. libertas bellum concordia cetera quorum
  49. adventu manet incolumis natura abituque,
  50. haec soliti sumus, ut par est, eventa vocare.
  51. tempus item per se non est, sed rebus ab ipsis
  52. consequitur sensus, transactum quid sit in aevo,
  53. tum quae res instet, quid porro deinde sequatur;
  54. nec per se quemquam tempus sentire fatendumst
  55. semotum ab rerum motu placidaque quiete.
  56. denique Tyndaridem raptam belloque subactas
  57. Troiiugenas gentis cum dicunt esse, videndumst
  58. ne forte haec per se cogant nos esse fateri,
  59. quando ea saecla hominum, quorum haec eventa fuerunt,
  60. inrevocabilis abstulerit iam praeterita aetas;
  61. namque aliud terris, aliud regionibus ipsis
  62. eventum dici poterit quod cumque erit actum.
  63. denique materies si rerum nulla fuisset
  64. nec locus ac spatium, res in quo quaeque geruntur,
  65. numquam Tyndaridis forma conflatus amore
  66. ignis Alexandri Phrygio sub pectore gliscens
  67. clara accendisset saevi certamina belli
  68. nec clam durateus Troiianis Pergama partu