De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. multa modis multis varia ratione moveri
  2. cernimus ante oculos, quae, si non esset inane,
  3. non tam sollicito motu privata carerent
  4. quam genita omnino nulla ratione fuissent,
  5. undique materies quoniam stipata quiesset.
  6. Praeterea quamvis solidae res esse putentur,
  7. hinc tamen esse licet raro cum corpore cernas.
  8. in saxis ac speluncis permanat aquarum
  9. liquidus umor et uberibus flent omnia guttis.
  10. dissipat in corpus sese cibus omne animantum;
  11. crescunt arbusta et fetus in tempore fundunt,
  12. quod cibus in totas usque ab radicibus imis
  13. per truncos ac per ramos diffunditur omnis.
  14. inter saepta meant voces et clausa domorum
  15. transvolitant, rigidum permanat frigus ad ossa.
  16. quod nisi inania sint, qua possent corpora quaeque
  17. transire, haud ulla fieri ratione videres.
  18. Denique cur alias aliis praestare videmus
  19. pondere res rebus nihilo maiore figura?
  20. nam si tantundemst in lanae glomere quantum
  21. corporis in plumbo est, tantundem pendere par est,
  22. corporis officiumst quoniam premere omnia deorsum,
  23. contra autem natura manet sine pondere inanis.
  24. ergo quod magnumst aeque leviusque videtur,
  25. ni mirum plus esse sibi declarat inanis;
  26. at contra gravius plus in se corporis esse
  27. dedicat et multo vacui minus intus habere.
  28. est igitur ni mirum id quod ratione sagaci
  29. quaerimus, admixtum rebus, quod inane vocamus.
  30. Illud in his rebus ne te deducere vero
  31. possit, quod quidam fingunt, praecurrere cogor.
  32. cedere squamigeris latices nitentibus aiunt
  33. et liquidas aperire vias, quia post loca pisces
  34. linquant, quo possint cedentes confluere undae;
  35. sic alias quoque res inter se posse moveri
  36. et mutare locum, quamvis sint omnia plena.
  37. scilicet id falsa totum ratione receptumst.
  38. nam quo squamigeri poterunt procedere tandem,
  39. ni spatium dederint latices? concedere porro
  40. quo poterunt undae, cum pisces ire nequibunt?
  41. aut igitur motu privandumst corpora quaeque
  42. aut esse admixtum dicundumst rebus inane,
  43. unde initum primum capiat res quaeque movendi.
  44. Postremo duo de concursu corpora lata
  45. si cita dissiliant, nempe aer omne necessest,
  46. inter corpora quod fiat, possidat inane.
  47. is porro quamvis circum celerantibus auris
  48. confluat, haud poterit tamen uno tempore totum
  49. compleri spatium; nam primum quemque necessest
  50. occupet ille locum, deinde omnia possideantur.
  51. quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere,
  52. tum putat id fieri quia se condenseat aer,
  53. errat; nam vacuum tum fit quod non fuit ante
  54. et repletur item vacuum quod constitit ante,
  55. nec tali ratione potest denserier aer
  56. nec, si iam posset, sine inani posset, opinor,
  57. ipse in se trahere et partis conducere in unum.
  58. Qua propter, quamvis causando multa moreris,
  59. esse in rebus inane tamen fateare necessest.
  60. multaque praeterea tibi possum commemorando
  61. argumenta fidem dictis conradere nostris.
  62. verum animo satis haec vestigia parva sagaci
  63. sunt, per quae possis cognoscere cetera tute.
  64. namque canes ut montivagae persaepe ferai
  65. naribus inveniunt intectas fronde quietes,
  66. cum semel institerunt vestigia certa viai,
  67. sic alid ex alio per te tute ipse videre
  68. talibus in rebus poteris caecasque latebras