De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. frondiferasque domos avium camposque virentis
  2. omnibus incutiens blandum per pectora amorem
  3. efficis ut cupide generatim saecla propagent.
  4. quae quoniam rerum naturam sola gubernas
  5. nec sine te quicquam dias in luminis oras
  6. exoritur neque fit laetum neque amabile quicquam,
  7. te sociam studeo scribendis versibus esse,
  8. quos ego de rerum natura pangere conor
  9. Memmiadae nostro, quem tu, dea, tempore in omni
  10. omnibus ornatum voluisti excellere rebus.
  11. quo magis aeternum da dictis, diva, leporem.
  12. effice ut interea fera moenera militiai
  13. per maria ac terras omnis sopita quiescant;
  14. nam tu sola potes tranquilla pace iuvare
  15. mortalis, quoniam belli fera moenera Mavors
  16. armipotens regit, in gremium qui saepe tuum se
  17. reiicit aeterno devictus vulnere amoris,
  18. atque ita suspiciens tereti cervice reposta
  19. pascit amore avidos inhians in te, dea, visus
  20. eque tuo pendet resupini spiritus ore.
  21. hunc tu, diva, tuo recubantem corpore sancto
  22. circum fusa super, suavis ex ore loquellas
  23. funde petens placidam Romanis, incluta, pacem;
  24. nam neque nos agere hoc patriai tempore iniquo
  25. possumus aequo animo nec Memmi clara propago
  26. talibus in rebus communi desse saluti.
  27. omnis enim per se divum natura necessest
  28. immortali aevo summa cum pace fruatur
  29. semota ab nostris rebus seiunctaque longe;
  30. nam privata dolore omni, privata periclis,
  31. ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri,
  32. nec bene promeritis capitur nec tangitur ira.
  33. Quod super est, vacuas auris animumque sagacem
  34. semotum a curis adhibe veram ad rationem,
  35. ne mea dona tibi studio disposta fideli,
  36. intellecta prius quam sint, contempta relinquas.
  37. nam tibi de summa caeli ratione deumque
  38. disserere incipiam et rerum primordia pandam,
  39. unde omnis natura creet res, auctet alatque,
  40. quove eadem rursum natura perempta resolvat,
  41. quae nos materiem et genitalia corpora rebus
  42. reddunda in ratione vocare et semina rerum
  43. appellare suemus et haec eadem usurpare
  44. corpora prima, quod ex illis sunt omnia primis.
  45. Humana ante oculos foede cum vita iaceret
  46. in terris oppressa gravi sub religione,
  47. quae caput a caeli regionibus ostendebat
  48. horribili super aspectu mortalibus instans,
  49. primum Graius homo mortalis tollere contra
  50. est oculos ausus primusque obsistere contra;
  51. quem neque fama deum nec fulmina nec minitanti
  52. murmure compressit caelum, sed eo magis acrem
  53. inritat animi virtutem, effringere ut arta
  54. naturae primus portarum claustra cupiret.
  55. ergo vivida vis animi pervicit et extra
  56. processit longe flammantia moenia mundi
  57. atque omne immensum peragravit mente animoque,
  58. unde refert nobis victor quid possit oriri,
  59. quid nequeat, finita potestas denique cuique
  60. qua nam sit ratione atque alte terminus haerens.
  61. quare religio pedibus subiecta vicissim
  62. opteritur, nos exaequat victoria caelo.
  63. Illud in his rebus vereor, ne forte rearis
  64. impia te rationis inire elementa viamque
  65. indugredi sceleris. quod contra saepius illa
  66. religio peperit scelerosa atque impia facta.
  67. Aulide quo pacto Triviai virginis aram
  68. Iphianassai turparunt sanguine foede
  69. ductores Danaum delecti, prima virorum.
  70. cui simul infula virgineos circum data comptus
  71. ex utraque pari malarum parte profusast,
  72. et maestum simul ante aras adstare parentem
  73. sensit et hunc propter ferrum celare ministros
  74. aspectuque suo lacrimas effundere civis,
  75. muta metu terram genibus summissa petebat.
  76. nec miserae prodesse in tali tempore quibat,
  77. quod patrio princeps donarat nomine regem;
  78. nam sublata virum manibus tremibundaque ad aras
  79. deductast, non ut sollemni more sacrorum
  80. perfecto posset claro comitari Hymenaeo,
  81. sed casta inceste nubendi tempore in ipso
  82. hostia concideret mactatu maesta parentis,
  83. exitus ut classi felix faustusque daretur.
  84. tantum religio potuit suadere malorum.
  85. Tutemet a nobis iam quovis tempore vatum
  86. terriloquis victus dictis desciscere quaeres.
  87. quippe etenim quam multa tibi iam fingere possunt
  88. somnia, quae vitae rationes vertere possint
  89. fortunasque tuas omnis turbare timore!
  90. et merito; nam si certam finem esse viderent
  91. aerumnarum homines, aliqua ratione valerent
  92. religionibus atque minis obsistere vatum.
  93. nunc ratio nulla est restandi, nulla facultas,
  94. aeternas quoniam poenas in morte timendum.
  95. ignoratur enim quae sit natura animai,
  96. nata sit an contra nascentibus insinuetur
  97. et simul intereat nobiscum morte dirempta
  98. an tenebras Orci visat vastasque lacunas
  99. an pecudes alias divinitus insinuet se,
  100. Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno
  101. detulit ex Helicone perenni fronde coronam,
  102. per gentis Italas hominum quae clara clueret;
  103. etsi praeterea tamen esse Acherusia templa
  104. Ennius aeternis exponit versibus edens,
  105. quo neque permaneant animae neque corpora nostra,
  106. sed quaedam simulacra modis pallentia miris;
  107. unde sibi exortam semper florentis Homeri