De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. quippe ita formido mortalis continet omnis,
  2. quod multa in terris fieri caeloque tuentur,
  3. quorum operum causas nulla ratione videre
  4. possunt ac fieri divino numine rentur.
  5. quas ob res ubi viderimus nil posse creari
  6. de nihilo, tum quod sequimur iam rectius inde
  7. perspiciemus, et unde queat res quaeque creari
  8. et quo quaeque modo fiant opera sine divom.
  9. Nam si de nihilo fierent, ex omnibus rebus
  10. omne genus nasci posset, nil semine egeret.
  11. e mare primum homines, e terra posset oriri
  12. squamigerum genus et volucres erumpere caelo;
  13. armenta atque aliae pecudes, genus omne ferarum,
  14. incerto partu culta ac deserta tenerent.
  15. nec fructus idem arboribus constare solerent,
  16. sed mutarentur, ferre omnes omnia possent.
  17. quippe ubi non essent genitalia corpora cuique,
  18. qui posset mater rebus consistere certa?
  19. at nunc seminibus quia certis quaeque creantur,
  20. inde enascitur atque oras in luminis exit,
  21. materies ubi inest cuiusque et corpora prima;
  22. atque hac re nequeunt ex omnibus omnia gigni,
  23. quod certis in rebus inest secreta facultas.
  24. Praeterea cur vere rosam, frumenta calore,
  25. vites autumno fundi suadente videmus,
  26. si non, certa suo quia tempore semina rerum
  27. cum confluxerunt, patefit quod cumque creatur,
  28. dum tempestates adsunt et vivida tellus
  29. tuto res teneras effert in luminis oras?
  30. quod si de nihilo fierent, subito exorerentur
  31. incerto spatio atque alienis partibus anni,
  32. quippe ubi nulla forent primordia, quae genitali
  33. concilio possent arceri tempore iniquo.
  34. Nec porro augendis rebus spatio foret usus
  35. seminis ad coitum, si e nilo crescere possent;
  36. nam fierent iuvenes subito ex infantibus parvis
  37. e terraque exorta repente arbusta salirent.
  38. quorum nil fieri manifestum est, omnia quando
  39. paulatim crescunt, ut par est semine certo,
  40. crescentesque genus servant; ut noscere possis
  41. quicque sua de materia grandescere alique.
  42. Huc accedit uti sine certis imbribus anni
  43. laetificos nequeat fetus submittere tellus
  44. nec porro secreta cibo natura animantum
  45. propagare genus possit vitamque tueri;
  46. ut potius multis communia corpora rebus
  47. multa putes esse, ut verbis elementa videmus,
  48. quam sine principiis ullam rem existere posse.
  49. Denique cur homines tantos natura parare
  50. non potuit, pedibus qui pontum per vada possent
  51. transire et magnos manibus divellere montis
  52. multaque vivendo vitalia vincere saecla,
  53. si non, materies quia rebus reddita certast
  54. gignundis, e qua constat quid possit oriri?
  55. nil igitur fieri de nilo posse fatendumst,
  56. semine quando opus est rebus, quo quaeque creatae
  57. aeris in teneras possint proferrier auras.
  58. Postremo quoniam incultis praestare videmus
  59. culta loca et manibus melioris reddere fetus,
  60. esse videlicet in terris primordia rerum
  61. quae nos fecundas vertentes vomere glebas
  62. terraique solum subigentes cimus ad ortus;
  63. quod si nulla forent, nostro sine quaeque labore
  64. sponte sua multo fieri meliora videres.
  65. Huc accedit uti quicque in sua corpora rursum
  66. dissoluat natura neque ad nihilum interemat res.
  67. nam siquid mortale e cunctis partibus esset,
  68. ex oculis res quaeque repente erepta periret;
  69. nulla vi foret usus enim, quae partibus eius
  70. discidium parere et nexus exsolvere posset.
  71. quod nunc, aeterno quia constant semine quaeque,
  72. donec vis obiit, quae res diverberet ictu
  73. aut intus penetret per inania dissoluatque,
  74. nullius exitium patitur natura videri.
  75. Praeterea quae cumque vetustate amovet aetas,