De Divinatione

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tullii Ciceronis De divinatione libri duo libri de fato quae manserunt. Mueller, C. F. W., editor. Leipzig: Teubner, 1915.

Sed iam ad te venio,

  1. O/ sancte Apollo, qui úmbilicum cértum terrarum óbsides,
  2. U/nde superstitiósa primum saéva evasit vóx fera.
Tuis enim oraculis Chrysippus totum volumen inplevit partim falsis, ut ego opinor, partim casu veris, ut fit in omni oratione saepissime, partim flexiloquis et obscuris, ut interpres egeat interprete et sors ipsa ad sortes referenda sit, partim ambiguis, et quae ad dialecticum deferendae sint. Nam cum illa sors edita est opulentissumo regi Asiae:
  1. Croesus Halyn penetrans magnam pervertet opum vim,
hostium vim se perversurum putavit, pervertit autem suam.

Utrum igitur eorum accidisset, verum oraclum fuisset. Cur autem hoc credam umquam editum Croeso? aut Herodotum cur veraciorem ducam Ennio? Num minus ille potuit de Croeso quam de Pyrrho fingere Ennius? Quis enim est, qui credat Apollinis ex oraculo Pyrrho esse responsum:

  1. Aio te, Aeacida, Romanos vincere posse?
Primum Latine Apollo numquam locutus est; deinde ista sors inaudita Graecis est; praeterea Pyrrhi temporibus iam Apollo versus facere desierat; postremo, quamquam semper fuit, ut apud Ennium est,
  1. stolidum genus Aeacidarum,
  2. Bellipotentes sunt magis quam sapientipotentes,
tamen hanc amphiboliam versus intellegere potuisset,
vincere te Romanos
nihilo magis in se quam in Romanos valere; nam illa amphibolia, quae Croesum
p.238
decepit, vel Chrysippum potuisset fallere, haec vero ne Epicurum quidem.