de Natura Deorum

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis. Scripta Quae Manserunt Omnia. Plasberg, Otto, editor. Leipzig: Teubner, 1917.

Habes Balbe quid Cotta quid pontifex sentiat; fac nunc ego intellegam

p.120
tu quid sentias; a te enim philosopho rationem accipere debeo religionis, maioribus autem nostris etiam nulla ratione reddita credere.'

Tum Balbus

Quam igitur a me rationem
inquit
Cotta desideras?

Et ille

Quadripertita
inquit
fuit divisio tua, primum ut velles docere deos esse, deinde quales essent, tum ab is mundum regi, postremo consulere eos rebus humanis. haec, si recte memini, partitio fuit.

Rectissume
inquit Balbus;
sed expecto quid requiras.

Tum Cotta

Primum quidque videamus
inquit
et si id est primum, quod inter omnis nisi admodum impios convenit, mihi quidem ex animo exuri non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate maiorum, cur ita sit nihil tu me doces.

Quid est
inquit Balbus,
si tibi persuasum est, cur a me velis discere?

Tum Cotta

Quia sic adgredior
inquit
ad hanc disputationem, quasi nihil umquam audierim de dis immortalibus nihil cogitaverim; rudem me et integrum discipulum accipe et ea quae requiro doce.

Dic igitur
inquit
quid requiras
.

Egone, primum illud, cur, quom perspicuum in istam partem ne egere quidem oratione dixisses, quod esset perspicuum et inter omnis constaret deos esse, de eo ipso tam multa dixeris.

Quia te quoque
inquit
animadverti Cotta saepe cum in foro diceres quam plurimis posses argumentis onerare iudicem, si modo eam facultatem tibi daret causa. atque hoc idem et philosophi faciunt et ego ut
p.121
potui feci. tu autem quod quaeris similiter facis ac si me roges cur te duobus contuear oculis et non altero coniveam, cum idem uno adsequi possim.

Tum Cotta

Quam simile istud sit
inquit “tu videris.