de Natura Deorum

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis. Scripta Quae Manserunt Omnia. Plasberg, Otto, editor. Leipzig: Teubner, 1917.

"huic" enim Booti

  1. subter praecordia fixa videtur
  2. stella micans radiis, Arcturus nomine claro;
cuius pedibus subiecta fertur
  1. Spicum inlustre tenens splendenti corpore Virgo.
Atque ita demetata signa sunt, ut in tantis descriptionibus divina sollertia appareat:
  1. et Natos Geminos invisses sub caput Arcti;
  2. subiectus mediaest Cancer, pedibusque tenetur
  3. magnus Leo tremulam quatiens e corpore flammam.
p.93
Auriga
  1. sub laeva Geminorum obductus parte feretur.
  2. adversum caput huic Helicae truculenta tuetur.
  3. at Capra laeum umerum clara obtinet.
Tum quae secuntur:
  1. verum haec est magno atque inlustri praedita signo,
  2. contra Haedi exiguum iaciunt mortalibus ignem.
Cuius sub pedibus
  1. corniger est valido conixus corpore Taurus.
eius caput stellis conspersum est frequentibus;

  1. has Graeci stellas Hyadas vocitare suerunt
a pluendo (u(/ein enim est pluere), nostri imperite Suculas, quasi a subus essent non ab imbribus nominatae. Minorem autem Septentrionem Cepheus passis palmis post terga subsequitur;
  1. namque ipsum ad tergum Cynosurae vertitur Arcti.
Hunc antecedit
  1. obscura specie stellarum Cassiepia.
  1. Hanc autem inlustri versatur corpore propter
  2. Andromeda aufugiens aspectu maesta parentis.
  1. Huic Equos ille iubam quatiens fulgore micanti
  2. summum contingit caput alvo, stellaque iungens
  3. una tenet duplices communi lumine formas
  4. aeternum ex astris cupiens conectere nodum.
  1. exin contortis Aries cum cornibus haeret.
quem propter
  1. Pisces, quorum alter paulum praelabitur ante
  2. et magis horriferis aquilonis tangitur auris.
p.94

Ad pedes Andromedae Perseus describitur,

  1. quem summa a regione aquilonis flamina pulsant.
cuius
  1. propter laeum genum
  1. Vergilias tenui cum luce videbis.
  1. inde Fides leviter posita et convexa videtur.
inde
  1. est ales Avis lato sub tegmine caeli.
Capiti autem Equi proxima est Aquari dextra totusque deinceps Aquarius. Tum
  1. gelidum valido de pectore frigus anhelans
  2. corpore semifero magno Capricornus in orbe;
  3. quem cum perpetuo vestivit lumine Titan,
  4. brumali flectens contorquet tempore currum.

Hic autem aspicitur

  1. sese ostendens emergit Scorpios alte
  2. posteriore trahens flexum vi corporis Arcum.
quem
  1. propter nitens pinnis convolvitur Ales.
  1. at propter se Aquila ardenti cum corpore portat.
Deinde Delphinus.
  1. exinde Orion obliquo corpore nitens.
p.95

quem subsequens

  1. fervidus ille Canis stellarum luce
refulget. post Lepus subsequitur
  1. curriculum numquam defesso corpore sedans
  2. at Canis ad caudam serpens prolabitur Argo.
  1. hanc Aries tegit et squamoso corpore Pisces
  2. Fluminis inlustri tangentem corpore ripas.
quem longe "serpentem" et manantem aspicies
  1. proceraque Vincla videbis,
  2. quae retinent Pisces caudarum a parte locata
  1. Inde Nepae cernes propter fulgentis acumen
  2. Aram, quam flatu permulcet spiritus austri.
Propter quae Centaurus
  1. cedit Equi partis properans subiungere Chelis.
  2. hic dextram porgens, quadrupes qua vasta tenetur,
  1. tendit et inlustrem truculentus cedit ad Aram.
  2. Hic sese infernis e partibus erigit Hydra,
cuius longe corpus est fusum,
  1. in medioque sinu fulgens Cretera relucet.
  2. extremam nitens plumato corpore Corvus
  3. rostro tundit, et hic Geminis est ille sub ipsis
  4. Ante Canem, Procyon Graio qui nomine fertur.

Haec omnis descriptio siderum atque hic tantus caeli

p.96
ornatus ex corporibus huc et illuc casu et temere cursantibus potuisse effici cuiquam sano videri potest, aut vero alia quae natura mentis et rationis expers haec efficere potuit quae non modo ut fierent ratione eguerunt sed intellegi qualia sint sine summa ratione non possunt?

Nec vero haec solum admirabilia, sed nihil maius quam quod ita stabilis est mundus atque ita cohaeret, ad permanendum ut nihil ne excogitari quidem possit aptius. omnes enim partes eius undique medium locum capessentes nituntur aequaliter. maxime autem corpora inter se iuncta permanent cum quasi quodam vinculo circumdato colligantur; quod facit ea natura quae per omnem mundum omnia mente et ratione conficiens funditur et ad medium rapit et convertit extrema.

Quocirca si mundus globosus est ob eamque causam omnes eius partes undique aequabiles ipsae per se atque inter se continentur, contingere idem terrae necesse est, ut omnibus eius partibus in medium vergentibus (id autem medium infimum in sphaera est) nihil interrumpat quo labefactari possit tanta contentio gravitatis et ponderum. Eademque ratione mare, cum supra terram sit, medium tamen terrae locum expetens conglobatur undique aequabiliter, neque redundat umquam neque effunditur.