Tusculanae Disputationes

qua est sententia in Cresphonte usus Euripides:[*](fr. 449)

1. Nam no/s decebat coe/tus celebranti/s domum
2. Luge/re, ubi esset a/liquis in lucem e/ditus,
3. Huma/nae[*](humana X corr. V1 ) vitae va/ria reputanti/s mala;
4. At, qui/ labores mo/rte finisse/t gravis,
5. Hunc o/mni[*](omni Dav. omnes) amicos lau/de et laetitia e/xsequi.[*](exequi K)

simile quiddam est in Consolatione Crantoris: ait enim Terinaeum[*](terinaneum GKR tirenęum V (i et prius e in r. Vc ę ex e al. m.) cf. Ps. Plut. 109b ) quendam Elysium,[*](helysium GR1 ()helisium V) cum graviter filii mortem maereret,[*](maeret X corr. K2R2Vc ) venisse in psychomantium[*](sichomantium X) quaerentem, quae fuisset tantae calamitatis causa; huic in tabellis tris huius modi versiculos datos:

1. Ignaris homines in vita mentibus errant:
2. Euthynous potitur fatorum numine leto.[*](laeto X (loeto K))
3. Sic fuit utilius finiri ipsique tibique.

his et talibus auctoribus usi confirmant causam rebus a diis inmortalibus[*](imm. GR) iudicatam.[*](iudicatis V2 Or. att. 2,155 ) Alcidamas[*](alchidamus X ( supra u add. V2)) quidem, rhetor antiquus in primis nobilis, scripsit etiam laudationem mortis, quae constat[*](constat s constet) ex enumeratione humanorum malorum; cui rationes[*](rationes s in r. Vc ) eae quae exquisitius a philosophis colliguntur defuerunt, ubertas orationis[*](rationis X (o add. Vrec)) non defuit. Clarae vero mortes[*](mortis X (corr. Vrec)) pro patria oppetitae non solum gloriosae rhetoribus, sed etiam beatae videri solent. repetunt ab Erechtheo,[*](erectheo GV erectheo R1 er&theo K) cuius etiam filiae cupide[*](cupidae GR1 (a) add. Vahlen, Ges. ph. Schr. 1,569 ) mortem expetiverunt pro vita civium; commemorant Codrum, qui se in medios inmisit hostis veste famulari,[*](famulari V familiari K (supra veste ss.. ad accidendum K2)) ne posset adgnosci,[*](agn. V) si esset ornatu

regio, quod oraculum erat datum,[*](datum sic si V (c in r. Vc)) si rex interfectus esset, victrices[*](victricis X ft. recte ) Athenas fore; Menoeceus[*](menęceus K) non praetermittitur, qui item[*](qui item V (item in r. Vc) quidem GKRM quide P) oraculo edito largitus est patriae suum sanguinem; nam [*](add. Vahlen Opp. I, 101) Iphigenia Aulide[*](auide V) duci se immolandam[*](immolandum V1 ) iubet, ut[*](ut eqs. fort. hic Cicero ad locum poeticum allu- dit (negat Vahlen l. l.)) hostium[*](hostium V) eliciatur suo. veniunt inde ad propiora:[*](propriora X) Harmodius in ore est [*](add. Rath) et Aristogiton; Lacedaemonius Leonidas, Thebanus Epaminondas viget. nostros non norunt, quos enumerare magnum est: ita sunt multi, quibus videmus optabilis mortes fuisse cum gloria.

Quae cum ita sint, magna tamen eloquentia est utendum atque ita velut superiore e loco contionandum,[*](concion. V) ut homines mortem vel optare incipiant vel certe timere desistant?[*](desistant?interrogandi signum posuit Po.)

nam si[*](si add. Kc ) supremus ille dies non extinctionem, sed commutationem adfert loci, quid optabilius? sin autem perimit[*](peremit GR1 ( add. c) V) ac delet omnino, quid melius quam in mediis vitae laboribus obdormiscere et ita coniventem[*](conibentem VK1 (coniventẽ2) conibuentem R1 (corr. c) conhib. G) somno consopiri sempiterno? quod si fiat, melior Enni[*](ennii R) quam Solonis oratio. hic enim noster:

nemo me lacrimis decoret

[*](Enn. var. 17) inquit

nec funera fletu faxit!

at vero ille sapiens:

1. Mors mea ne careat lacrimis: linquamus amicis
2. Maerorem,[*](memorem K1R1 merorem GRc ) ut celebrent funera cum gemitu.

[*](Sol. fr.21)

nos vero, si quid tale acciderit, ut a deo denuntiatum videatur ut exeamus e vita, laeti et agentes gratias pareamus emittique nos e custodia et levari vinclis[*](vĩnclis K vinculis V2 ) arbitremur, ut aut in aeternam et plane[*](plene X plane V2 s ) in[*](in del. Schue. ) nostram

domum remigremus aut omni sensu molestiaque careamus; sin autem nihil denuntiabitur, eo tamen simus[*](simus V) animo, ut horribilem illum diem aliis nobis faustum putemus nihilque in malis ducamus, quod sit vel[*](situel R (eras. u) V) a diis inmortalibus[*](imm. G) vel a[*](a supra v. add. R) natura parente omnium constitutum. non enim temere nec[*](nec ne K1 ) fortuito[*](fuito V1 ) sati et creati sumus, sed profecto fuit quaedam vis, quae generi consuleret humano nec id gigneret aut aleret, quod cum exanclavisset omnes labores, tum incideret in mortis malum sempiternum:[*](quod 10 sempiternum Non. 107,24 ) portum potius paratum nobis et perfugium putemus.