de Finibus Bonorum et Malorum

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis De finibus bonorum et malorum. Schiche, Theodor, editor. Leipzig: Teubner, 1915.

Tibi hoc incredibile, quod[*](quod Mdv. quid B quia ERV) beatissimum. quid? tuum credibile? si

p.198

enim ad populum me vocas, eum, qui ita sit affectus, beatum esse numquam probabis; si ad prudentes, alterum fortasse dubitabunt, sitne tantum in virtute, ut ea praediti vel in Phalaridis tauro beati sint, alterum non dubitabunt, quin et Stoici convenientia sibi dicant et vos repugnantia.

Theophrasti igitur, inquit, tibi liber ille placet de beata vita?

Tamen aberramus a proposito, et, ne longius, prorsus, inquam, Piso, si ista mala sunt, placet.

Nonne igitur tibi videntur,[*](nonne inquit igitur tibi videntur BE) inquit, mala?

Id quaeris,[*](Id quaeris P. Man. id queres BE Idque res R Id que res V) inquam, in quo, utrum respondero,[*](utrum respondero Lamb. utrum respondebo R tibi utrum respondebo V respondebo utrum BE) verses te huc atque illuc necesse est.

Quo tandem modo? inquit.

Quia, si mala sunt, is, qui erit in iis, beatus non erit; si mala non sunt, iacet omnis ratio Peripateticorum.

Et ille ridens: Video, inquit, quid agas; ne discipulum abducam, times.

Tu vero, inquam, ducas licet, si sequetur;[*](sequatur RV) erit enim mecum, si tecum erit.

Audi igitur, inquit, Luci; tecum enim mihi[*](enim mihi Lamb. enim (est V) ut ait theophrastus mihi) instituenda oratio est. Omnis auctoritas philosophiae, ut ait Theophrastus,[*](ut ait Theophrastus Lamb. om. BERV Non. ) consistit[*](constitit ( LBA Lindsay) Non. ) in beata vita comparanda;[*](omnis auct.... comparanda Non. p. 256 ) beate enim vivendi cupiditate incensi omnes sumus. hoc mihi cum tuo fratre convenit.[*](vivendi ... convenit Non. p. 271 )

quare hoc[*](hoc atque hoc Non. ) videndum est, possitne nobis hoc ratio philosophorum dare. pollicetur certe. nisi enim id faceret, cur Plato Aegyptum peragravit, ut a sacerdotibus barbaris numeros et caelestia acciperet? cur post Tarentum ad

p.199

Archytam? cur ad reliquos Pythagoreos, Echecratem, Timaeum, Arionem, Locros, ut, cum Socratem expressisset, adiungeret Pythagoreorum disciplinam eaque, quae Socrates repudiabat, addisceret? cur ipse Pythagoras et Aegyptum lustravit et Persarum magos adiit? cur tantas regiones barbarorum pedibus obiit, tot maria transmisit? cur haec eadem Democritus? qui —vere falsone, quaerere mittimus[*](quaerere mittimus Se. quereremus BER queremus V quae- rere nolumus C.F.W. Mue. )—dicitur oculis se[*](se oculis BE) privasse;[*](privavisse R) certe, ut quam minime animus a cogitationibus abduceretur, patrimonium neglexit, agros deseruit incultos, quid quaerens aliud nisi vitam beatam?[*](beatam vitam R) quam si etiam in rerum cognitione ponebat, tamen ex illa investigatione naturae consequi volebat, bono ut esset animo. id enim ille[*](id enim ille R ideo enim ille BE id ille V id est enim illi summum bonum; eu)qumi/an cet. coni. Mdv. ) summum bonum eu)qumi/an et saepe a)qambi/an appellat, id est animum terrore liberum.