Philippicae

etenim, patres conscripti[*](P. C. om. D), cum in spem libertatis sexennio post[*](post om. D) sumus[*](sumus Vb: simus nst) ingressi diutiusque servitutem perpessi quam captivi[*](captivi servi V) frugi et diligentes solent, quas vigilias, quas sollicitudines, quos labores liberandi populi Romani causa recusare debemus? equidem, patres conscripti, quamquam hoc honore usi togati solent esse, cum est in sagis civitas, statui tamen a vobis ceterisque civibus in tanta atrocitate temporis tantaque perturbatione rei publicae non differre vestitu. non enim ita gerimus nos hoc bello consulares ut aequo animo populus Romanus visurus sit nostri honoris insignia, cum partim e nobis ita timidi sint ut omnem[*](timidi sint ut omnem V: timidis induto ẽ nem t: timidis in tuto est ne ii (hi) cett.) populi Romani beneficiorum memoriam abiecerint, partim ita a re publica aversi ut[*](ut Vb: ut huic nst) se hosti favere prae se ferant, legatos nostros ab Antonio despectos et inrisos[*](esse et inrisos nst) facile patiantur, legatum Antoni sublevatum velint. hunc[*](huic (hinc b) enim reditum ad Ant. prohibere D) enim reditu ad Antonium prohiberi negabant oportere et in eodem excipiendo sententiam meam corrigebant. quibus geram morem. redeat ad imperatorem suum Varius, sed ea lege ne umquam Romam revertatur. ceteris autem, si errorem suum deposuerint et cum re publica in gratiam[*](cum re p. in gratiam Vb: in r. p. gratiam nst) redierint, veniam et impunitatem dandam puto.

quas ob res ita censeo: Eorum qui cum M. Antonio sunt, qui ab armis discesserint et aut ad[*](et aut ad (om. ad s) D: ita quia ad V: atque ad Christ) C. Pansam aut ad A. Hirtium consules[*](aut ad A. Hirtium consules aut A. (ad bn) Hirtium coñs. D: consul aut ad A. Hirtium V) aut ad Decimum Brutum imperatorem, consulem designatum, aut ad C. Caesarem pro praetore ante Idus Martias primas[*](primas om. V) adierint, eis fraudi ne sit quod cum M. Antonio fuerint. si quis eorum qui cum M. Antonio sunt fecerit[*](si quis ... fecerit om. D) quod[*](quo D) honore praemiove dignum esse videatur, uti C. Pansa A. Hirtius consules, alter ambove, si eis videbitur, de eius honore praemiove primo quoque die[*](primo quoque die om. V) ad senatum referant. si quis post hoc senatus consultum ad Antonium profectus esset[*](esset V: fuerit D) praeter L. Varium, senatum existimaturum eum contra rem publicam fecisse.

vellem di immortales fecissent, patres conscripti, ut vivo potius Ser. Sulpicio gratias ageremus quam honores mortuo[*](mortuo honores D) quaereremus. nec vero dubito quin, si ille vir legationem renuntiare potuisset, reditus eius et vobis gratus fuerit et rei publicae salutaris futurus, non quo L. Philippo et L. Pisoni aut studium aut cura defuerit in tanto officio tantoque munere, sed cum Ser. Sulpicius aetate illis anteiret, sapientia omnibus[*](illis anteiret, sapientia omnibus D et Arusianus K. vii. p. 454: illos anteiret sapientia omnibus V (corr. m. 2)), subito ereptus e causa totam legationem orbam et debilitatam reliquit.

quod si cuiquam iustus honos habitus est in morte legato, in nullo iustior quam in Ser. Sulpicio reperietur[*](quam ... Sulpicio re- om. V1). ceteri qui in legatione mortem obierunt ad incertum vitae periculum sine ullo mortis metu profecti sunt: Ser. Sulpicius cum aliqua perveniendi ad M. Antonium spe profectus est, nulla revertendi. qui cum ita adfectus esset ut, si ad gravem valetudinem labor accessisset, sibi ipse diffideret, non recusavit quo minus vel extremo[*](in extremo D) spiritu, si quam opem rei publicae ferre posset, experiretur. itaque non illum[*](illum om. Cus.) vis hiemis, non nives, non longitudo itineris, non asperitas[*](asperitatis V: asperitates coni. Halm) viarum[*](viarumq. V (non viarum asperitas praepediat Cus.)), non morbus ingravescens retardavit, cumque[*](non morbus ... cum om. V1 (non ... retardavit add. V2)) iam ad congressum conloquiumque eius pervenisset ad quem erat missus, in ipsa cura ac meditatione obeundi sui muneris excessit e vita.

Vt igitur alia, sic hoc, C. Pansa[*](C. om. D), praeclare quod et[*](quod et Halm: quodenset V: quod D) nos ad honorandum Ser. Sulpicium cohortatus es[*](es b: est Vnst) et ipse multa copiose de illius[*](ipsius V) laude dixisti. quibus a te dictis nihil praeter sententiam dicerem, nisi P. Servilio[*](P. om. V), clarissimo viro[*](clarissimo viro Mommsen: cui V1: c. u. V2 (e coll. mea): cum t: om. bns), respondendum putarem, qui hunc honorem statuae nemini tribuendum censuit nisi ei[*](ei ei p. V: om. st) qui ferro esset in legatione interfectus. ego autem, patres conscripti, sic[*](patres conscr. sic D: .ps. V2: om. V1) interpretor sensisse maiores nostros ut causam mortis censuerint, non genus esse quaerendum. etenim cui legatio ipsa morti[*](morti mortis causa cod. Amst., ed. R) fuisset, eius monumentum exstare voluerunt, ut in[*](ut in om. V) bellis periculosis obirent homines legationis munus audacius. non igitur exempla maiorum quaerenda, sed consilium est eorum a quo ipsa exempla nata sunt explicandum.

Lars Tolumnius, rex Veientium, quattuor legatos populi Romani Fidenis interemit, quorum statuae steterunt usque ad[*](ad nostram D) meam memoriam in rostris[*](in rostris ante steterunt habent D): iustus honos: eis[*](eis om. V) enim maiores nostri qui ob rem publicam mortem obierant pro brevi vita diuturnam memoriam reddiderunt. Cn. Octavi, clari viri et magni[*](et magni viri D), qui primus in eam familiam quae postea viris fortissimis floruit attulit consulatum, statuam videmus in rostris. nemo tum novitati invidebat; nemo virtutem non honorabat. at ea fuit legatio Octavi in qua periculi suspicio non subesset. nam cum esset missus a senatu ad animos regum perspiciendos[*](respiciendos V) liberorumque populorum, maximeque, ut nepotem regis Antiochi[*](Antiochi regis D), eius qui cum maioribus nostris bellum gesserat, classis habere, elephantos alere prohiberet, Laudiceae in gymnasio a quodam Leptine est interfectus.

reddita est ei tum a maioribus statua pro vita quae multos per annos progeniem eius honestaret[*](honestavit Cobet), nunc ad tantae familiae memoriam sola restaret[*](restat Ernesti). atqui[*](atque D) et huic et Tullo Cluvio et L. Roscio et Sp. Antio et C. Fulcinio qui a Veientium rege caesi sunt non sanguis qui est profusus in morte, sed ipsa mors ob rem publicam obita[*](obita t: habita Vbns) honori fuit. itaque, patres conscripti, si Ser. Sulpicio casus mortem attulisset, dolerem[*](dolerem bn2: dolorem cett.) equidem[*](quidem V) tanto rei publicae volnere, mortem vero eius non monumento[*](monimentis D), sed luctu publico esse ornandam[*](ornandam Vt: orandam n1: honorandam n2s: decorandam b) putarem. nunc autem quis dubitat quin ei vitam abstulerit ipsa legatio? secum enim ille mortem extulit quam, si nobiscum remansisset, sua cura, optimi fili fidelissimaeque coniugis diligentia vitare potuisset.