Philippicae

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis Orationes, Vol. VI. Clark, Albert Curtis, editor. Oxford: Clarendon Press, 1918.

illi regibus parere iam a condita urbe didicerant[*](fort. didicerunt (numeri gratia)): nos post reges exactos servitutis oblivio ceperat. atque ille Tarquinius quem maiores nostri non tulerunt non crudelis, non impius[*](non ante impius om. D), sed superbus est habitus et dictus: quod nos vitium in privatis saepe tulimus, id maiores nostri ne in rege quidem ferre potuerunt. L. Brutus regem superbum non tulit: D. Brutus sceleratum atque impium regnare patietur[*](patietur Vcn2: -iatur nst Antonium om. D (tuetur numerus)) Antonium? quid Tarquinius tale qualia innumerabilia et facit et fecit Antonius? senatum etiam reges habebant: nec tamen, ut Antonio senatum habente, in consilio regis versabantur barbari armati. servabant auspicia reges; quae hic consul augurque neglexit, neque solum legibus contra auspicia ferendis sed etiam conlega una ferente[*](referente D) eo quem ipse ementitis auspiciis vitiosum fecerat.

quis autem rex umquam fuit tam insignite impudens ut haberet omnia commoda, beneficia, iura regni venalia? quam hic immunitatem, quam civitatem, quod praemium non vel singulis hominibus vel civitatibus vel universis provinciis vendidit? nihil humile de Tarquinio, nihil sordidum accepimus: at vero huius domi inter quasilla[*](quasilla Vt: quas illa c: cives illius ns) pendebatur aurum, numerabatur[*](non numerabatur Curio Secundus) pecunia; una in domo omnes quorum intererat totum imperium populi Romani nundinabantur[*](nundinabatur (-nantur n2) D). supplicia vero in civis Romanos nulla Tarquini accepimus: at hic et Suessae iugulavit eos quos in custodiam dederat et Brundisi ad[*](ad c: at V: om. nst) ccc[*](ccc VD, ed. R: trecentos Naugerius (1)) fortissimos viros civisque optimos trucidavit.

postremo Tarquinius pro populo Romano bellum gerebat tum cum est expulsus[*](expulsus est D): Antonius contra populum Romanum exercitum adducebat tum cum a legionibus[*](legionibus omnibus V) relictus nomen Caesaris exercitumque pertimuit neglectisque sacrificiis sollemnibus ante lucem vota ea[*](ea vota D) quae numquam solveret nuncupavit, et hoc tempore in provinciam populi Romani conatur invadere. Maius igitur a D. Bruto beneficium populus Romanus et habet et exspectat quam maiores nostri acceperunt a L. Bruto, principe huius maxime conservandi generis et nominis.

cum autem est omnis servitus[*](est post omnis habent cns, post servitus t: fort. sit.) misera, tum vero intolerabile est[*](intolerabile est ed. R: intolerabile si c: intolerabilis est cett.) servire impuro, impudico, effeminato, numquam ne in metu quidem sobrio. hunc igitur qui Gallia prohibet, privato praesertim consilio, iudicat verissimeque iudicat[*](verissimeque iudicat om. c) non esse consulem. faciendum est igitur nobis, patres conscripti[*](P. C. nobis D), ut D. Bruti privatum consilium auctoritate publica comprobemus. nec vero M. Antonium consulem post Lupercalia debuistis putare: quo enim ille die, populo Romano inspectante, nudus, unctus, ebrius est contionatus[*](contionatus est D) et id egit ut conlegae diadema imponeret, eo die se[*](se ante abdic. hab. D) non modo consulatu sed etiam libertate abdicavit. esset enim ipsi certe statim serviendum, si Caesar ab eo regni insigne[*](insigni V: insignia Faernus) accipere voluisset. hunc igitur ego consulem, hunc civem Romanum, hunc liberum, hunc denique hominem putem qui foedo illo et flagitioso die et quid pati C. Caesare[*](C. Halm: e V: om. D) vivo posset et quid eo mortuo consequi ipse cuperet ostendit?